VII SA/Wa 214/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2019r. nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. – utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2015r., znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z [...] czerwca 2014r nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych z infrastrukturą, na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...] przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że 8 stycznia 2015r. M. T. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją oraz o jej uchylenie i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę. Jako przesłankę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 kpa podając, że jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z inwestycją i nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania. Wskazał nadto na wady materialne decyzji z [...] czerwca 2014r. Na wezwanie organu I instancji wnioskodawca wskazał (pismo z 26 stycznia 2015r.), że zwrotne potwierdzenia odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2014r. "zostały opatrzone jego sfałszowanymi podpisami", o czym zawiadomił właściwą prokuraturę. W piśmie z 10 lutego 2015r. odpowiadając na wezwanie organu, Spółka [...] podała datę rozpoczęcia inwestycji i umieszczenia tablicy informacyjnej, a także opisała charakter kontaktów w tym czasie ze skarżącym. Organ I instancji stwierdził, że skarżący dowiedział się o ww. decyzji na przełomie lipca i sierpnia 2014r., a zatem nie zachował terminu z art. 148 § 2 k.p.a.- do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wojewoda, po rozpatrzeniu ww. zażalenia, postanowieniem z [...] sierpnia 2015r. uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 października 2016r., sygn. akt VII SA/Wa 2507/15 uchylił ww. postanowienie. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] września 2018r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2015r. To postanowienie również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 czerwca 2019r. sygn. akt VII SA/Wa 2587/18 uchylił. Rozpatrując sprawę ponownie, zgodnie z wytycznymi ww. wyroku, Wojewoda pismem z 7 października 2019r. wezwał M. T. do jednoznacznego wskazania kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania przez wskazanie daty uzyskania informacji o treści decyzji. Dnia 30 października 2019r. M. T. poinformował, że jego twierdzenia są niezmienne i aktualne. Podał, że po takim okresie od złożenia wniosku ciężko jest mu odtworzyć dokładną datę dowiedzenia się o treści decyzji, dlatego podtrzymał zawarte we wniosku twierdzenia i został on zgłoszony w ustawowym terminie. Podkreślił, że wobec sfałszowania jego podpisu na potwierdzeniu doręczenia decyzji, nie otrzymał jej 30 czerwca 2014r., a o jej treści dowiedział się 22 grudnia 2014r. podczas przeglądania akt w Starostwie Powiatowym w [...], co już wskazał we wniosku o wznowienie. Wojewoda powołał się na art. 153 p.p.s.a., art. 145 § 1, 145 a, b i art. 148 § 1 kpa. Podkreślił, że termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 kpa, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dalej przytoczył wytyczne wyroku WSA w Warszawie z 5 czerwca 2019r., sygn. VII SA/Wa 2587/18. W ich wykonaniu 7 października 2019r. wezwał M. T. do złożenia oświadczenia kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - wskazanie daty uzyskania informacji o treści ww. decyzji. Pouczył, że brak odpowiedzi spowoduje rozpoznanie sprawy, w oparciu akta sprawy i uznanie, iż nie dochowano terminu do złożenia wniosku. M. T. nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. W konsekwencji organ stwierdził, że M. T. nie dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewoda dodał, że według wnioskodawcy o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się 22 grudnia 2014r. podczas przeglądania akt sprawy w Starostwie Powiatowym w [...]. Z postępowania Starosty wynika natomiast, że M. T. dowiedział się o ww. decyzji na przełomie lipca i sierpnia 2014r. (zpo zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzja o pozwoleniu na budowę). Organ podkreślił, że Prokuratura Rejonowa w [...] postanowieniem sygn. akt: [...] umorzyła dochodzenie i jest ono prawomocne. Nie ma więc mowy, że podpisy sfałszowano. M. T. odebrał zatem zarówno zawiadomienie jak i decyzję. Od terminu odebrania decyzji, należy liczyć się czas na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Według organu, samo twierdzenie wnioskodawcy niepoparte dowodami nie może być zasadne gdy prokuratura nie potwierdziła sfałszowania. Skargę na powyższe postanowienie złożył M. T. zarzucając naruszenie przepisów postępowania: - art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126, art. 140 i art. 144 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, wadliwą jego ocenę i ograniczenie się do umorzenia postępowania przygotowawczego w sprawie sfałszowania podpisów jako wyłącznego kryterium dla oceny niezawinionego niebrania przez stronę udziału w sprawie oraz pominięcie oświadczenia M. T. co do daty dowiedzenia się o decyzji i pisma z 19 grudnia 2014 r., które stanowiło załącznik do zażalenia na postanowienie Starosty [...] i element akt postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego, dokładne wyjaśnienie sprawy i prawidłowa ocena materiału doprowadziłaby do stwierdzenia, że o decyzji dowiedział się on 22 grudnia 2014 r. i uznania, że postępowanie przygotowawcze w sprawie sfałszowania podpisów dowiodło, że jego podpis na zpo decyzji sfałszowano, co potwierdza, że bez własnej winy nie brał udziału w sprawie, a samo postępowanie przygotowawcze zostało umorzone jedynie z uwagi na niewykrycie sprawcy, co nie uprawnia do stwierdzenia, że do sfałszowania nie doszło; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 126, art. 140, art. 144 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i uznanie, że skarżący dowiedział się o decyzji na przełomie lipca i sierpnia 2014r, przez co nie dochował terminu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy dokładne jej wyjaśnienie i prawidłowa ocena materiału doprowadziłoby do stwierdzenia, że skarżący nie odebrał decyzji w dacie uwidocznionej na potwierdzeniu decyzji, bo jego podpis sfałszowano, co w sposób oczywisty wynika z postępowania przygotowawczego i postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...] w sprawie [...], a tym samym, skarżący o decyzji dowiedział się 22 grudnia 2019r., a więc termin zachował; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1 i 2 k.p.a, art. 8, art. 126, art. 140 i art. 144 k.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę oświadczenia M. T. z 24 października 2019 r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu z 7 października 2019 r. i uznanie, że skarżący nie podał daty dowiedzenia się o decyzji, a w konsekwencji zignorowanie faktów podniesionych przez stronę w oświadczeniu, podczas gdy skarżący wskazał 22 grudnia 2019r., a samo oświadczenie w trybie art. 75 § 2 k.p.a. strona może złożyć w formach wskazanych w art. 14 k.p.a., w tym m.in. pisemnie, w związku z czym nie ma wymogu złożenia oświadczenia na formularzu, a więc organ nie był uprawniony do pominięcia faktów wskazanych przez stronę w takim oświadczeniu; - art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez zachowania wiążących ocen prawnych WSA w wyroku z 5 czerwca 2019 r. VII SA/Wa 2587/18); - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a i art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy skarżący bez własnej winy nie brał udziału w sprawie przedmiocie pozwolenia, ponieważ nie została mu doręczona decyzja z [...] czerwca 2014r., a widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpis sfałszowano. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sąd kontrolował w tej sprawie postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2019r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2015r. o odmowie wznowienia - na wniosek skarżącego - postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2014r nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Należy przede wszystkim podkreślić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało wskutek uchylenia postanowienia Wojewody [...] z [...] września 2018r. nr [...] prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 5 czerwca 2019r., w sprawie VII SA/Wa 2587/18. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ocenę prawną stanowi osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz zastosowania przepisu prawa jako podstawy wydania decyzji. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Tylko w przypadku, gdy zmianie ulegnie podstawa prawna stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała zastosowania. Żadna z okoliczności wyłączających ww. zasadę nie miała jednak miejsca w sprawie, a wobec tego ocena i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w ww. wyroku, pozostają wiążące. Należy przypomnieć, że wyroku sygn. akt VII SA/Wa 2587/18 Sąd zobowiązał organ II instancji do weryfikacji twierdzeń skarżącego, a następnie (na podstawie uzyskanych dowodów i informacji) do rozstrzygnięcia o dopuszczalności wznowienia postępowania w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Sąd wskazał na konieczność m.in. ustalenia, kiedy skarżący złożył wniosek o przesłanie mu decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2014r. lub kiedy zapoznał się z aktami sprawy (i decyzją ); a w razie niemożności ustalenia tych okoliczności Wojewoda winien ustalić datę, w której skarżący dowiedział się o decyzji na podstawie składanego w warunkach odpowiedzialności karnej oświadczenia na podstawie art. 75 § 2 k.p.a. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Kluczowe dla pozytywnego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, jest zatem zachowanie terminu do jego złożenia, co musi być przez stronę udowodnione. Aby odmówić wznowienia postępowania nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania. To strona musi udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o takiej okoliczności. Dopiero zatem moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, otwiera bieg terminu do złożenia podania o wznowienie (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2010r., I OSK 99/09, LEX nr 595668). Ocena, czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie winna uwzględniać wytyczne Sądu. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie ponownie organ wykonał zalecenia określone w ww. orzeczeniu. Pismem z 7 października 2019r. wezwał bowiem M. T. do jednoznacznego wskazania - w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma - na dołączonym do ww. pisma oświadczeniu, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania poprzez wskazanie daty uzyskania informacji o treści tej decyzji, skoro nie mógł jednoznacznie ustalić na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że - pomimo wezwania - skarżący nie przesłał wypełnionego oświadczenia, jak również w przesłanym piśmie nie podał konkretnej daty. Wskazał jedynie, że wniosek złożył w ustawowym terminie i o wydaniu decyzji przez Starostę [...] i jej treści dowiedział 22 grudnia 2014r. podczas przeglądania akt sprawy w Starostwie Powiatowym w [...], co już podnosił we wniosku o wznowienie. Powyższe twierdzenia - jak zaznaczył Sąd w wyroku z 5 czerwca 2019r. - nie były wystarczające do uznania, że termin określony w art. 148 § 2 kpa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez skarżącego zachowany. Sąd wskazał wprost, że analizując akta sprawy nie można dopatrzeć się udokumentowania żadnej z czynności, na które powołuje się skarżący (tj. wystąpienia do organu o doręczenie decyzji oraz okoliczności przeglądania akt). Sąd podkreślił również, że w aktach nie ma wniosku skarżącego, nie ma również notatki poświadczającej zapoznanie się z aktami sprawy. Z tej przyczyny jedyną możliwością pozwalającą organowi ustalić, kiedy dowiedział się o decyzji pozostawało złożenie przez skarżącego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, o które zwrócił się organ w piśmie z 7 października 2019r.. W świetle powyższego, skoro skarżący - pomimo wezwania - nie uprawdopodobnił, że zachował termin określony w art. 148 § 2 k.p.a., to nie może skutecznie zarzucać organowi niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to jest naruszenia zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W świetle przedstawionej argumentacji bez wpływu na wynik sprawy pozostawał zarzut skargi – pomimo, że słuszny – dotyczący błędnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej ustaleń dokonanych w toku postępowania prokuratorskiego, na co zwrócił uwagę Sąd w wyroku z 5 czerwca 2019r. Poza tym organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 153 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.