II SA/Łd 313/20

WyrokWSA w Łodzi2020-09-03

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Magdalena Sieniuć, Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli wysokość emerytury jest niższa od wysokości świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wyłącza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie pobierającej emeryturę, jest niezgodna z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej w obecnych realiach, gdy wysokość emerytury jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym, świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane w wysokości pomniejszonej o kwotę pobieranej emerytury.
Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna, który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na fakt pobierania przez skarżącą emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP dotyczących równości, sprawiedliwości społecznej oraz prawa do zabezpieczenia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza D. Zwrócono skarżącej kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędzia WSA Robert Adamczewski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 września 2020 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza D. z dnia [...], nr [...]; 2. zwraca z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – na rzecz skarżącej M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 12 marca 2020 roku pod poz. [...]. a.bł. II SA/Łd 313/20 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz D., działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), odmówił M. G. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na syna M. G. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalne - rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. W oparciu o zaświadczenie ZUS znak: [...] oraz oświadczenie strony z dnia 18 listopada 2019 r. stwierdzono, że M.G. posiada prawo do emerytury z ZUS od dnia [...] maja 1991 r. i nadal pobiera to świadczenie. W odwołaniu skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. M. G. wniosła o zmianę wydanej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia wyrównawczego między otrzymywaną emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreśliła, że syn M.G. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS, w którym ustalono, że jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji od urodzenia. Jej zdaniem, pozbawienie osób na emeryturze prawa do świadczenia pielęgnacyjnego narusza zasadę równego traktowania opiekunów osób niepełnosprawnych. W ocenie skarżącej, jej bardzo niska emerytura w odniesieniu do wysokiego świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymują opiekunowie i rodzice niepełnosprawnych dzieci, stawia ją w kategorii osób pokrzywdzonych. Z tego powodu wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia wyrównawczego między otrzymywaną emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy zastrzeżono, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno - rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Z akt sprawy wynika, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] września 2008 r M. G. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydano na stałe, stwierdzono w nim, ze niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Syn skarżącej został także uznany za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji - orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] października 2019 r, w którym zaznaczono, że niezdolność do samodzielnej egzystencji istnieje od urodzenia. Do akt sprawy włączono decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. z dnia [...] marca 2019 r. (znak: [...]) o waloryzacji przysługującej M.G. emerytury. W decyzji tej wskazano, że od dnia 1 marca 2019 r. emerytura wynosi 1100,00 zł, a wysokość świadczenia do wypłaty - 935,00 zł miesięcznie. Organ II instancji uznał, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co stanowi negatywną przesłankę przyznania jej wnioskowanego świadczenia wynikającą z cytowanego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Organ podzielił ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2019 r. (sygn. akt II SA/GI 969/19, publ. CBOSA), że skoro przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości, to wystarcza jego wykładnia językowa, a sięganie do wykładni funkcjonalnej byłoby w takim przypadku działaniem contra legem. Zgodnie z zasadą legalizmu organ administracji powinien działać na podstawie prawa i w jego granicach. Nie może więc w drodze interpretacji odstąpić od stosowania kategorycznie sformułowanej normy prawnej wprost wynikającej z omawianego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Ustawodawca w sposób jednoznaczny wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Nie przewidziano żadnych odstępstw od stosowania tej regulacji. Organy administracji nie zostały w szczególności upoważnione do stosowania sugerowanego przez skarżącą rozwiązania, polegającego na przyznaniu świadczenia w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością pobieranej emerytury. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi posiada prawo do emerytury z ZUS od M. G. podniosła zarzut naruszenia: - art 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, a emeryturą uzyskiwaną przez odwołującą się, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia jej niezbywalnego prawa do zakazu dyskryminacji przez władze publiczne oraz traktowania jej na równi z osobami znajdującymi się w takiej samej sytuacji życiowej; . - art. 17 ust. 5 lit a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez dokonanie wykładni literalnej art. 17 ust. 5 lit a, nie zaś funkcjonalnej brzmienia wskazanego przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia Skarżącej w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo, że posiada ona prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie; - art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie wykładni literalnej art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis jest niezgody z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej, bowiem pozbawia rzeczywistego beneficjanta, tj. osobę niepełnosprawną świadczenia pielęgnacyjnego z przyczyn niezależnych od niej, - art. 67 i 69 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie wykładni przepisu art 17 ust 5 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób powodujący, że tak: rozumiany przepis jest niezgodny z Konstytucją, co skutkuje pozbawieniem osoby niepełnosprawnej zabezpieczenia społecznego z uwagi na okoliczności od niej niezależne; - art. 7 w zw. 2 art. 77 k.p.a. w zw. 2 art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. brak ustalenia, iż różnica wysokości świadczeń, tj. wysokości emerytury skarżącej w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego powoduje złamanie konstytucyjnej zasady równego traktowania w tym przypadku osób znajdujących się w takiej samej sytuacji życiowej, a mianowicie osób rezygnujących z pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Powołując tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako p.p.s.a.) Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny Sądu stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia [...] r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując w tak zakreślonych granicach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), a istota sporu koncentrowała się na prawidłowości zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) tej ustawy. Otóż, stosownie do w/w przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. W niniejszej sprawie organy obu instancji, posługując się literalnym brzmieniem tego przepisu przyjęły, że z uwagi na przysługujące skarżącej prawo do emerytury, brak jest możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wydawanych na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) tej ustawy orzeczeniach konsekwentnie stoi na stanowisku, że chociaż proces wykładni zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie może się do nich ograniczać (wyr. tut. Sądu z dnia 11 grudnia 2019 r., II SA/Łd 653/19, CBOSA). Dyrektywy wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej mają równorzędny charakter i nie można zakładać prymatu określonych reguł nad innymi. Nawet jeżeli rezultat wykładni językowej wydaje się jasny, należy po pierwsze, kontynuować wykładnię i po drugie, w razie konfliktu dać pierwszeństwo rezultatowi otrzymanemu wedle dyrektyw funkcjonalnych, jeśli rezultat językowy burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie wartości, co wiąże się z dopuszczeniem w tej sytuacji wykładni rozszerzającej albo zwężającej (por. M. Zieliński: Wybrane zagadnienia wykładni prawa. PiP 2009 nr 6, s. 6 i nast.; M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. W-wa 2012, s. 212 i nast.). Pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych jest obecnie dominujący w nauce prawa i orzecznictwie (por. np. uchwała NSA (7) z 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09, M. Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. Tom 4, s. 204 i nast.; M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, W-wa 2017, s. 275 i nast. oraz powołane w tych publikacjach literatura i orzecznictwo). Jasność przepisów może zależeć od wielu czynników i zmieniać się w czasie, a przepis jasny może okazać się wątpliwy w związku z wprowadzeniem nowych przepisów czy istotnej zmiany sytuacji społecznej czy ekonomicznej, mimo że jego brzmienie nie uległo żadnej zmianie (L. Morawski: Wykładnia prawa w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 65). W rozpoznawanej sprawie istotna zmiana sytuacji, skutkująca zmianą trendów orzeczniczych (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19), spowodowała zdaniem składu orzekającego, konieczność weryfikacji jasnych wydawałoby się rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w oparciu o reguły wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Wynikało to ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Kiedy ustawodawca uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie i była to kwota niższa niż ówczesna wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już niemal dwukrotnie wyższe od najniższej emerytury. Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy w obecnych realiach jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej. Jeżeli chodzi o wykładnię systemową, to współcześnie jej dyrektywy, które odnoszą się do nakazu interpretacji zgodnie z Konstytucją, mają status równorzędny z dyrektywami językowymi i w istocie współokreślają podstawowe reguły wykładni. Szczególną rolę przypisuje się tym regulacjom zawartym w Konstytucji, które określają prawa i wolności jednostki. Reguły te uznawane są za wyrażające zasady prawa, które stanowią jeden z podstawowych elementów wpływających na proces wykładni. Wyznaczają standard, wedle którego w każdym przypadku rezultat wykładni powinien prowadzić do uwzględnienia w największym możliwym stopniu praw i wolności oraz zagwarantować najszerszą ich realizację w procesie stosowania prawa (M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, s. 256 i nast. oraz powołana tam literatura). Z punktu widzenia ochrony konstytucyjnych praw obywateli szczególnie istotne jest rozważenie, czy wykładnia przepisu nie narusza wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości oraz wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady sprawiedliwości społecznej. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie, choć w istocie przesłanki ubiegania się o każde z tych świadczeń są analogiczne. Należy przede wszystkim zauważyć, że jeżeli chodzi o cel świadczenia pielęgnacyjnego to, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie budzi wątpliwości, że jest nim rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do całości świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej (również tak jak ma to miejsce w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego). Przykładem jest skarżąca, która gdyby nie sprawowała opieki nad synem mogłaby "dorobić" do uzyskiwanej emerytury, a nawet normalnie zarobkować, nie korzystając z tego świadczenia. Mając na uwadze powyższe, należało przyjąć, aprobując pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19, że skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości pomniejszonej o wysokość otrzymywanej emerytury. Jednocześnie Sąd w składzie niniejszym podzielił w pełni pogląd WSA w Gorzowie Wielkopolskim wyrażony w wyroku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18 (powołanym w skardze), a także w rozważanym zakresie w wyroku WSA w Łodzi z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt 524/19, dając temu wyraz w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Analogiczny pogląd w rozważanej materii wyraził wcześniej także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 137/19, CBOSA). Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy zastosują się do oceny prawnej Sądu, wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Wezmą zatem pod uwagę, że prawidłowo interpretowany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych znajduje zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że pozbawia ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 tej ustawy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Innymi słowy, organy przyjmą, że posiadanie przez skarżącą uprawnienia do emerytury nie stanowi przeszkody do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie uzasadnia przyznanie go w wysokości pomniejszonej o tę emeryturę, przy czym chodzi o emeryturę faktycznie otrzymywaną przez skarżącą, czyli w tzw. wysokości netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne). Podjęte w tej sprawie rozstrzygnięcie organ uzasadni w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, a także uznając, iż organy dokonały niewłaściwej wykładni wskazanego przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. W pkt 2 wyroku orzeczono o zwrocie skarżącej nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi na podstawie 225 p.p.s.a. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło