II FSK 1209/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Mirosław Surma, , po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Op 461/19 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Op 461/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: "WSA") oddalił skargę T.G. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej: "SKO") w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz decyzji go poprzedzających; w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej o nieobciążanie Skarżącego kosztami, w tym kosztami zastępstwa procesowego organu ze względu na trudna sytuację majątkową oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego jakoby wysokość przedmiotowego garażu była powyżej 2,20 m przez organy I i II instancji oraz samodzielne ustalenie stanu faktycznego przez WSA jakoby garaż rzekomo miał inna powierzchnię faktyczną niż ujawniona w ewidencji gruntów i budynków oraz że powierzchnia z tej ewidencji uwzględnia już obniżenie faktycznej powierzchni ze względu na obniżenie faktycznej wysokości poniżej 2,20 m do czego WSA nie był uprawniony; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię lub błędne zastosowanie tj.: - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjna i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101, dalej: "p.g.k."), gdyż formalistyczna wykładnia tego przepisu nie może prowadzić do ograniczenia fundamentalnej dla postępowania podatkowego zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 1649 ze zm, dalej: "o.p."); - art. 2 ust. 1 pkt 7 w związku z ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 poz. 1234), gdyż te przepisy nie mają zastosowania w postępowaniu podatkowym. Przecież prawo podatkowe jest autonomiczne w stosunku do innych gałęzi prawa i w związku z tym definicje z innych dziedzin prawa nie oznaczają najczęściej tych samych pojęć. Skoro ustawodawca w treści ustawy podatkowej (o podatkach i opłatach lokalnych) tj. w art. 1a ust. 1 pkt 5 zdefiniował jak należy rozumieć "powierzchnię użytkową" i jak mierzyć to sięganie do zakresu pojęciowego ustawy o ochronie praw lokatorów nie jest uprawnione. Ponadto prawo polskie i prawo międzynarodowe zawiera co najmniej kilka definicji powierzchni użytkowej lecz skoro ustawa o podatkach lokalnych zawiera swoją definicję to korzystanie przez organ lub Sąd administracyjnej z innej definicji jest bezprawne; - art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95 poz. 613 ze zm., dalej: "u.p.o.l."), w związku z § 63 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38 poz. 454, dalej: "Rozporządzenie") przez uznanie, że organ podatkowy związany jest bezwzględnie treścią ewidencji gruntów i budynków mimo, iż ta ewidencja nie zawiera rozróżnienia na powierzchnię użytkową, której wysokość jest powyżej i poniżej 2,20 m, a ponadto ewidencja ukazuje tylko łączną powierzchnię użytkową płaską w metrach kwadratowych, a nie wypowiada się nt. metrów sześciennych, więc nie wiadomo ile w ewidencji jest powierzchni poniżej, a ile poniżej 2,20 m; - art. 4 ust. 2 u.p.o.l., przez uznanie, że powierzchnię przedmiotowego garażu można określać w części przy zastosowaniu 100 %, w części 50 %, a w części pomijać jego powierzchnię kiedy ma wysokość poniżej 1,40 m. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważyl, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Istotą sporu jest ustalenie wysokości podatku od nieruchomości z tytułu przysługującego Skarżącemu udziału w prawie własności odrębnego lokalu niemieszkalnego tj. garażu wielostanowiskowego, który rzutuje na powierzchnię tego garażu. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia przepisów art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. W postępowaniu podatkowym nie mają one zastosowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszym składzie, rację w tym sporze przyznać należy SKO. Przepis art. 21 § 1 p.g.k. stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji – w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, publ. CBOSA). Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki – wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (publ. CBOSA) – jednakże okoliczności takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12 (publ. CBOSA), zawarty w przepisie art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. W rezultacie zaś tak długo, jak długo znajdujący w rejestrze lokali zapis dotyczący powierzchni użytkowej garażu nie zostanie zmieniony w trybie właściwym do zmian ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe nie mogą przyjmować innej powierzchni użytkowej w celu określenia podstawy opodatkowania udziału podatnika we własności tego lokalu. Innymi słowy, faktyczne obmiary dokonywane, czy to przez organy podatkowe, czy to przez podatnika same w sobie nie mogą skutecznie podważyć zapisów ewidencji gruntów i budynków. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia § 63 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który to przepis stanowi, że pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj.: Dz. U. z 2014 r., poz. 150) i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku. Z kolei art. 2 ust. 2 powołanej powyżej ustawy stanowi, iż obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. W konsekwencji, niesłusznie podnosi autor skargi kasacyjnej, że powierzchnia użytkowa pomieszczenia (kondygnacji) wykazywana w ewidencji gruntów i budynków obliczana jest bez uwzględnienia różnych wysokości danego lokalu. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie organ nie był związany danymi wynikającymi z ewidencji i miał obowiązek samodzielnie ustalić powierzchnię użytkową miejsc postojowych. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.