I SA/Lu 571/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 10 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na czynność z zakresu administracji publicznej – wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] p o s t a n a w i a : I. odrzucić skargę, II. zwrócić J. P. kwotę [...] złotych/ tytułem uiszczonego w sprawie wpisu. J. P., reprezentowany przez doradcę podatkowego, zaskarżył do tutejszego Sądu czynność wszczęcia egzekucji administracyjnej objętej tytułem wykonawczym nr [...] W ocenie pełnomocnika strony wszczęcie egzekucji stanowi inną czynność z zakresu administracji publicznej, której dotyczy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. [...] Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. [...] Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz.800 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz.508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. [...] Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. [...] Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyszczególnienie w powyższym przepisie wymienionych aktów i czynności oraz spraw ma charakter wyczerpujący i stanowi ono katalog zamknięty (enumeracja pozytywna), co oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż w nim wskazanych, nie podlega właściwości sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego domaga się kontroli przez sąd administracyjny legalności czynności wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie wymienionego w skardze tytułu wykonawczego. Doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego wszczyna egzekucję administracyjną, w trakcie której zobowiązanemu przysługuje wiele środków prawnych wyraźnie przewidzianych przez ustawodawcę, w tym w szczególności prawo do wniesienia zarzutów (por. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2013 r., II FSK 2866/13). Zobowiązanemu przysługuje również skarga na czynności egzekucyjne na zasadach określonych w art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Samo wystawienie i doręczenie tytułu wykonawczego, z czym ustawa Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji łączy skutek w postaci wszczęcia egzekucji administracyjnej, ma charakter czynności technicznej, która nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Trzeba zauważyć też, że ustanowione w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. ograniczenie zaskarżalności wspomnianych aktów i czynności zostało powiązane ze ściśle określonymi w tym przepisie ustawami procesowymi, a zatem obejmuje tylko te akty i czynności, które wydano lub podjęto w ramach tych postępowań. Sporządzony według ustalonego wzoru tytuł wykonawczy, którego doręczenie wszczęło wobec zobowiązanego egzekucję administracyjną (co z kolei było przedmiotem zaskarżenia do Sądu) zawiera, stosownie do art. 27 ustawy Prawo postępowaniu egzekucyjnym w administracji, adresowane do zobowiązanego pouczenie o przysługującym mu w terminie siedmiu dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego rozpatruje organ egzekucyjny w trybie określonym przepisem art. 34 tej ustawy. Uzyskawszy stanowisko wierzyciela, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, na które zobowiązanemu przysługuje zażalenie. Wniesienie zażalenia na takie postanowienie otwiera drogę do rozpatrzenia zarzutów przez organ wyższego stopnia, a następnie [...] w sytuacji jego nieuwzględnienia [...] dopuszczalnym czyni wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji sąd administracyjny rozpatruje skargi na ostateczne postanowienia wydane na skutek zgłoszonych zarzutów. Podsumowując stwierdzić trzeba, że kontrola legalności szeroko pojętej działalności podjętej przez organ administracji publicznej w zakresie dotyczącym wystawienia tytułów wykonawczych stanowiących podstawę, po ich doręczeniu, wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej dokonać się może jedynie w drodze szczególnego środka zaskarżenia, jakim jest zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie złożenia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego uznające te zarzuty za nieuzasadnione. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie organu administracyjnego, wydane na skutek zgłoszonych zarzutów, może stanowić podstawę skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odrzuci skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, przy czym w myśl § 3 tego przepisu postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zwrotu uiszczonej kwoty wpisu dokonano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 powołanej ustawy. Mając powyższe na względzie sąd orzekł jak w sentencji.