II SAB/Kr 105/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. . na bezczynność Wojewody w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania aktu lub podjęcia czynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący podał, że pismem z dnia 31 maja 2020 r. wystąpił do Wojewody w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o przekazanie kserokopii korespondencji w sprawie znak [...], a w drugiej części wniosku zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: w jakim terminie rada miejska ma dokonać zmian w statucie? Czy termin taki został wyznaczony? Jeżeli nie, to dlaczego? W dniu 15 czerwca 2020 r. skarżący otrzymał pismo z dnia 8 czerwca 2020 r. do którego dołączono kserokopię wnioskowanej korespondencji, jednak nie otrzymał odpowiedzi na zadane pytania. W konkluzji wniesiono o stwierdzenie, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dopuścił się bezczynności i stwierdzenie, ze doszło do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podnosząc, że P. M. pismem z dnia 1 marca 2020 r. wystąpił do organu nadzoru z interwencją dotyczącą zmiany Statutu Gminy K. w zakresie § 42 pkt 4 statutu. Organ nadzoru pismem z dnia 9 marca 2020 r. wystąpił do Przewodniczącego Rady Miejskiej w K. o ustosunkowanie się do treści interwencji oraz udzielenie wyjaśnień w sprawie. Powyższe wyjaśnienia zostały przez Przewodniczącego RM w K. udzielone pismem z dnia 31 marca 2020 r. Po zapoznaniu się z treścią udzielonych wyjaśnień oraz po dokonaniu analizy sprawy organ nadzoru pismem z dnia 18 maja 2020 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi. Pismem z dnia 31 maja 2020 r. P. M. zwrócił się do organu nadzoru z następującym wnioskiem: "dlatego proszę w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o przekazanie na podany adres kserokopii całej korespondencji w tej sprawie pomiędzy Radą Miejska w K. a Urzędem Wojewódzkim. Jednocześnie proszę o odpowiedź na pytanie: w jakim terminie rada miejska ma dokonać zmian w statucie? Czy termin taki został wyznaczony? Jeżeli nie to dlaczego? Organ nadzoru pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. przesłał P. M. całość korespondencji prowadzonej przez organ nadzoru z Gminą K. . Przewodniczący RM w K. pismem z dnia 15 czerwca 2020 r. poinformował organ nadzoru, że Rada Miejska w [...] [...] Sygn. akt II SAB/Kr 105/20 [...] we własnym zakresie dokona zmiany w Statucie gminy w zakresie wskazanym przez organ nadzoru. Organ nadzoru pismem z dnia 6 lipca poinformował skarżącego o stanowisku Gminy K. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., póz. 2325 ze zm. -dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Dlatego też dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., póz. 1429, dalej "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli 2 Sygn. akt II SAB/Kr 105/20 informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przepisy omawianej ustawy nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Ustawa przewiduje też załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1). Z kolei, jeśli żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, bądź zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji lub zobowiązany podmiot nie jest w jej posiadaniu, to wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. W świetle powyższego wskazać należy, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, jeżeli w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku (jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej) w ogóle nie zareagował na wniosek, ale także wówczas, gdy udziela on informacji niebędącej przedmiotem wniosku lub informacji niepełnej, niejasnej czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje wnoszącego podanie, że nie posiada wnioskowanej informacji (zob. wyrok NSA z 17 lutego 2016 r. sygn. akt l OSK 2321/14). W sprawie bezsporne jest, że skarżący pismem z dnia 31 maja 2020 r. wystąpił do Wojewody o przekazanie korespondencji w sprawie znak [...] i jednocześnie zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na pytania wjakim terminie rada miejska ma dokonać zmian w statucie? Czy termin taki został wyznaczony? Jeżeli nie, to dlaczego? W dniu 15 czerwca 2020 r. skarżący otrzymał pismo z dnia 8 czerwca 2020 r. do którego dołączono kserokopię wnioskowanej korespondencji. Następnie już po wniesieniu skargi do sądu, organ pismem z dnia 6 lipca 2020 r. poinformował skarżącego o stanowisku Grniny K. zawartym w piśmie z dnia 15 czerwca 2020 r., czyli m.in. o fakcie, że stosowny zapis dotyczący obowiązku przedkładania przez Komisję Rady planów pracy i sprawozdań z działalności, zostanie uwzględniony w statucie gminy. Sygn. akt II SAB/Kr 105/20 Nie budzi także żadnych wątpliwości, że Wojewoda jako organ władzy publicznej należy do podmiotów, na których ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Natomiast spór sprowadza się do oceny, czy organ faktycznie nie zrealizował w całości żądania skarżącego i nie rozpoznał jego wniosku w zakresie odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku z dnia 31 maja 2020 r. Zdaniem sądu, analiza akt sprawy dowodzi, że argumentacja skarżącego w części zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ faktycznie udzielił pełnej informacji dopiero w piśmie z dnia 6 lipca 2020 r. Mając powyższe na uwadze, należy zgodzić się ze skarżącym, że organ w chwili wniesienia skargi, pozostawał w bezczynności, albowiem udzielił informacji i odpowiedział na pytania zawarte we wniosku dopiero pismem z dnia 6 lipca 2020 r. Należy stwierdzić, że na dzień orzekania w niniejszej sprawie ustał stan bezczynności organu. W przypadku wystąpienia takiej sytuacji jak wyżej opisana, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku stało się więc bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już zrealizowana. Jak już wyżej wskazano, przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny, a zatem fakt dokonania czynności do tego momentu, czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym (por. wyrok WSA z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 126/17). Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi, w tym rozważenia, czy bezczynność, której dopuścił się organ, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu zatem do dalszych wniosków zgłoszonych w skardze zaznaczyć trzeba, że sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w stwierdzonej bezczynności. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony. Zdaniem Sądu, naruszenie prawa, jakiego dopuścił się organ nie sposób kwalifikować jako rażące, albowiem stwierdzona 4 Sygn. akt II SAB/Kr 105/20 bezczynność nie miała charakteru celowego, skoro nie wynikała ze złej woli. Na korzyść organu przemawia bowiem fakt, że po otrzymaniu odpowiedzi od Przewodniczącego Rady Miejskiej w K. (pismem z dnia 15 czerwca 2020 r.) niemal natychmiast udzielił skarżącemu żądanej informacji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania aktu lub podjęcia czynności (pkt l wyroku). Jednocześnie sąd w oparciu o art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że bezczynność wskazanego organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). W przedmiocie kosztów (pkt III wyroku) orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy uwzględniając okoliczności, że koszty te sprowadzały się wyłącznie do uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł.