III SA/Łd 471/20

Dnia 4 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia prawa jazdy kategorii B oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję Starosty [...] z [...] r. o odmowie przywrócenia J. G. prawa jazdy kategorii A i B w części obejmującej odmowę przywrócenia prawa jazdy kategorii A i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji, w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z 11 lipca 2018 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w W. orzekł wobec J. G. środek karny w postaci zakazu prowadzenia w strefie ruchu lądowego wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, za wyjątkiem motorowerów oraz czterokołowców lekkich. Wykonując ten wyrok Starosta [...] decyzją z [...] r. cofnął J. G. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B. W dniu 13 stycznia 2020 r. do Starosty [...] wpłynęło prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 19 grudnia 2019 r. sygn. [...] ([...]) o dalszym wykonywaniu środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z 11 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. [...] w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Następnie w dniu 27 stycznia 2020 r. J. G. zwróciła się do Starosty [...] o przywrócenie cofniętych uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. W dniu 12 lutego 2020 r. do organu I instancji wpłynęła informacja z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w S. o pozytywnym wyniku państwowego egzaminu sprawdzającego kwalifikacje J. G. w zakresie uprawnienia kategorii B. Strona oświadczyła jednocześnie, że rezygnuje z ubiegania się o przywrócenie uprawnienia kategorii A. Starosta [...] decyzją z [...] r. orzekł o odmowie przywrócenia wnioskodawczyni prawa jazdy kategorii A i B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że stan faktyczny sprawy objęty jest dyspozycją norm zawartych w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) - dalej "ustawa o kierujących pojazdami lub u.k.p." i obliguje do odmowy wydawania prawa jazdy kategorii B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii A. W ocenie organu I instancji sąd powszechny wydał postanowienie dotyczące zmiany sposobu wykonywania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów, a nie samego zakazu prowadzenia pojazdów, zatem zakaz dla uprawnienia kategorii A i B obowiązuje nadal w tym samym zakresie, okresie i dotyczy w tym przypadku obu kategorii jednakowo, podobnie jak decyzja o cofnięciu tych uprawnień. Rezygnując z egzaminu na prawo jazdy kategorii A strona pozbawiła się możliwości przywrócenia prawa jazdy kategorii B. Od powyższej decyzji J. G. złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przywrócenie uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B. Pismem z 30 kwietnia 2020 r. J. G., w związku z wezwaniem organu II instancji do złożenia wyjaśnień, poinformowała, iż rezygnuje z ubiegania się o przywrócenie uprawnienia kategorii A. Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej odmowę przywrócenia prawa jazdy kategorii A i w tym zakresie umorzyło postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 12 ust. 2 u.k.p. ma zastosowanie w sprawie z wniosku skarżącej, bowiem środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów w strefie ruchu lądowego za wyjątkiem motorowerów oraz czterokołowców lekkich, orzeczony został po dniu 25 października 2014 r., tj. po dniu w którym wszedł w życie art. 12 ust. 2 u.k.p. w znowelizowanym brzmieniu. Kolegium zauważyło również, że z art. 12 ust. 1a u.k.p., na który powołuje się skarżąca, wynika, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2, który stanowi, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, nie stosuje się w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 652 ze zm.) - dalej "k.k.w.". Po wydaniu przez sąd postanowienia, o którym mowa w art. 182a § 1 k.k.w. istnieje możliwość przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, o czym stanowi art. 103 ust. 3a u.k.p. Kolegium podzieliło jednak pogląd organu I instancji, że z art. 12 ust. 1a u.k.p. nie wynika wyłączenie stosowania pozostałych norm zawartych w art. 12 u.k.p., w tym norm wynikających z art. 12 ust. 1 pkt 3 oraz art. 12 ust. 2 u.k.p. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Organ odwoławczy przypomniał następnie, że skarżąca legitymowała się uprawnieniami do prowadzenia pojazdów kategorii A i B i po wydaniu przez Sąd Rejonowy w W. II Wydział Karny postanowienia w trybie określonym w art. 182a § 1 k.k.w. rozpoczęła starania o przywrócenie cofniętych jej uprawnień na zasadzie określonej w art. 103 ust. 3a u.k.p. W tym zakresie konieczne było zdanie egzaminów kontrolnych stosownie do dyspozycji art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. Skarżąca przystąpiła do egzaminu kontrolnego jedynie w zakresie uprawnienia kategorii B, rezygnując z egzaminu w zakresie kategorii A. W ocenie Kolegium, wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej, nie może ona odzyskać cofniętych jej mocą decyzji Starosty [...] uprawnień według swojego wyboru z tego tylko względu, że sąd zmienił jej sposób wykonywania środka karnego, skoro środek ten nadal obowiązuje w orzeczonym przez sąd okresie i zakresie obowiązywania. Warunkiem przywrócenia posiadanych przez skarżącą uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B było uprzednie zdanie egzaminów kontrolnych w zakresie obu kategorii. W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, rezygnacja z poddania się przez skarżącą egzaminowi w zakresie kategorii A, a przez to brak możliwości przywrócenia uprawnień w zakresie tej kategorii, musiała być oceniana przez pryzmat postanowień art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., z których wynika zakaz wydania uprawnień kategorii B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii A. W ocenie organu odwoławczego Starosta [...] prawidłowo więc, zgodnie z dyspozycją art. 12 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p., nie uwzględnił wniosku skarżącej o przywrócenie prawa jazdy w zakresie kategorii B, natomiast w zakresie kategorii A, ze względu na cofnięcie wniosku o przywrócenie prawa jazdy przedmiotowej kategorii, zdaniem organu, należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. wniosła J. G., zarzucając naruszenie art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż prawo jazdy kategorii B nie może być wydane w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A, podczas gdy zgodnie z treścią art. 12 ust. 1a u.k.p. przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2, a tym samym art. 12 ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy sąd orzekł o dalszym stosowaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że orzeczenie sądu wydane w trybie art. 182a § 1 k.k.w. dotyczy dalszego stosowania środka karnego do pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, co oznacza, że kierujący może prowadzić każdy pojazd mechaniczny według swojego wyboru i potrzeby, z tym jednak zastrzeżeniem, że musi być on wyposażony w blokadę alkoholową. Skarżąca może zatem prowadzić każdy pojazd według swojego wyboru pod warunkiem zdania egzaminu kwalifikacyjnego na daną kategorię i wyposażenia pojazdu w blokadę alkoholową. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja jest całkowicie dowolna i zapadła z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Z tego względu skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przywrócenie jej uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 2167) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970) . Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Stosownie natomiast do art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Z kolei art. 12 ust. 2 u.k.p. stanowi, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Skoro przepis art. 12 ust. 2 u.k.p. w brzmieniu nadanym mu ustawą nowelizującą wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy nowelizującej) i ma w świetle art. 3 ustawy nowelizującej zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 25 października 2014 r., to w niniejszej sprawie, mógł być on podstawą kontrolowanej decyzji. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Bezspornie przed wyrokiem sądu karnego skarżąca posiadała uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B, zaś wyrokiem z 11 lipca 2018 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. orzekł wobec skarżącej środek karny w postaci zakazu prowadzenia w strefie ruchu lądowego wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, za wyjątkiem motorowerów oraz czterokołowców lekkich. Z kolei postanowieniem z 19 grudnia 2019 r. sygn. [...]([...]) Sąd Rejonowy w W. orzekł o dalszym wykonywaniu środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego orzeczonego powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Następnie skarżąca wystąpiła o przywrócenie cofniętych jej decyzją Starosty [...] z [...] r. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B, zdała z pozytywnym wynikiem egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, rezygnując z ubiegania się o przywrócenie uprawnienia kategorii A. Zdaniem sądu orzekające organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów ustawy o kierujących pojazdami mających zastosowanie w sprawie. W art. 12 ust. 1 u.k.p. ustawodawca wskazał okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z nich stanowi wskazany w pkt. 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zaś zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. także wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy względem skarżącej wyrokiem sądu karnego z 11 lipca 2018 r. orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, za wyjątkiem motorowerów oraz czterokołowców lekkich. W wykonaniu powyższego wyroku wydana została decyzja Starosty [...] z [...] r. cofająca J. G. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B. Następnie postanowieniem z 19 grudnia 2019 r. sąd karny orzekł o dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, to uznać należy, że - jak trafnie zauważył organ - nastąpiła jedynie zmiana sposobu wykonywania środka karnego, który nadal obowiązuje w orzeczonym przez sąd okresie i zakresie obowiązywania. Wydanie przez sąd powszechny postanowienia z 19 grudnia 2019 roku, otworzyło skarżącej możliwość przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami zgodnie z art. 103 ust. 3a u.k.p. Koniecznym warunkiem przywrócenia utraconych uprawnień było w odniesieniu do strony zdanie egzaminu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A i B stosownie do art. 49 ust.1 pkt 3 lit. a u.k.p., zgodnie z którym sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok. Skarżąca jednak przystąpiła do egzaminu kontrolnego jedynie w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, rezygnując z egzaminu w zakresie kategorii A. Z art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wynika zakaz wydania uprawnień prawa jazdy kategorii B1 lub B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii A. W tej sytuacji dalsze obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w oznaczonym przez sąd karny okresie i zakresie obowiązywania w odniesieniu do prawa jazdy kategorii A oraz brak zdania przez skarżącą egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A, wywołały ten skutek, że skarżącej nie tylko nie można było przywrócić uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, ale również kategorii B. Trafnie więc organ odwoławczy przyjął, że rezygnacja przez skarżącą z poddania się egzaminowi w zakresie kategorii A skutkowała, w świetle regulacji z art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust.1 pkt 2 u.k.p., odmową przywrócenia uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii B. Niezasadna jest argumentacja skarżącej zawarta w skardze, że z treści art. 12 ust. 1a u.k.p. wynika, że przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2, a tym samym art. 12 ust. 2 u.k.p. nie stosuje się w przypadku, gdy sąd orzekł o dalszym stosowaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Przypomnieć należy, że art. 12 ust. 1a u.k.p., na który powołuje się skarżąca, stanowi, że przepisu ust. 1 pkt 2, mówiącego, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, nie stosuje się w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 k.k.w. Jak to zostało wskazane powyżej po wydaniu przez sąd postanowienia, o którym mowa w art. 182a § 1 k.k.w. istnieje możliwość przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, stosownie do art. 103 ust. 3a u.k.p. Podkreślenia wymaga jednak fakt, że z brzmienia art. 12 ust. 1a u.k.p. wynika wyłączenie stosowania jedynie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w przypadku orzeczenia sądu o dalszym wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Z treści art. 12 ust. 1a u.k.p. nie wynika natomiast wyłączenie stosowania w takim przypadku pozostałych norm zawartych w art. 12 u.k.p., a w tym norm wynikających z art. 12 ust. 1 pkt 3 oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. W odniesieniu do tych norm ustawodawca nie uwzględnił przypadku modyfikacji środka karnego w trakcie jego wykonywania, o którym mowa w art. 182a § 1 k.k.w. Przypomnieć należy, że w świetle art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy są zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa, co oznacza przy załatwianiu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej zobowiązane są stosować obowiązujące przepisy ustaw i aktów wykonawczych. Kategoryczne brzmienie art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. i brak odwołania w treści art. 12 ust. 1a u.k.p. do tej normy prawnej oznacza, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy rozstrzygnięcie organu administracji o odmowie przywrócenia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B odpowiada prawu. Dodatkowo wskazać należy, że wątpliwości sądu nie budzi rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 1 zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem skarżąca cofnęła wniosek o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, to postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należało je umorzyć. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę oddalił. e.o.