II SA/Gd 790/18
WyrokWSA w Gdańsku2019-03-06
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konstrukcja drewniana stanowiąca zadaszenie, przytwierdzona do ściany budynku i murowanego ogrodzenia, może być zakwalifikowana jako wiata w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy jej budowa wymaga zgłoszenia i czy jej rozbiórka jest uzasadniona w przypadku niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że konstrukcja drewniana przytwierdzona do ściany budynku i murowanego ogrodzenia, mimo braku tradycyjnych słupów i fundamentów, może być zakwalifikowana jako wiata w rozumieniu Prawa budowlanego, opierając się na potocznym rozumieniu tego pojęcia i orzecznictwie. Budowa takiej wiaty, niezależnie od jej powierzchni, wymaga zgłoszenia. Ponieważ istniejąca zabudowa na działkach przekraczała dopuszczalny procent zabudowy według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zwiększenie zabudowy było niemożliwe, sąd uznał nakaz rozbiórki za uzasadniony na podstawie art. 49b Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę drewnianej konstrukcji zadaszenia – parterowej wiaty. PINB ustalił, że wiata została wybudowana w 2011 r. bez wymaganego zgłoszenia. WINB utrzymał decyzję w mocy, wskazując na niezgodność wiaty z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał maksymalnie 25% zabudowy działki, podczas gdy istniejąca zabudowa wynosiła 52,5%. Skarżący kwestionowali kwalifikację obiektu jako wiaty, zarzucali zastosowanie przepisów w niewłaściwym brzmieniu oraz wskazywali na sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. M. i A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
W. M. i A. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia 12 września 2018 r., na mocy której organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z dnia 9 stycznia 2018 r., nakazującej W. M. i A., jako współwłaścicielom działki nr [..] a.m. [..] w S., rozbiórkę drewnianej konstrukcji zadaszenia – parterowej wiaty o wymiarach około 5,7 m x 2 m, usytuowanej na zapleczu budynku przy ul. P. w S., ogrodzeniem między posesjami nr [..] i [..] oraz przy granicy z działką nr [..] a.m. [..].
Decyzje powyższe zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W trakcie oględzin w dniu 20 czerwca 2017 r. PINB ustalił, że na zapleczu budynku przy ul. P. w S., w narożniku zachodnim działki nr [..], pomiędzy istniejącą ścianą budynku mieszkalnego jednokondygnacyjnego a murowanym ogrodzeniem między posesjami nr [..] i [..] przy granicy z działką nr [..] a.m. [..] istnieje wiata składająca się z dwóch konstrukcji drewnianych, krytych płytami PCV, stanowiąca zadaszenie. Drewniana konstrukcja zadaszenia usytuowana jest przy granicy z działką nr [..] a.m. [.] ma długość 2,9 m. Pod zadaszeniem wykonana jest drewniana posadzka. Przy tej konstrukcji istnieje druga konstrukcja - zadaszenie o długości 2,8 m, pod nim jest utwardzenie wykonane z kostki betonowej. Opisane dwie konstrukcje funkcjonalnie stanowią jedną wiatę gospodarczą. Wykonane zostały w 2011 r. przez współwłaścicieli posesji tj. A. oraz W. M.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2018 r. PINB nakazał W. M. oraz A. jako współwłaścicielom działki nr [..] a.m. [..] rozbiórkę drewnianej konstrukcji zadaszenia - parterowej wiaty, wskazując jako podstawę prawną decyzji art. 49b ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej P.b.). Zdaniem organu pierwszej instancji, przedmiotowa wiata wymagała zgłoszenia jako obiekt opisany w art. 29 ust. 1 pkt 2 lub 2c P.b., na podstawie art. 30 ust. 1 P.b. PINB jednocześnie podkreślił, że brak jest możliwości zalegalizowania powyższej wiaty ze względu na jej sprzeczność z postanowieniami uchwały nr [..] Rady Miasta z 27 stycznia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [..] z otuliną w obszarze od ul. [..] do ul. P. i od granicy z [..] do wnętrza planu wraz z północnymi pierzejami uliczek dojazdowych w mieście S. (Dz. Urz. Woj. z dnia 5 kwietnia [..]) w zakresie wielkości terenu przeznaczonego pod zabudowę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. oraz W. M.
W decyzji z 12 września 2018 r. WINB zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W jej uzasadnieniu wskazał, że postępowanie dotyczy posadowionej w narożniku zachodnim działki nr [..], pomiędzy istniejącą ścianą budynku mieszkalnego jednokondygnacyjnego a murowanym ogrodzeniem między posesjami nr [..] i [..] przy granicy z działka nr [..] wiaty, składającej się z dwóch konstrukcji drewnianych o długość 2,9 m i 2,8 m, krytych płytami PCV, stanowiących zadaszenie. Obie konstrukcje funkcjonalnie stanowią jedną wiatę gospodarczą. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiot postępowania, jako drewnianą konstrukcję zadaszenie - parterową wiatę. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przedmiotowa konstrukcja składa się z zadaszenia przytwierdzonego z jednej strony w ścianie budynku jednokondygnacyjnego, z drugiej strony na murowanym ogrodzeniu. Ponadto organ ten wyjaśnił, że definicja wiaty wskazuje, że stanowi ona zadaszenie, budowlę w postaci przykrycia, podpartą słupami lub zadaszoną, z lekkimi ścianami lub bez nich. Wiata może być obudowana ścianami, lecz nie ze wszystkich stron lub może nie mieć tych ścian wcale. W związku z wyżej przywołaną definicją przedmiotowa drewniana konstrukcja zadaszona jest wiatą. Jej powierzchnia nie przekracza 35 m2. Przypadek taki znajduje odzwierciedlenie w przepisach art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. i wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. oraz art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. i wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 4.
Następnie WINB wskazał na postanowienia ww. miejscowego planu dotyczące analizowanej inwestycji. Przedmiotowe działki znajdują się w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 01.MNU. Zgodnie z treścią planu teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniowo-usługową (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), zakres dopuszczalnych funkcji usługowych: lecznictwo uzdrowiskowe i specjalistyczne w uzgodnieniu z Naczelnym Lekarzem Uzdrowiska, hotele, pensjonaty, gastronomia, kultura; dopuszcza się zachowanie funkcji biurowej. Zapisy planu w pkt 5.3 dopuszczają maksymalna wielkość terenu przeznaczonego pod zabudowę - 25% powierzchni działki; przy czym ustalenie to nie dotyczy zabudowy odtworzeniowej (z wyłączeniem budynków gospodarczych). Za zgodne z planem uznaje się budynki zrealizowane w oparciu o stosowne decyzje administracyjne oraz istniejąca zabudowę objętą ochroną konserwatorską. Z kolei pkt 5.4 planu dopuszcza w zakresie minimalna powierzchni biologicznie czynnej - 70% powierzchni działki. Ustalenie to dotyczy działek o powierzchni zabudowanej do 25% powierzchni działki, obowiązuje zachowanie przedogródków. Organ ustalił również, że zgodnie z zapisami miejscowego planu obszar objęty planem położony jest w zasięgu strefy konserwacji urbanistycznej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego S. wpisanego do rejestru zabytków województwa decyzją nr [..] z 12 lutego 1979 r., gdzie obowiązuje ścisła ochrona struktury przestrzennej, a w skali architektonicznej restauracja istniejącej substancji.
Odnosząc powyższe ustalenia planistyczne do ocenianej inwestycji WINB stwierdził, że działki nr [..] i [..] stanowią funkcjonalnie jedną całość. Powierzchnia działki nr [..] wynosi 214 m2, a działki nr [..] wynosi 165 m2, razem 379 m2. Na działkach tych zlokalizowane są dwa budynki o powierzchni zabudowy 137 m2 i 62 m2, łącznie 199 m2. Zatem procent zabudowy na tych działkach, wynikający z powierzchni zabudowy tylko tych dwóch budynków wynosi 52,5 %. Tak więc już istniejące zabudowania przekraczają w znacznym stopniu dopuszczalny w miejscowym planie procent zabudowy. Jakiekolwiek zwiększenie procentu zabudowy byłoby niezgodne z prawem miejscowym, zatem jedynym sposobem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z warunkami planu jest wydanie nakazu rozbiórki. Brak jest podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż naraziłoby inwestora m.in. na koszty związane z przygotowaniem dokumentacji, a w konsekwencji skutkowałoby ono wydaniem nakazu rozbiórki z uwagi na niezgodność z ustaleniami planu miejscowego.
Organ drugiej instancji podkreślił jednocześnie, że w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego może odstąpić od wydania postanowienia w trybie art. 49b ust. 2 P.b. jeżeli z jego własnych ustaleń bezspornie wynika, iż w danej sprawie samowolna budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśnił WINB ponadto, że rozbiórce podlega samo zadaszenia, gdyż znajduje się ono pomiędzy istniejącą ścianą budynku mieszkalnego jednokondygnacyjnego z murowanym ogrodzeniem między posesjami nr [..] i [..].
Skargę na powyższą decyzję wnieśli W. M. i A., zaskarżając ją w całości i zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 pkt 2 i 2c P.b. poprzez stwierdzenie, że drewniana konstrukcja zadaszenia o wymiarach ok. 5,7 m x 2 m usytuowana na działce nr [..] pomiędzy parterowym budynkiem mieszkalnym usytuowanym na zapleczu budynku przy ul. P. w S., ogrodzeniem między posesjami nr [..] i [..] oraz przy granicy z działką nr [..] stanowi wiatę; ewentualnie 2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 pkt 2 i 2c, art. 29 ust. 4, art. 30 ust. 1 pkt 1 oraz art. 49b P.b. poprzez ich zastosowanie w obecnie obowiązującym brzmieniu, podczas gdy z ustaleń Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że drewniana konstrukcja zadaszenia została wybudowana w 2011 r., w związku z tym organ powinien stosować przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w 2011 r. oraz 3) naruszenie art 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji zamiast uchylenia co najmniej w części.
Skarżący w pierwszej kolejności zakwestionowali ustalenie organu, że postępowanie dotyczy wiaty. Podkreślili, że wybudowana przez skarżących konstrukcja drewniana nie została posadowiona na słupach. Konstrukcja drewniana (zadaszenie) została przytwierdzona z jednej strony w ścianie budynku jednokondygnacyjnego, z drugiej strony na murowanym ogrodzeniu oraz nie posiada fundamentu. Ponadto w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wskazuje, że rozbiórce ma podlegać samo zadaszenie. Potwierdza to tezę, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z wiatą tylko z samym zadaszeniem, które nie posiada cech wiaty i które nie podlega obowiązkowi zgłoszenia. Zaakcentowano również, że zadaszenie nie ma żadnego wpływu na powierzchnię biologicznie czynną.
Ponadto, zdaniem skarżących, skoro zadaszenie zostało wybudowane w 2011 r. to organ winien stosować przepisy obowiązujące w tej dacie, a nie przepisy aktualnie obowiązujące w dacie orzekania, tym bardziej że art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. miał inne brzmienie.
Wreszcie skarżący wskazali, że zaskarżoną decyzją organ nakazał rozbiórkę drewnianej konstrukcji zadaszenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano natomiast, że rozbiórka dotyczy samego zadaszenia. W związku z tym powstaje poważna wątpliwość, czy nakaz rozbiórki dotyczy płyt PCV, czy też drewnianej konstrukcji. Zdaniem skarżących pozostawienie w obrocie prawnym takiej decyzji doprowadziłoby do problemów podczas wykonania decyzji, gdyż sentencja decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko opisane w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a.
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium wykazała, że nie narusza ona prawa, a podniesione w skardze argumenty okazały się nietrafne.
Przedmiotem skargi jest decyzji WINB, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki drewnianej konstrukcji zadaszenia – parterowej wiaty o wymiarach około 5,7 m x 2 m, usytuowanej w miejscu opisanym w sentencji decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie skarżących wadliwe jest ustalenie organów, że niniejsze postępowanie dotyczy wiaty, bowiem przedmiotem postępowania jest wyłącznie zadaszenie, które nie wymaga zgłoszenia zamiaru jego realizacji. Ponadto skarżący zarzucili zastosowanie wadliwych przepisów prawa materialnego, które miało inne brzmienie w 2011 r., kiedy zadaszenie było montowane.
Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do art. 28 P.b., roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady przewiduje art. 29 P.b, który określa jakiego rodzaju obiekty mogą zostać wybudowane bez pozwolenia na budowę oraz wykonywanie jakich robót budowlanych tego pozwolenia nie wymaga. Jednocześnie w art. 30 tej ustawy wymieniono obiekty i prace, których wykonanie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Ustalenie przedmiotu postępowania jest zatem kluczowe w okolicznościach niniejszej sprawy, nie tylko ze względu na zarzuty skargi kwestionujące ustalenia organów w tym zakresie, ale także ze względu na fakt, że ustalenie to determinuje rodzaj obowiązku, jakiemu podlegała realizacja danych robót budowlanych, bądź obiektu budowlanego (pozwolenie, zgłoszenie, czy brak tego obowiązku). Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotem postępowania jest posadowiona w narożniku zachodnim działki nr [..], pomiędzy istniejącą ścianą budynku mieszkalnego jednokondygnacyjnego a murowanym ogrodzeniem między posesjami nr [..] i [..] przy granicy z działką nr [..] konstrukcja, składająca się z dwóch elementów drewnianych o długość 2,9 m i 2,8 m, krytych płytami PCV, stanowiących zadaszenie. Oba te elementy funkcjonalnie stanowią całość, a zdaniem organów administracji - konstrukcja ta stanowi parterową wiatę gospodarczą. Według organów nadzoru budowlanego, z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przedmiotowa konstrukcja składa się z zadaszenia przytwierdzonego z jednej strony w ścianie budynku jednokondygnacyjnego, z drugiej strony na murowanym ogrodzeniu. Odpowiada ono definicji wiaty, która stanowi zadaszenie, budowlę w postaci przykrycia, podpartą słupami lub zadaszoną, z lekkimi ścianami lub bez nich. Powierzchnia tej wiaty nie przekracza 35 m2. Zdaniem organów, budowa wiaty, niezależnie od tego, czy chodzi o przypadek wymieniony w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b., czy w art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b - wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji.
W ocenie sądu powyższe ustalenia organów administracji są prawidłowe. Istotnie, zrealizowany obiekt nie jest typową wiatą, która zasadniczo kojarzy się z obiektem zrealizowanym na słupach, o lekkiej konstrukcji i otwartym charakterze. Brak jest definicji legalnej pojęcia wiaty w przepisach prawa budowlanego. W konsekwencji, słusznie organy odwołały się do potocznego rozumienia tego pojęcia, wynikającego z definicji słownikowej. W okolicznościach niniejszej sprawy, ze względu na bardzo małe gabaryty działek, inwestor wykorzystał do realizacji wiaty ścianę budynku i murowane ogrodzenie, które stanowią swoiste "fundamenty" dla posadowionego na nich drewnianego zadaszenia. Taka konstrukcja, zgodnie z licznym orzecznictwem w tym przedmiocie, z powodzeniem poddaje się kwalifikacji jako wiata. W orzecznictwie i literaturze bowiem wskazuje się, że podstawowymi cechami wiaty jest wsparcie zadaszenia na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, ale jednocześnie zauważa się, że jest to pomieszczenie naziemne, które może być obudowane ścianami z boku. Wiata w szczególności może przylegać do budynku, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10, www.nsa.gov.pl). Wiata niewątpliwie nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. i nie musi w związku z tym posiadać wszystkich cech, o jakich mowa w tym przepisie. Oznacza to, że jest ona obiektem budowlanym nietrwale związanym z gruntem lub niewydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych lub też nie posiada tradycyjnych fundamentów. Jednocześnie zauważyć trzeba, że podstawowe cechy obiektu pozwalające na uznanie go za wiatę to posiadanie zadaszenia oraz fundamentów, na których "zawieszone" jest to zadaszenie, przy czym fundamenty te mogą mieć charakter słupów lub mogą stanowić ściany, jednak nie może ich być więcej niż 3, bowiem istotą wiaty jest otwarta konstrukcja. Niewątpliwie taki charakter ma obiekt, będący przedmiotem niniejszego postępowania i nie zmienia tej oceny odmienna argumentacja skargi, pomijająca fakt, że zadaszenie jest zamontowane na ścianie budynku i ścianie ogrodzenia, a więc ma fundamenty i otwartą konstrukcję.
W art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz 2c P.b. wskazuje się, że pozwolenia na budowę nie wymaga zarówno budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat (...) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, jak i wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W obu przypadkach jednak, budowa wiaty wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanego, przy czym w pierwszym przypadku na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b., a w drugim – art. 29 ust. 4 pkt 2 P.b. Stanowisko skarżących o braku konieczności dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy omawianego obiektu budowlanego jest więc chybione.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi o braku obowiązku zgłoszenia zamiaru realizacji wiaty według przepisów obowiązujących w 2011 r., tj. w dacie jej budowy wskazać należy, że również jest on chybiony. Według art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. w brzmieniu wynikającym z Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 (takie brzmienie cytowanego przepisu obowiązywało do 16 grudnia 2012 r.) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa m. in. wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. w brzmieniu z daty budowy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 (m. in.) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 P.b. (...). Powyższe oznacza, odmiennie niż twierdzą skarżący, że zarówno obecnie jak i według przepisów obowiązujących w dacie budowy przedmiotowej wiaty, zamiar jej budowy podlegał obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi administracji.
Ustalenie powyższe, a więc co do przedmiotu postępowania oraz jego charakteru, a także obowiązku w zakresie rozpoczęcia jego budowy determinuje konsekwencje uchybienia temu obowiązkowi i tryb w jakim prowadzone będzie postępowanie legalizacyjne. Przy przyjęciu, że mamy do czynienia z wiatą podlegającą obowiązkowi zgłoszenia postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. 49b P.b. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie sądu w niniejszej sprawie organ powiatowy poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie kwalifikacji obiektu przyjmując, że stanowi on wiatę, a w konsekwencji prawidłowo zastosował art. 49b P.b. Przesądza o tym zdaniem sądu, zarówno konstrukcja obiektu, jak i faktyczny sposób jego wykorzystania.
Według art. 49b ust. 2 P.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że w ramach postepowania legalizacyjnego podstawowym obowiązkiem organu administracji jest zbadanie, czy budowa jest zgodna z planem miejscowym. Jednocześnie, brak zgodności budowy z planem i brak możliwości doprowadzenia jej do zgodności z planem miejscowym, na zasadzie art. 49b ust. 3 w związku z art. 49b ust. 2 P.b. a contrario, uzasadnia orzeczenie o rozbiórce obiektu budowlanego.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy więc przeanalizować postanowienia przywołanej uchwały nr [..] Rady Miasta z dnia 27 stycznia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [..], gdyż działki, na których znajduje się inwestycja objęte są jej zapisami. Jak wynika z planu miejscowego teren inwestycji znajduje się w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 01.MNU. i przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniowo-usługową (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), a zakres dopuszczalnych funkcji usługowych to: lecznictwo uzdrowiskowe i specjalistyczne w uzgodnieniu z Naczelnym Lekarzem Uzdrowiska, hotele, pensjonaty, gastronomia, kultura; dopuszcza się zachowanie funkcji biurowej. Zapisy planu w pkt. 5.3 dopuszczają maksymalna wielkość terenu przeznaczonego pod zabudowę - 25% powierzchni działki; przy czym ustalenie to nie dotyczy zabudowy odtworzeniowej (z wyłączeniem budynków gospodarczych). Za zgodne z planem uznaje się budynki zrealizowane w oparciu o stosowne decyzje administracyjne oraz istniejąca zabudowę objętą ochroną konserwatorską. Z kolei, pkt 5.4 planu dopuszcza w zakresie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej - 70% powierzchni działki. Ustalenie to dotyczy działek o powierzchni zabudowanej do 25% powierzchni działki, obowiązuje zachowanie przedogródków. Zgodnie z zapisami miejscowego planu obszar objęty planem położony jest w zasięgu strefy konserwacji urbanistycznej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego S. wpisanego do rejestru zabytków województwa decyzją nr [..] z 12 lutego 1979 r., gdzie obowiązuje ścisła ochrona struktury przestrzennej, a w skali architektonicznej restauracja istniejącej substancji.
Odnosząc powyższe ustalenia planistyczne do ocenianej inwestycji słusznie organy nadzoru budowlanego wskazały, że działki nr [..] i [..], stanowiące funkcjonalnie jedną całość o powierzchni 379 m2, zabudowane są dwoma budynkami o powierzchni zabudowy 137 m2 i 62 m2, łącznie 199 m2. Zatem procent zabudowy na tych działkach, wynikający z powierzchni zabudowy tylko tych dwóch budynków wynosi 52,5 %. Oznacza to, że już istniejące zabudowania przekraczają w znacznym stopniu dopuszczalny w miejscowym planie procent zabudowy i jakiekolwiek jego zwiększenie jest niezgodne z prawem miejscowym, a w konsekwencji – jako takie - niedopuszczalne. Nie ma zatem możliwości zalegalizowania samowolnej budowy przedmiotowej wiaty i jedynym sposobem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z planem jest orzeczenie nakazu rozbiórki. W ocenie sądu, prawidłowo organ nadzoru budowlanego odstąpił od zobowiązywania inwestora do przedkładania dokumentów, wymienionych w art. 49b ust. 2 P.b., gdyż nie byłoby to celowe ze względu na brak możliwości doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z planem w inny sposób niż tylko przez rozbiórkę zadaszenia wiaty, a naraziłoby właścicieli na nieuzasadnione koszty związane z przygotowaniem dokumentacji.
Odnośnie do zarzutu niewykonalności decyzji również wskazać należy, że jest on wadliwy. Organy administracji wyjaśniły w wydanych decyzjach, że rozbiórce podlega samo zadaszenia, oczywiście w całości, a więc ze znajdującymi się na nich płytkami PCV. Nie ma potrzeby rozbierania "fundamentów" zadaszenia, gdyż znajduje się ono pomiędzy istniejącą ścianą budynku mieszkalnego jednokondygnacyjnego i murowanym ogrodzeniem między posesjami nr [..] i [..], które pełnią zasadnicze inne funkcje niż "fundamenty" wiaty.
W ocenie sądu wojewódzkiego zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej kwalifikacji obiektu budowlanego, przyjmując, że jest to wiata. Prawidłowo również zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego, efektem czego było uznanie, że postawienie wiaty wymagało zgłoszenia, a ze względu na uchybienie temu obowiązkowi – zasadnie zastosowano art. 49b P.b. W realiach niniejszej sprawy koniecznym było zatem wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, bowiem przepisy nie przewidują możliwości negocjacji w zakresie warunków legalizacji. Decyzja nakazująca rozbiórkę nie ma charakteru uznaniowego i zostaje wydana w przypadku ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 49b ust. 2 P.b., co miało miejsce w kontrolowanej sprawie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania wymienionych w skardze, tj. art. 138 § 1 k.p.a., bowiem zebrany materiał dowodowy i jego ocena nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło