II SA/Kr 1550/19
PostanowienieWSA w Krakowie2020-10-06
Skład orzekający: SWSA Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący współwłaścicielem nieruchomości sąsiednich do terenów objętych zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie tej zmiany, argumentując naruszeniem walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz ograniczeniem widoków z okien biurowca?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Argumenty dotyczące ochrony dóbr publicznych (walorów przyrodniczych) nie stanowią podstawy do wniesienia skargi przez osobę fizyczną (actio popularis), a interes związany z widokami z okien biurowca ma charakter faktyczny, a nie prawny. Ponadto, skarżona uchwała nie wpływa bezpośrednio na sytuację prawną nieruchomości skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy P. zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla określonych działek. Jako podstawę skargi wskazał niezgodność uchwały z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżący argumentował, że posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały jako współwłaściciel nieruchomości sąsiednich, których walory przyrodnicze i krajobrazowe zostały zniszczone w wyniku działań na zmienianych terenach, co wpływa również na widok z okien jego biurowca. Organ wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że uchwała jest zgodna ze studium, a skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę oraz zwrócić skarżącemu kwotę 300 złotych tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Kraków dnia 6 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi K. M. na Uchwałę Nr [...] Rady Gminy P. z dnia 11 grudnia 2018 roku w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. dla terenów obejmujących działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w miejscowości B. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu K. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem wpisu uiszczonego od skargi.
K. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę – po sprecyzowaniu w piśmie z 24.02.2020r. K. 324 akt sądowych - na uchwałę Nr [...] Rady Gminy P. z dnia 11 grudnia 2018 roku w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. dla terenów obejmujących działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w miejscowości B., zarzucając niezgodność zaskarżonej uchwały z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P..
W zakresie interesu prawnego do zaskarżenia uchwały skarżący wskazał, iż jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiednich do w/w działek, zabudowanej budynkiem biurowym wraz z halą zlokalizowaną na terenie działek o nr ewidencyjnych [...],[...],[...] w miejscowości B.. Nieruchomość ta została zakupiona w 2015r. z przeznaczeniem dla firm zajmujących się architekturą krajobrazu, w których udział właścicielski i zarządczy przysługuje także Skarżącemu (tj. spółka [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.). Spółki te, są wiodącymi podmiotami w obszarze architektury krajobrazu w Polsce, realizują wiele prestiżowych projektów związanych z kształtowaniem terenów zieleni oraz rewitalizacją zabytkowych parków i zieleńców, będących ozdobą miast i innych siedlisk. Firmy te ponadto, zatrudniają kilkuset pracowników pochodzących z okolicznych miejscowości i obsługują jednostki samorządu terytorialnego, jednostki kultury, jak również inne podmioty inwestujące w środowisko oraz piękne i przyjazne dla człowieka otoczenie.
Skarżący decydując się na zakup nieruchomości przeznaczonej m.in. na siedziby w/w spółek kierował się jej lokalizacją, krajobrazem i panoramą widoczną z okien budynku, dodatkowo mających być inspiracją dla pracowników zawodowo zajmujących się architekturą krajobrazu. Założeniem bowiem było, aby okolica budynku stanowiącego siedzibę spółek stanowiła potwierdzenie wrażliwości estetycznej prowadzonej działalności oraz inspiracją dla osób (w tym Klientów) odwiedzających siedziby firm, niezwykle wrażliwych na przyrodę i jej piękno, a także estetykę w zakresie środowiska, architektury krajobrazu i sztuki.
Oczekiwania Skarżącego w stosunku do przedmiotowego terenu potwierdzały nadto zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z dnia 16 lipca 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P..
Tym samym jedną z przesłanek do zakupu nieruchomości był widok poprzez przeszkloną elewację budynku na S. S. i pasmo górskie R.. Na skutek naruszającej obowiązujące przepisy prawa zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P., doszło do działań prowadzonych na w/w terenach, polegających na wycięciu drzew i wszystkich krzewów, nawiezieniu gruzu, odpadów pobudowlanych i żwiru. W wyniku tych działań całkowicie zniszczono tak piękny i unikatowy teren oraz jego przyrodnicze walory. Dlatego skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia skargi nie tylko z uwagi na indywidualny interes ale także z uwagi na ochronę dobra publicznego, jakim są walory przyrodnicze i krajobrazowe, przekształconego terenu.
Skarżony organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, wskazując że zaskarżona uchwała jest zgodna ze studium, które uległo zmienione, a ponadto po stronie skarżącego brak jest naruszenia interesu prawnego, przez zaskarżoną uchwałę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) zwanej dalej: u.s.g. stosownie do którego uchwałę do sądu administracyjnego może zaskarżyć każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Oceniając wystąpienie po stronie skarżącego interesu prawnego lub uprawnienia, podkreślić trzeba, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy sąd w pełni podziela przyjmuje się, że podmiot, skarżąc uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawiając go pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację. O powodzeniu takiej skargi przesądza wykazanie przez stronę skarżącą naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na jej sytuację prawną. Przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej, a zaskarżonym aktem.
Skarga wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 u.g.n. nie ma bowiem charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie skarżący, reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, powinien był wykazać, że zaskarżoną uchwałą został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to musi mieć charakter bezpośredni i realny. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę, nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).
W okolicznościach niniejszej sprawy, mimo obszernej argumentacji skargi, brak jest podstaw do twierdzenia, że interes prawny skarżącego został naruszony regulacjami zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie naruszenia interesu prawnego wskazane przez skarżącego, sprowadza się generalnie do dwóch aspektów: ograniczenia widoków z okien biurowca wynajmowanego dla firm zajmujących się architekturą krajobrazu oraz ochroną dobra publicznego, jakim są walory przyrodnicze i krajobrazowe, przekształconego terenu (skarga – str.18). W zakresie tego drugiego aspektu należy wskazać, że z uwagi na to, że skarga wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 u.g.n. nie ma charakteru actio popularis, skarżący nie może jej z tego powodu zaskarżyć. Nie wchodząc w tym zakresie w szczegółowe kwestie, wskazać należy, że zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, tego rodzaju argumenty, mogą przyznawać legitymację do zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu miejscowego prokuratorowi, a nie osobie fizycznej, czy prawnej.
Jeśli chodzi o argument, dotyczący widoków z okien biurowca skarżącego na okoliczne krajobrazy, to nawet w aspekcie przedmiotu działalności najemców biurowca, jest to oczywisty interes faktyczny, a nie prawny. Brak bowiem jakiejkolwiek normy prawnej – i to także uwzględniając treść i wykładnię art. 144 kodeksu cywilnego, która pod względem prawnym chroniłaby widok z okna, w takim rozumieniu jak przedstawił to skarżący.
Podkreślić przy tym należy, że skarżącemu nie przysługują żadne prawa do nieruchomości, których dotyczy zaskarżona uchwała, a ponadto nieruchomości, do których jemu przysługuje prawo własności, nie są w ogóle objęte zaskarżoną uchwałą. O ile w orzecznictwie jest wyrażany pogląd, że naruszenie interesu prawnego właściciela nieruchomości nie leżącej na terenie objętym planem może wynikać z uregulowań tego planu, dotyczących działek sąsiednich, to jednak w takiej sytuacji, przepisy planu miejscowego muszą choćby w sposób pośredni, wpływać na sytuację prawną takiego podmiotu, ograniczając sposób użytkowania jego nieruchomości. Analiza postanowień zaskarżonej uchwały, nie daje w przedmiotowym przypadku podstaw, do wyrażenia poglądu, aby jej przepisy w jakimkolwiek stopniu wpływały na sytuację prawną działek należących do skarżącego, których jak już wskazano, uchwała nie obejmuje. Dodać też należy, że skarżący reprezentowany jest w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, a skarga mimo swej obszerności, na żadne tego rodzaju ograniczenia nie wskazuje.
Z tej przyczyny skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, o czym orzeczono w pkt. I postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 a p.p.s.a.
W myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na podstawie tego przepisu w pkt II postanowienia zwrócono wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło