I GSK 1256/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-12-15
Skład orzekający: Henryk Wach, Dariusz Dudra, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, może wyjść poza granice sprawy wyznaczone przez zgłoszone przez stronę zarzuty, w szczególności poprzez analizę braku doręczenia upomnienia, które nie było przedmiotem zarzutów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wykroczył poza granice sprawy, uchylając postanowienia organów egzekucyjnych z powodu braku upomnienia, podczas gdy strona skarżąca podniosła jedynie zarzut nieistnienia obowiązku. Sąd podkreślił, że organy i sądy są związane zakresem zarzutów zgłoszonych przez stronę w postępowaniu egzekucyjnym, a analizowanie kwestii niepodniesionych w zarzutach narusza art. 134 § 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej zaległych opłat abonamentowych RTV. Strona wniosła zarzut nieistnienia obowiązku. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały zarzut za nieuzasadniony, wiążąc się ze stanowiskiem wierzyciela (Poczty Polskiej S.A.). Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, wskazując na brak w aktach sprawy upomnienia i dowodu jego doręczenia, co uznał za wadę formalną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym wyjście poza granice sprawy.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, oddalił skargę strony oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 797/19 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 29 kwietnia 2020r., sygn. akt I SA/Lu 797/19, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę [...] (dalej też: "strona", "skarżący", "zobowiązany") i uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej też: "DIAS", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z [...] października 2019r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z [...] września 2019r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej orzekając o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. [...] listopada 2018r. wystawił wobec skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległe opłaty abonamentu rtv za okres od [...] stycznia 2013r. do [...] sierpnia 2018r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę. Wystawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego poprzedzone zostało doręczeniem [...] września 2018r. upomnienia. Tytuł wykonawczy został przekazany do egzekucyjnej realizacji i zawiadomieniem z [...] grudnia 2018r. zajęto świadczenia zobowiązanego w ZUS. Natomiast odpis zajęcia wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu [...] grudnia 2018r.
W dniu [...] grudnia 2018r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo, w którym skarżący wyjaśniał, że nie dokonywał rejestracji odbiornika telewizyjnego, w związku z czym, żądanie jakichkolwiek opłat jest niestosowne. Ponadto wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu zgodnego z prawem wyjaśnienia sprawy.
Organ egzekucyjny zakwalifikował powyższe wystąpienie jako zarzut nieistnienia obowiązku i postanowieniem z [...] stycznia 2019r. na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019r. poz. 1438 ze zm.,dalej:"u.p.e.a.") zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne występując jednocześnie do wierzyciela - Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Postanowieniem z [...] maja 2019r. wierzyciel uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony, a postanowienie to stało się ostateczne.
Mając na uwadze powyższe, organ egzekucyjny postanowieniem z [...] września 2019r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.
Rozpatrując zażalenie organ odwoławczy przywołał treść art. 26 § 1 art. 27 § 1 pkt 9 w zw. z art. 32 oraz art. 33 § 1 u.p.e.a. i wyjaśnił, że podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, które w określonych w art. 34 § 1 u.p.e.a., przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Dodał również, że w zakresie zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., a zatem również w przypadku zarzutu nieistnienia obowiązku podniesionego przez zobowiązanego, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzonego w odrębnym postępowaniu obowiązku. Regułą wynikającą z art. 34 § 1 u.p.e.a. jest obowiązek udzielenia przez wierzyciela merytorycznej wypowiedzi odnośnie podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności i opartych na nich zarzutów z art. 33 u.p.e.a. Następnie wyjaśnił, że na dzień wydania postanowienia z [...] maja 2019r. Poczta Polska S.A. nie dysponowała dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązanego bądź w urzędzie pocztowym, bądź za pośrednictwem strony internetowej Poczty Polskiej S.A. formalności, związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego. Takiego dokumentu nie przedstawił również skarżący, co oznacza, iż ciąży na nim obowiązek uregulowania zaległych opłat abonamentowych.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Ponadto pismem z [...] stycznia 2019r. wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów: potwierdzenia zameldowania na pobyt stały z [...] lipca 2007r., zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych z [...] lipca 2008r., odpisu aktu notarialnego z [...] sierpnia 2006r. umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego przy ul. [...],[...], na okoliczność, że od 2006r. nie zamieszkiwał w ww. lokalu, co świadczy o zasadności skargi.
Uwzględniając skargę na powyższe postanowienie WSA stwierdził, że stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa między innymi w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Skoro w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku i był tym stanowiskiem związany. W takiej sytuacji, ze względu na związanie organu egzekucyjnego i organu odwoławczego stanowiskiem wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., WSA poddał kontroli także stanowisko wierzyciela, wyrażone w zakresie zgłoszonego zarzutu nieistnienia dochodzonego egzekucyjnie obowiązku opłacania abonamentu rtv za okres od stycznia 2013r. do sierpnia 2018r.
W ocenie WSA rozstrzygające znaczenie w kwestii rejestracji odbiornika, miał fakt wskazania w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych z [...] lipca 2008r.,numeru imiennej książeczki opłat abonamentowych "[...]". Posiadanie w dniu [...] lipca 2008r. przez skarżącego książeczki abonamentowej nr [...] kreuje w ocenie WSA niepodważone przez skarżącego żadnym dowodem domniemanie, że zarejestrował na swoje nazwisko i adres ul. [...] odbiornik rtv. WSA zaznaczył, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, czy którejkolwiek późniejszej ustawy bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek ten rzeczywiście nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika rtv, czego skarżący nie uczynił. WSA wskazał, że zbycie mieszkania i niedochowanie obowiązku zgłoszenia zmiany adresu w zawitym terminie 7 dni, nie mogło doprowadzić do zwolnienia skarżącego od uiszczania opłaty abonamentowej. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na fakt zarejestrowania odbiorników TV. Sąd I instancji zaznaczył, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Za wystarczający należało uznać znajdujący się w aktach sprawy, wygenerowany z elektronicznego systemu operatora publicznego blankiet zawiadomienia z datą [...] lipca 2008r. wraz z imiennym odcinkiem wpłat.
Następnie WSA odniósł się do kwestii doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., stwierdzając, że w aktach sprawy, brak jest zarówno upomnienia, jak i dowodu jego doręczenia. Według Sądu I instancji dokument ten winien znajdować się w aktach postępowania, bowiem podlega on również formalnej ocenie w ramach kontroli sądowoadministracyjnej. Brak wskazanego upomnienia, w ocenie WSA powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z [...] września 2019r.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ zaskarżył wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Lublinie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo wniósł o rozpoznanie sprawy bez przeprowadzania rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez wykroczenie poza granice sprawy, które wytyczone zostały treścią i podstawą prawną zarzutów zobowiązanego zgłoszonych w przewidzianym do tego terminie, co polegało na wskazaniu, że organ powinien odnieść się i badać kwestię doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., pomimo niezgłoszenia przez stronę skarżącą zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15 § 1 i art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 i art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. przez:
- niezasadne uznanie, że organy egzekucyjne powinny były dodatkowo zbadać czy zobowiązanemu doręczono upomnienie, podczas gdy organy te nie są uprawnione do rozszerzania katalogu zarzutów wniesionych przez zobowiązanego tym bardziej, że w zakresie zarzutów zgłoszonych w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. są związane stanowiskiem wierzyciela i wydają postanowienie "w sprawie zgłoszonych zarzutów";
- niezasadne stwierdzenie, że do przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zarzutów konieczne było włączenie do akt sprawy upomnienia wraz z dowodem jego doręczenia, podczas gdy dowody te nie były i nie mogą być przedmiotem postępowania dotyczącego zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na:
- zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania dotyczących zobowiązania do skompletowania materiału dowodowego pozwalającego jednoznacznie ustalić czy zobowiązanemu doręczone zostało upomnienie, podczas gdy organy egzekucyjne nie mogą samodzielnie rozszerzać zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego i zbierać dowodów na ich zasadność;
- braku przekonywującego i spójnego wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia polegające na nieprzedstawieniu przyczyn dla których w ramach postępowania w sprawie zarzutów organy powinny były odnieść się do zagadnienia doręczenia upomnienia, w sytuacji gdy zarzut taki nie został zgłoszony.
Podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zarówno łącznie, jak i każde z osobna, miały w ocenie kasatora, istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z przepisami prawa oraz nie przekroczył granic rozpatrywanej sprawy, powinien skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Strona nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo, w takim zakresie, jak czyni to Sąd I instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej.
W przeprowadzonym postępowaniu organ uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że postanowienia organów należało uchylić z uwagi na brak upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. jak i dowodu jego doręczenia, gdyż również to upomnienie powinno znajdować się w aktach sprawy, ponieważ podlega ono również formalnej ocenie w ramach kontroli sądowoadministracyjnej.
Podkreślić należy, że art. 33 u.p.e.a przewiduje zamknięty katalog okoliczności, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z powołanego przepisu wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Jeżeli zatem dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego, to nie może być rozpoznany przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne. Oznacza to, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne.
Zarzuty stanowiące środek ochrony zobowiązanego są rozpatrywane przez organ egzekucyjny, a po wyczerpaniu toku instancji służy na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze tej strona może podnosić zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny na skutek wniesionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. Jak już wspomniano w przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty.
Należy podkreślić, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów, odnoszących się do postępowania egzekucyjnego, przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym - zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że charakterystyka postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieistnienia obowiązku sprowadza się do wyznaczenia podstawy ich wniesienia przez stronę je wnoszącą. Poza tym, stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W związku z powyższym zauważyć należy, że strona wnosząca skargę nie podnosiła zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Tym samym stanowisko Sądu I instancji, że w związku z brakiem wskazanego upomnienia, należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z [...] września 2019r. wykracza poza granice sprawy, stanowiącej przedmiot kontroli w zaskarżonym wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organy nie są uprawnione do wykraczania poza zakres zarzutów wniesionych przez stronę. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w takiej sytuacji nie jest on uprawniony do ustosunkowania się do innych zarzutów, niż te zgłoszone przez skarżącego. Postępowanie w kwestii zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, zostaje wszczęte w związku z wniesionymi zarzutami i tylko w zakresie zgłoszonych zarzutów, organ winien prowadzić postępowanie. W okolicznościach sprawy skarżący wskazał na zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), natomiast nie zarzucał braku upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).W związku z powyższym za usprawiedliwione należało uznać zarzuty przedstawione w pkt 1 petitum skargi kasacynej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., należy podkreślić, że zarzut ten może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jakie znaczenie norm prawnych stosowanych w sprawie przyjął Sąd I instancji, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Podkreślenia wymaga, że w ramach analizy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w kwestii poprawności wykładni i zastosowania prawa materialnego oraz w kwestii ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego. Treść uzasadnienia umożliwia prześledzenie toku rozumowania Sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji nie uchybił art. 141 § 4 p.p.s.a. Z treści uzasadnienia WSA jednoznacznie wynika, że zgodził się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu, że zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest niezasadny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Ponadto podkreślił, że zbycie mieszkania i niedochowanie obowiązku zgłoszenia zmiany adresu w zawitym terminie 7 dni, nie mogło doprowadzić do zwolnienia skarżącego od uiszczania opłaty abonamentowej. Błędnie natomiast wskazał, że w sprawie w związku z brakiem upomnienia, należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z [...] września 2019r.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zasadność skargi kasacyjnej, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji (uchylając zaskarżony wyrok) i drugim sentencji (oddalając skargę).
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie (pkt. 3 sentencji wyroku). W rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego, było wadliwe orzeczenie Sądu I instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak zatem dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu I instancji kosztami postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło