II SAB/Gd 33/20

WyrokWSA w Gdańsku2020-07-01

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek - Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu, w sytuacji gdy czynności kontrolne poprzedzały wszczęcie postępowania administracyjnego, a bieg terminu załatwienia sprawy został zawieszony z powodu pandemii COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Czynności kontrolne prowadzone przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie są równoznaczne z jego rozpoczęciem i nie rozpoczynają biegu terminu załatwienia sprawy. Ponadto, bieg terminu załatwienia sprawy został zawieszony z mocy prawa z powodu pandemii COVID-19, co uniemożliwiło stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości w dacie wniesienia skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu, który generował hałas. PINB podejmował czynności kontrolne i gromadził dokumentację, po czym wszczął postępowanie administracyjne. Skarżąca zarzuciła organowi opieszałość i brak informowania o postępach. Organ argumentował, że czynności przed wszczęciem postępowania nie podlegają ocenie pod kątem bezczynności, a bieg terminu załatwienia sprawy został zawieszony z powodu pandemii.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu oddala skargę. M. P. wniosła w dniu 13 marca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "PINB") w sprawie zmiany sposobu użytkowania. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 21 listopada 2019 r. M. P. zwróciła się do PINB o wyjaśnienie głośnych dyskotek, które organizowane są w weekendy w nocy w lokalu "[..]" przy ul. K. w S., który to lokal bezpośrednio graniczy z budynkiem wnioskodawczyni. Hałas pochodzący ze strony instalacji urządzeń stanowiących wyposażenie dyskoteki, jak też krzyki uczestników dyskoteki jest tak duży, że wnioskodawczyni i jej lokatorzy nie mogą normalnie funkcjonować. Organ w dniu 18 grudnia 2019 r. przeprowadził kontrolę doraźną z udziałem właścicieli spornego lokalu, a w dniu 28 stycznia 2020 r. wezwał J. D., prowadzącego lokal gastronomiczny "[..]" o przedłożenie stosownych dokumentów związanych z budową i ewentualną zmianą sposobu użytkowania budynku. Ponadto, w dniu 29 stycznia 2020 r. organ zwrócił się do Prezydenta Miasta o wypożyczenie dokumentów dotyczących budynku przy ul. K. wskazując, że dokumentacja ta jest niezbędna w związku z prowadzonym postępowaniem. Wobec tego, że o powyższych działaniach wnioskodawczyni nie była informowana, w dniu 23 stycznia 2020 r. złożyła do WINB ponaglenie z wnioskiem o ustalenie przewlekłości (bezczynności) w załatwieniu sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. i ustalenie, że organ nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego o przyczynach zwłoki zgodnie z art. 36 k.p.a. W odpowiedzi pismem z dnia 21 lutego 2020 r. WINB poinformował, że wnioskodawczyni nie przysługiwało prawo do złożenia ponaglenia z uwagi na brak wszczęcia postępowania administracyjnego i brak ustalenia kręgu stron tego postępowania. Ponadto wskazał, że na dzień złożenia ponaglenia organ pierwszej instancji był na etapie gromadzenia materiału dowodowego, w związku z czym nie wystosował żadnej informacji do wnioskodawczyni. W dniu 28 lutego 2020 r. PINB poinformował wnioskodawczynię o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [..], obręb ewidencyjny [..], przy ul. K., a w dniu 3 kwietnia 2020 r., w odpowiedzi na zapytanie wnioskodawczyni, czy przysługuje jej status strony w tym postępowaniu, organ poinformował, że taki status jej nie przysługuje. Jednocześnie wskazał, że zostanie ona powiadomiona o wynikach postępowania, gdy zostanie wydana ostateczna decyzja administracyjna. W skardze do sądu skarżąca domaga się stwierdzenia bezczynności/przewlekłości postępowania PINB i niezałatwienia sprawy w terminie ustalonym w k.p.a., zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa, zobowiązania organu do informowania skarżącej o dokonanych ustaleniach i zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona przedstawiła przebieg sprawy wskazując, że terminy w jakich była informowana o działaniach podejmowanych przez organ i termin wszczęcia postępowania w sprawie, nie mieszczą się w zakresach ustalonych przepisami k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o stwierdzenie, że w sprawie nie dopuszczono się bezczynności czy przewlekłości. W ocenie organu w niniejszej sprawie nie dopuszczono się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem wszelkie czynności wskazane w skardze stanowiły proces gromadzenia materiału dowodowego i wykonywane były przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Dopiero zgromadzony w konsekwencji tych działań materiał pozwolił na stwierdzenie przesłanek do wszczęcia postępowania, co nastąpiło w dniu 28 lutego 2020 r. Obecnie bieg przedmiotowego postępowania uległ jednaki zawieszeniu z uwagi na stan zagrożenia epidemicznego, z związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto kontrola sądowa może dotyczyć bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Merytoryczną ocenę zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu nadzoru budowlanego poprzedzić należy oceną spełnienia warunków formalnych tej skargi. Co do zasady bowiem warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W ocenie sądu skarżąca wyczerpała powyższy tryb, gdyż w dniu 23 stycznia 2020 r. wniosła do organu wyższego stopnia ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez PINB. Pismem z dnia 21 lutego 2020 r. WINB poinformował, że stronie nie przysługiwało prawo do wniesienia ponaglenia z uwagi na niewszczęcie postępowania administracyjnego i brak ustalenia kręgu stron tego postępowania. W związku z tym wniesienie w dniu 19 marca 2020 r. skargi na bezczynność należało uznać za dopuszczalne. Aby dokonać oceny, czy organ administracji dopuścił się bezczynności rozumianej jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności, należy w pierwszej kolejności należy wskazać, że działania organu zostały zainicjowane wnioskiem skarżącej, która domagała się wyjaśnienia kwestii zmiany sposobu użytkowania lokalu przy ul. K. w S. Aktualnie w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że jeżeli przepis prawa nie wyłącza dopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek, nie jest dopuszczalne wyprowadzenie ograniczenia co do wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu. W razie bowiem gdy jednostka żąda wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny, to nie można jej tego prawa pozbawić wywodząc o dopuszczalności wszczęcia postępowania jedynie z urzędu (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1939/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, na podstawie wniosku skarżącej z dnia 21 listopada 2019 r. organ nadzoru budowlanego winien był podjąć czynności dotyczące kwestii mieszczącej się w zakresie jego ustawowych kompetencji, tj. samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku. Kompetencję organu do orzekania w tego typu kwestiach reguluje art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), dalej jako Prawo budowlane. Przy czym należy zauważyć, że na mocy art. 81 ust. 4 omawianej ustawy organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Z powyższego wynika zatem, że postępowanie kontrolne prowadzone przez organ nadzoru budowlanego nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego. Z faktu prowadzenia takich czynności nie można wywodzić, że ich podjęcie winno być oceniane jako prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, które każdorazowo zmierza do wydania kwalifikowanego aktu administracyjnego. Najistotniejszym elementem w przypadku kiedy organy nadzoru budowlanego podejmują czynności na skutek pisma, wniosku czy też skargi, jest jego ocena pod względem merytorycznym, a więc zgłoszonego żądania, czy jest to konkretny wniosek o wszczęcie postępowania w indywidualnej sprawie, dotyczącej interesu prawnego wnioskodawcy, czy tez skarga obywatela o charakterze ogólnym. W związku z tym w przypadku czynności kontrolnych organu nadzoru, podjętych na skutek skargi obywatela, przepisy art. 48, art. 50-51 ustawy, mają zastosowanie jedynie wtedy, gdy w wyniku tych czynności organ stwierdza nieprawidłowości świadczące o naruszeniu norm prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2806/12, dostępny w CBOSA). Gdy w toku kontroli okaże się, że sporny obiekt nie jest legalnie użytkowany, postępowanie administracyjne nie zostaje wszczęte i organ nie ma podstaw, aby zakończyć je jakimkolwiek rozstrzygnięciem. natomiast stwierdzenie w trakcie kontroli nieprawidłowości obliguje organ do wszczęcia określonego postępowania administracyjnego, a dokonywane w trakcie kontroli ustalenia, zanotowane w protokole, stanowią w świetle art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego materiał dowodowy wystarczający do podjęcia stosownej decyzji kończącej postępowanie (zob. wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 458/10, dostępny jw.). Jak wynika z sekwencji czynności dokonywanych przez PINB, po otrzymaniu wniosku skarżącej organ w dniu 5 grudnia 2019 r. zawiadomił właścicieli spornego budynku o przeprowadzeniu kontroli doraźnej w dniu 18 grudnia 2019 r. W trakcie kontroli organ pozyskał dokumenty dotyczące budowy przedmiotowego budynku usługowo-mieszkalnego, zaś w dniu 28 stycznia 2019 r. wezwał właściciela do przedłożenia dalszej dokumentacji. Ponadto, pismami z dnia 29 stycznia 2020 r. PINB zwrócił się do Starosty i Prezydenta Miasta o przekazanie dokumentacji dotyczącej tego budynku. W konsekwencji tych działań organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji w dniu 28 lutego 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [..], w obrębie ewidencyjnym nr [..] przy ul. K. w S. O powyższym poinformował wnioskodawczynię, aczkolwiek w piśmie z dnia 3 kwietnia 2020 r. wyjaśnił, że nie jest ona stroną tego postępowania. Co do tej kwestii sąd zauważa że to, iż w art. 71a Prawa budowlanego nie określono zakresu przedmiotowego ochrony interesu prawnego nie oznacza, że stronami postępowania są wyłącznie jednostki, co do których toczy się postępowanie w przedmiocie nałożenia obowiązku. Dla interesu prawnego istotne znaczenie ma regulacja art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, co nie wyłącza "poszanowania w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 685/14, dostępny w CBOSA). Dlatego też nie sposób jednoznacznie przesądzić, że wnioskodawczyni nie ma statusu strony we wszczętym przez organ postępowaniu, a kwestia ta powinna być wnikliwie rozpatrzona przez organ w toku prowadzonego postępowania. Natomiast dla niniejszej sprawy i stwierdzenia, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania zasadnicze znaczenie ma fakt, że w sytuacji, gdy na skutek wniosku obywatela organ przeprowadził czynności kontrolne, które zasadniczo nie wchodzą w skład postępowania jurysdykcyjnego, datą wszczęcia postępowania nie jest ani dzień przeprowadzenia kontroli doraźnej, ani dzień wniesienia podania o podjęcie działań ze strony organu co do danego obiektu. Sąd zaś rozpoznając sprawę bezczynności uwzględnia zasadniczo stan, jak istniał w dniu wniesienia skargi. Jak zatem wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte w dniu 28 lutego 2020 r. Zatem w świetle art. 35 k.p.a., który reguluje kwestie terminów załatwiania spraw administracyjnych w postępowaniu, organ winien był wydać rozstrzygnięcie w sprawie do dnia 28 kwietnia 2020 r., jako maksymalnego terminu dla spraw szczególnie skomplikowanych (art. 35 § 3 k.p.a.). Należy mieć jednak na uwadze szczególne okoliczności, jakie zaistniały w toku biegu terminu na załatwienie niniejszej sprawy, a mianowicie wejście w życie w dniu 31 marca 2020 r. przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), znowelizowanej ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568 ze zm.). W szczególności uwzględnić trzeba przepisy art. 15zzs ust. 1 pkt 6, ust. 10 i ust. 11, dotyczące biegu oraz zawieszenia terminów procesowych i sądowych, braku możliwości wymierzania grzywien i zasądzania sum pieniężnych w powyższym okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID oraz wywodzenia środków prawnych dotyczących m.in. przewlekłości postępowania. Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zwalczaniu COVID-19, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast stan zagrożenia epidemicznego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia od 14 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 433 ze zm. oraz Dz. U. z 2020 r. poz. 490) od dnia 14 marca, a z upływem czasu od 20 marca 2020 r. uległ przekształceniu w stan epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.). Co więcej, na mocy art. 15zzs ust. 10 w okresie, o którym mowa w ust. 1 przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się, zaś organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 15zzs ust. 11). Dopiero na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875), uchylono art. 15zzs i na podstawie art. 68 ust. 7 tej ustawy zmieniającej bieg terminów w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zwalczaniu COVID-19 biegły dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, co nastąpiło w dniu 16 maja 2020 r. W związku z tym, bieg terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym, który został zawieszony na podstawie art. 15zzs ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zwalczaniu COVID-19 został rozpoczęty z dniem 24 maja 2020 r. W świetle powyższego, skoro stan zagrożenia epidemicznego, do którego odwołuje się art. 15zzs ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zwalczaniu COVID-19 obowiązywał na obszarze kraju od dnia 14 marca, to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa występuje skutek wynikający z tej normy prawnej, tj. zawieszenie bądź nierozpoczęcie biegu terminów procesowych. Natomiast przyczyna powodująca zawieszenie biegu tych terminów ustała w dniu 23 maja 2020 r., zatem od dnia 24 maja 2020 r. zawieszone terminy procesowe rozpoczęły swój dalszy bieg. W takim wypadku do terminu załatwienia sprawy przez organ wlicza się także te dni, które nastąpiły przed dniem zawieszenia. Jak już wskazano, w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 28 lutego 2020 r., a w dniu 14 marca 2020 r. termin na załatwienie sprawy został zawieszony na mocy ww. przepisów. Należy bowiem zgodzić się z poglądem, że terminy załatwienia spraw określone w art. 35 § 3 k.p.a. mają charakter procesowy (zob. m.in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Komentarz do art. 35, Wyd. 16, Warszawa 2019). To zaś oznacza, że na dzień wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność, tj. 19 marca 2020 r., nie upłynął jeszcze ustawowy termin załatwienia sprawy. Do dnia zawieszenia jego biegu upłynęło 15 dni z maksymalnych dwóch miesięcy i w dniu złożenia skargi bieg ten nadal był wstrzymany. Jego dalszy bieg rozpoczął się od dnia 24 maja 2020 r., lecz okoliczność ta jest bez wpływu na ocenę stanu bezczynności organu w załatwieniu wszczętej sprawy administracyjnej na dzień relewantny, tj. wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy sąd uznał, że niniejsza skarga pozbawiona jest podstaw. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że po otrzymaniu wniosku skarżącej organ niezwłocznie podjął czynności w celu wyjaśnienia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa uzasadniających podjęcie przez organ nadzoru budowlanego władczych działań. Przy czym czynności kontrolne wykonywane na podstawie art. 81 ust. 4 prawa budowlanego nie stanowiły czynności w postępowaniu jurysdykcyjnym i nie stanowiły wszczęcia takiego postępowania. W związku z tym bieg terminu załatwienia sprawy zawisłej przed PINB, którego zachowanie jest badane w skardze na bezczynność, rozpoczynał się w dniu 28 lutego 2020 r. wraz ze wszczęciem jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego i od tej daty należy rozpatrywać działania organu w kontekście przewlekłości lub bezczynności, do której jednak nie doszło ze względu na wskazane okoliczności związane z zawieszeniem biegu terminu załatwienia sprawy i brakiem jego upływu w dniu wniesienia skargi do sądu. Niezależnie od powyższego sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie art. 134 p.p.s.a. zbadał, czy w niniejszej sprawie organ nie prowadził postępowania w sposób przewlekły. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia wówczas gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłe prowadzenie postępowania to stan, w którym wprawdzie organ administracji nie przekroczył terminów określonych w przepisach, a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia jego bezczynności, ale prowadzi to postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Aby zatem stwierdzić, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle należałoby ocenić na tle okoliczności konkretnej sprawy administracyjnej, czy organ administracji publicznej miał możliwość załatwić sprawę jeszcze przed upływem terminu do jej załatwienia, a mimo to prowadził je opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, a to doprowadziło do naruszenia przepisów o szybkości postępowania. Prowadzi to do wniosku, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte w dniu 28 lutego 2020 r. Jednocześnie organ zawiadomił ustalono przez siebie strony postępowania o wyznaczeniu na dzień 16 marca 2020 r. dowodu z oględzin nieruchomości, przy czym z uwagi na pandemię choroby COVID-19, wszelkie czynności procesowe zostały wstrzymane. Niemniej w dniu 19 marca 2020 r. organ pozyskał od właściciela budynku kolejne dokumenty dotyczące obiekty. W związku z tym, w ocenie sądu okoliczność, że organ jednocześnie z wszczęciem postępowania administracyjnego wyznaczył termin podjęcia dalszych czynności dowodowych pozwala stwierdzić, że nie powstrzymywał się on od załatwienia sprawy czy też działał w sposób przewlekły. Fakt natomiast, że czynności te nie zostały podjęte nie wynika z opieszałości organu, lecz z okoliczności faktycznych niezależnych od organu, jak wybuch pandemii, w trakcie której niezwykle istotne stało się ograniczenie kontaktów między ludzi, w tym także tych, do których niewątpliwie dochodzi podczas czynności dowodowych organu z udziałem stron. Odnosząc się natomiast do okresu przed wszczęciem postępowania należy uznać, że również w tym zakresie organ nie pozostawał bezczynny, a jego działania nie miały znamion przewlekłości. Skoro bowiem postępowanie kontrolne z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego nie należy do postępowania jurysdykcyjnego, to podjęcie czynności kontrolnych nie wiąże się z rozpoczęciem biegu terminu, o którym mowa w art. 35 k.p.a. Niemniej jednak nie oznacza to, że działania organu mogą być dowolne. Przeciwnie, powinien on zmierzać do wyjaśnienia okoliczności sprawy, a w razie wykrycia okoliczności uzasadniających uruchomienie odpowiedniego trybu legalizacyjnego/naprawczego, zobligowany jest do wszczęcia tego postępowania. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż organ niezwłocznie po otrzymaniu wniosku wyznaczył termin oględzin, a następnie wystąpił zarówno do inwestora jak i do innych organów o przekazanie stosownej dokumentacji dotyczącej budynku, która pozwoliłaby mu ocenić, czy doszło do naruszenia prawa uzasadniającego wszczęcie stosowanego postępowania administracyjnego. W ocenie sądu działania te wskazują na prawidłową koncentrację czynności, której celem było ustalenie konieczności podjęcia postępowania jurysdykcyjnego. Reasumując całość rozważań sąd uznał, że skarga M. P. jest niezasadna, albowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopuścił się bezczynności ani też nie prowadził przewlekle postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło