II FSK 1853/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-11-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy, wybierając metodę ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego określoną w art. 6j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, może zróżnicować stawkę tej opłaty w zależności od liczby osób zamieszkujących w gospodarstwie domowym?
Ratio decidendi
Rada gminy, wybierając metodę ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego określoną w art. 6j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie może zróżnicować stawki tej opłaty w zależności od liczby osób zamieszkujących w gospodarstwie domowym. Przepis ten przewiduje możliwość uchwalenia jednej stawki opłaty od gospodarstwa domowego, co wyklucza wprowadzenie dodatkowego kryterium podziału gospodarstw na kategorie zależne od liczby osób i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki.
Stan faktyczny
Rada Gminy S. podjęła uchwałę ustalającą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego, różnicując jej wysokość w zależności od liczby osób w gospodarstwie. Prokurator Rejonowy w S. zaskarżył tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez ustalenie kilku stawek opłat od gospodarstwa domowego, mimo braku podstawy prawnej do takiego zróżnicowania. WSA w Białymstoku stwierdził nieważność uchwały w całości. Rada Gminy wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rady Gminy S.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Rady Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 144/20 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 31 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na uchwałę rady gminy w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 1 lipca 2020 r., sygn. akt. I SA/Bk 144/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 31 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 31 grudnia 2018 r. Rada Gminy S. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty od właścicieli nieruchomości na terenie gminy S.. Podstawą prawną podjęcia uchwały był art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm., dalej powoływanej jako: "u.s.g.") oraz art. 6j i art. 6k ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454 ze zm., dalej powoływanej jako: "u.c.p.g."). W § 1 przedmiotowej uchwały wskazano, że dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, określonej w art. 6j i 6k u.c.p.g., zgodnie z którą opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowią stawki opłaty określonej w § 2 uchwały. W § 2 ust. 1 ustalono natomiast, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy naliczana jest od liczby osób w gospodarstwie domowym. W ust. 2 ustalono miesięczną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny w wysokości: 1) od gospodarstwa zamieszkałego przez 1 osobę - 12 zł; 2) od gospodarstwa zamieszkałego przez 2 osoby - 24 zł; 3) od gospodarstwa zamieszkałego przez 3 osoby - 36 zł; 4) od gospodarstwa zamieszkałego przez 4 osoby - 48 zł; 5) od gospodarstwa zamieszkałego przez 5 i więcej osób - 60 zł. W § 3 uchwały wskazano, że miesięczna stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi w sposób nieselektywny wynosi: 1) od gospodarstwa zamieszkałego przez 1 osobę - 24 zł; 2) od gospodarstwa zamieszkałego przez 2 osoby - 48 zł; 3) od gospodarstwa zamieszkałego przez 3 osoby - 72 zł; 4) od gospodarstwa zamieszkałego przez 4 osoby - 96 zł; 5) od gospodarstwa zamieszkałego przez 5 i więcej osób - 120 zł. Nie zgadzając się z zapisami ww. uchwały Prokurator Rejonowy w S. wywiódł skargę do tutejszego sądu zarzucając jej istotne naruszenie prawa, a mianowicie art. 6k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6j ust. 2 i 2a u.c.p.g., poprzez ustalenie kilku różnych stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego w zależności od liczby osób go tworzącego, a w konsekwencji zróżnicowanie, pomimo braku ku temu podstawy prawnej, w oparciu o te kryterium wysokości stawki wymienionej opłaty. Z uwagi na powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że Rada Gminy S., podejmując uchwałę, zdecydowała się na zastosowanie metody ustalenia opłaty od gospodarstwa domowego i przyjęła kilka stawek tej opłaty w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa domowego. Tymczasem w ustawie brak jest przepisu, który umożliwiałby przyjęcie w uchwale takiego rozwiązania. Skarżący wskazał, że art. 6j ust. 2a u.c.p.g., umożliwiający różnicowanie stawek opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy, nie ma zastosowania w odniesieniu do metody określonej w art. 6j ust. 2. Zdaniem Prokuratora liczba mieszkańców wskazana w tym przepisie odnośni się bowiem do liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, a nie tworzących czy zamieszkujących gospodarstwo domowe. Pojęcie "liczba mieszkańców zamieszkujących nieruchomość" nie jest tożsame z pojęciem "gospodarstwa domowego". Dlatego też, z uwagi na treść art. 6j ust 2 u.c.p.g., który przewiduje możliwość uchwalenia jedynie jednej stawki opłaty od gospodarstwa domowego, organ był uprawniony do ustalenia tylko jednej stawki od gospodarstwa domowego, bez jej różnicowania na podstawie kryterium jego liczebności. Wójt Gminy wywiódł odpowiedź na skargę wnosząc o jej odrzucenie i umorzenie postępowania lub ewentualnie o oddalenie skargi, przeprowadzenie rozprawy również pod nieobecność przedstawiciela skarżonego organu lub jego pełnomocnika, oraz, z ostrożności procesowej, w przypadku uwzględnienia skargi, o odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że zastosowanie jednej stawki opłaty od gospodarstwa ma uzasadnienie w przypadku gmin, w których jednostkowy wskaźnik nagromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych na terenie gminy w kilogramach lub megagramach (tonach) w przeliczeniu na jednego mieszkańca jest podobny. Wskazał, że w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, Rada Gminy S. dołożyła wszelkiej staranności w wyborze tej metody. Ponadto, zdaniem organu, wybrana w tamtym okresie metoda naliczania "opłaty śmieciowej" była najlepsza w przypadku małych gmin wiejskich. Przy ustalaniu tej opłaty od gospodarstwa domowego Rada Gminy S. skorzystała z możliwości dalszego różnicowania tej stawki. Organ wskazał ponadto, że w związku ze zmieniającą się interpretacją przepisów prawa dotyczących wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uwzględniając przedstawione przez skarżącego zarzuty, które dopiero w chwili obecnej nabierają aktualności, w dniu 18 lutego 2020 r. Rada Gminy S. podjęła uchwałę o nr [...] w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty od właścicieli nieruchomości na terenie gminy S. dostosowaną do obecnie obowiązujących przepisów prawa. Wskazano przy tym, że ww. uchwała nr [...] uchyla w całości skarżoną uchwałę. Zdaniem organu dalsze procedowanie w sprawie jest zatem zbędne, bowiem postępowanie staje się bezprzedmiotowe i winno ulec umorzeniu. W zaskarżonym wyroku WSA w Białymstoku w pierwszej kolejności stwierdził, że uchylenie skarżonej uchwały nie oznacza, iż postępowanie sądowo-administracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Skutki prawne uchylenia aktu prawnego i stwierdzenia jego nieważności są bowiem odmienne. Uchylenie uchwały przez Radę Gminy oznacza wyeliminowanie uchwały ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc). Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). Sąd podkreślił, że zróżnicowanie skutków instytucji stwierdzenia nieważności uchwały od instytucji stwierdzenia niezgodności z prawem, czy uchylenia uchwały ma konsekwencje prawne dla oceny bezprzedmiotowości postępowania sądowo-administracyjnego. Dalej WSA uznał, że w stanie prawnym od 1 lutego 2015 r., ale także w stanie prawnym obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, niezależnie od przyjętej metody ustalania opłat, brak jest podstaw do różnicowania stawki w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. Metoda "od gospodarstwa domowego" dopuszcza zróżnicowanie stawek uzależniając je od przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem. Jest więc zróżnicowaniem dochodowym, a nie liczbowym, pod którym kryje się liczba osób składających się na dane gospodarstwo domowe. Zdaniem WSA, pomimo częściowej zmiany przepisu art. 6k ust. 4 u.c.p.g. nadal zachowuje aktualność w swej istocie pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 16/16, zgodnie z którym: "Z żadnej regulacji u.c.p.g., nie wynika również upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia w ramach metody wymienionej w art. 6j ust. 2 u.c.p.g., dodatkowego kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłaty." WSA w Białymstoku stanowisko to podzielił. Dalej Sąd stwierdził, że analizowana uchwała narusza art. 6k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6j ust. 2 i ust. 2a u.c.p.g. Sąd wyjaśnił, że Rada Gminy zdecydowała, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie ustalana na podstawie metody określonej w art. 6j ust. 2, 2a i 3b oraz art. 6 k ust. 1, 3 i 4 a ustawy. Wobec tego obowiązana była do ustalenia stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego z uwzględnieniem miesięcznego przeciętnego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem przy uwzględnieniu okoliczności, czy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Sąd podkreślił, że w zaskarżonej uchwale Rada wprawdzie uzależniła stawki opłaty od okoliczności, czy odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, ale ponadto wprowadziła zróżnicowanie tej opłaty od ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego (jednoosobowe i wieloosobowe gospodarstwo domowe), pomimo braku już w art. 6k ust. 4 ustawy prawa do "różnicowania" stawek. Tymczasem żadna z metod nie przewidywała zróżnicowania opłat od ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego, tak jak uczynił to organ Gminy. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku Gmina zaskarżyła go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Z ostrożności procesowej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania w sprawie, w sytuacji, w której na datę orzekania uchwała Rady Gminy z 31 grudnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty jako, że została ona w całości uchylona uchwałą z dnia 18 lutego 2020 r., Nr [...], w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty na terenie Gminy. 1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 6k ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6j ust. 2 u.c.p.g. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez WSA w Białymstoku, że wybór metody określonej w art. 6j ust. 2 cyt. powyżej cytowanej ustawy wyłącza możliwości różnicowania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego z tej przyczyny, że przy wyborze tej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi rada gminy władna jest jedynie do wskazania jednej stawki takiej opłaty, bez względu na jego wielkość (liczbę osób w nim zamieszkujących); 2) art. 6j ust. 2a u.c.p.g. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji brak jego zastosowania, skutkujące przyjęciem, iż z żadnego przepisu prawa nie wynika upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia w ramach metody wymienionej w art. 6j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dodatkowego kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłat, gdy tymczasem taka możliwość wynika z art. 6j ust. 2a cyt. ustawy. 2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6k ust. 1 w zw. z art. 6j ust, 2 w zw. z ust. 2a u.c.p.g. poprzez ich niezastosowanie w stanie faktycznym i prawnym sprawy wskutek błędnego uznania przez WSA w Białymstoku, że Rada Gminy nie mogła zróżnicować stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego w zależności od liczby mieszkańców wchodzących w skład tego gospodarstwa, a wobec tego skarga winna była zostać przez sąd administracyjny pierwszej instancji oddalona; 2) art. 152 p.p.s.a. polegającego na jego niewłaściwej wykładni oraz błędnym zastosowaniu tego przepisu w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy; 3) art. 147 § 1 p.p.s.a. polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, a w konsekwencji uwzględnienie przez sąd skargi wywiedzionej przez Prokuratora, podczas gdy wskazane w niniejszej skardze kasacyjnej argumenty w pełni uzasadniają uznanie, że skarga Prokuratora winna zostać oddalona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwała na uwzględnienie. Sprawa poddana ocenie Sądu kasacyjnego wiąże się z rozstrzygnięciem czy zasadnie Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę Prokuratora Rejonowego w S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 31 grudnia 2018 r. w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Natomiast spór ogniskuje się wokół kwestii, możliwości przyjęcia przez Gminę w ww. uchwale metody ustalenia opłaty od gospodarstwa domowego i przyjęcia kilku stawek tej opłaty w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa domowego. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Prokuratora, uznając że metody wskazanie w u.c.p.g. nie przewidywały możliwości zróżnicowania opłat od ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego. Tym samym – zdaniem Sądu – zaskarżona uchwała naruszała art. 6k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6j ust. 2 i ust. 2a u.c.p.g. Z kolei Gmina jest zdania, że upoważnienie rady gminy do wprowadzenia w ramach metody wymienionej w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłat, wynika z art. 6j ust. 2a tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska prezentowanego w skardze kasacyjnej. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanego wyżej spornego problemu ma właściwa wykładnia mających zastosowanie przepisów u.c.p.g. Art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. zawiera upoważnienie dla rady gminy do wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dopuszczając jednocześnie stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Zarazem ten sam przepis ogranicza możliwość wyboru metod, do rodzajów wymienionych w art. 6j ust. 1 i 2. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1)liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2)ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3)powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Natomiast w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. ustawodawca przewidział możliwość uchwalenia jednej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Dotyczy to nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 ustawy, tj. nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Analiza przytoczonych przepisów wskazuje, że tylko jeden z nich posługuje się zwrotem "gospodarstwo domowe" (art. 6j ust. 2). Z jego treści żadną miarą nie można wyprowadzić wniosku, że dopuszcza on możliwość różnicowania przez radę gminy miesięcznej stawki opłaty w zależności od ilości osób pozostających w gospodarstwie domowym. Przeciwnie, regulacja art. 6j ust. 2 u.c.p.g., poprzez zapewnienie radzie gminy możliwości uchwalenia jednej stawki od gospodarstwa domowego, wyklucza wprowadzenie w ramach tej metody dodatkowego kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłaty. Zresztą również w judykaturze zauważa się, że ustawodawca zdecydował, iż w przypadku przyjęcia metody od gospodarstwa domowego, powinna być uchwalona jedna stawka opłaty za gospodarowanie odpadami. Użyte w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. sformułowanie "jedna stawka" wyklucza możliwość różnicowania stawki, bo to prowadzi do ustalenia dwóch lub więcej stawek, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią tego przepisu (por. wyrok z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2113/19). W konsekwencji radzie gminy pozostawiony został wybór sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród rozwiązań wskazanych w art. 6j ust. 1 pkt 1-3 u.c.p.g., przy czym - w świetle art. 6j ust. 2 ustawy - gmina może ustalić jedną stawkę za gospodarowanie tymi odpadami od gospodarstwa domowego (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3080/16). Czy wobec tego art. 6j.ust. 2a u.c.p.g. stanowić może podstawę prawną (na co wskazuje Gmina) do różnicowania stawki opłaty, w zależności od liczby osób zamieszkujących w gospodarstwie domowym? Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego właściwa jest odpowiedź przecząca. Zgodnie z tym przepisem rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Przepis ten nie stanowi rozwinięcia normy prawnej zawartej w art. 6j ust. 2 u.p.c.g., w związku z tym wiązanie tych dwóch regulacji dla potrzeb wykładni art. 6j ust. 2a jest nieuprawnione. Zauważyć też wypada, że – podobnie jak w przypadku art. 6j ust. 1 – w ust. 2a nie pojawia się kategoria "gospodarstwa domowego", lecz "powierzchnia lokalu mieszkalnego", "liczba mieszkańców zamieszkujących nieruchomość". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że katalog ujęty w art. 6j ust. 2a u.c.p.g. nie zawiera przesłanki różnicowania stawki opłaty w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa domowego, gdyż liczba mieszkańców, o których mowa w tym przepisie, odnosi się do liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, a nie do liczby mieszkańców tworzących gospodarstwo domowe. Pojęcia "liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość" nie można utożsamiać z pojęciem "gospodarstwa domowego", gdyż osoby zamieszkujące nieruchomość nie muszą tworzyć ze sobą gospodarstwa domowego. Przedmiotowa przesłanka znajduje więc zastosowanie w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., zgodnie z którym opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest obliczana jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 u.c.p.g. W konsekwencji, w przypadku wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, rada gminy może ustalić jedną stawkę opłaty od gospodarstwa domowego, bez jej różnicowania w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa. Reasumując przewidzianego w art. 6j ust. 2a u.c.p.g. kryterium różnicowania stawki opłaty w odniesieniu do "liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość" nie można utożsamiać z parametrem wielkości gospodarstwa domowego (por. m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 88/20, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 października 2020 r., sygn. akt I SA/Po 157/20, wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt 400/20). Wyrok Sądu pierwszej instancji całkowicie odpowiada stanowisku zaprezentowanemu w niniejszym orzeczeniu, stąd też za chybione uznać należy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego podniesione w skardze kasacyjnej. Stwierdzenie, że Sąd pierwszej instancji potwierdził naruszenie w uchwale rady gminy wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności tego aktu prawa miejscowego, czyni bezpodstawnym zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. Z kolei w konsekwencji uwzględnienia skargi Prokuratora, Sąd pierwszej instancji nie mógł dopuścić się naruszenia norm blankietowych zawartych w art. 151 i 152 p.p.s.a. Nie można też zgodzić się z tezą Gminy, że wobec uchylenia w całości zaskarżonej uchwały z dnia 31 grudnia 2018 r. (uchwałą z dnia 18 lutego 2020 r.) dalsze procedowanie w sprawie jest zbędne i staje się bezprzedmiotowe oraz winno ulec umorzeniu. Pomijając okoliczność, że nie wskazano przy tym jaki konkretnie przepis zdaniem Gminy został w tej kwestii naruszony przez Sąd pierwszej instancji (a przecież Naczelny Sąd Administracyjny w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. związany jest zarzutami skargi kasacyjnej), to na pełną aprobatę zasługują spostrzeżenia WSA w Białymstoku, że czym innym jest stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy, o czym mowa w art. art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz.446 ), a czym innym jej uchylenie. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki ex tunc, tzn. od momentu podjęcia uchwały, natomiast jej uchylenie ma skutek na przyszłość (ex nunc). Tymczasem zaskarżona uchwała z dnia 31 grudnia 2018 r. wywołała po tej dacie skutki prawne i brak stwierdzenia jej nieważności spowodowałby utrzymanie w obrocie prawnym wadliwych rozstrzygnięć wydanych na jej podstawie przed uchyleniem. Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 8

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło