I OZ 961/20
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2020-12-01
Skład orzekający: Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie przekazał skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej do sądu administracyjnego w terminie 15 dni od jej otrzymania, podlega karze grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., pomimo obowiązywania przepisów wprowadzających stan epidemii i związanych z nim ograniczeń w funkcjonowaniu urzędów oraz potencjalnego błędnego podania adresu skrzynki elektronicznej przez sąd?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sprawy dotyczące udostępniania informacji publicznej są sprawami pilnymi, do których nie stosuje się przepisów o zawieszeniu biegu terminów procesowych i sądowych wprowadzonych w związku z COVID-19. Termin 15 dni na przekazanie skargi do sądu, wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej, upłynął przed wejściem w życie przepisów o zawieszeniu terminów. Argumenty dotyczące błędnego podania adresu skrzynki elektronicznej przez sąd nie mają wpływu na ocenę uchybienia terminowi, ponieważ termin ten upłynął przed wystąpieniem tych okoliczności. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie wymierzył organowi grzywnę.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie grzywny P. Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków (WKZ) za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została wniesiona do WKZ w dniu 6 marca 2020 r., a przekazana do sądu dopiero 9 czerwca 2020 r., co naruszało 15-dniowy termin określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. WKZ argumentował, że opóźnienie wynikało z siły wyższej związanej z pandemią COVID-19 i błędnym podaniem adresu skrzynki elektronicznej przez sąd. WSA w Gdańsku wymierzył WKZ grzywnę w wysokości 200 zł. WKZ złożył zażalenie, kwestionując ustalenia faktyczne i zastosowanie art. 55 § 1 p.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SO/Gd 6/20 z wniosku Stowarzyszenia A. z siedzibą w S. o wymierzenie grzywny P. Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w G. z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
W dniu 6 kwietnia 2020 r. Stowarzyszenie A. (dalej jako: "Stowarzyszenie") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie grzywny P. Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w G. (dalej jako "WKZ"), w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), z powodu nieprzekazania skargi z 2 marca 2020 r. na bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy.
W odpowiedzi na wniosek, w dniu 18 maja 2020 r., WKZ wniósł o niewymierzenie grzywny wskazując, że skarga Stowarzyszenia wniesiona za pośrednictwem ePUAP nie została przesłana do Sądu w terminie 15 dni od daty jej wpływu do organu. Projekt odpowiedzi na skargę był przygotowany jeszcze w marcu 2020 r., jednakże z uwagi na obowiązujący w kraju stan zagrożenia epidemicznego i związaną z tym konieczność sprawowania przez wielu pracowników organu opieki nad małoletnimi dziećmi, a także wprowadzony system pracy zdalnej, utrudnione było przesyłanie pism za pośrednictwem ePUAP. Zaistniały stan siły wyższej istotnie ograniczył możliwość terminowego rozpatrywania wniosków o udzielenie informacji publicznej, a także przesyłania do sądu skarg wraz z odpowiedzią organu. Co więcej, ograniczenia w funkcjonowaniu organów administracji publicznej w stanie epidemii i brak faktycznej możliwości terminowego udzielania informacji publicznej, znalazły wyraz w przepisach prawa, albowiem zgodnie z art. 15zzs ust. 10 pkt 1 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 568; dalej jako: "ustawy zmieniająca z 31 marca 2020 r."), wyłączone zostały przepisy o bezczynności organów. WKZ stwierdził, że wniosek Stowarzyszenia jest niezasadny, gdyż zaistniała bezczynność nie ma znamion złej woli organu lub celowego przedłużania postępowania sądowego, lecz była konsekwencją siły wyższej i ograniczenia funkcjonowania organu w warunkach epidemii.
W piśmie z 18 maja 2020 r. Stowarzyszenie odniosło się do przepisów ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r. uznając, że wejście tej ustawy w życie narusza prawa konstytucyjne przez zawieszanie biegów terminów administracyjnych czy przekazania skargi do sądu. W ocenie wnioskodawcy zaniechanie przekazywania w terminie skargi na bezczynność do sądów administracyjnych powołując się na przepisy ustawy o COVID i jej zmianie narusza również art. 6 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Postanowieniem z 11 sierpnia 2020 r., II SO/Gd 6/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w punkcie 1. wymierzył WKZ grzywnę w wysokości 200 zł a w punkcie 2. zasądził od WKZ na rzecz Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że z akt niniejszej sprawy, jak również sprawy toczącej się pod sygn. akt II SAB/Gd 38/20 ze skargi Stowarzyszenia na bezczynność WKZ w udostępnieniu informacji publicznej, wynika, że skarga ta została wniesiona do organu za pośrednictwem ePUAP w dniu 6 marca 2020 r. (vide: UPP, k. 25 akt sprawy II SO/Gd 6/20), a przekazana została przez organ do sądu dopiero w dniu 9 czerwca 2020 r. (vide: UPP, k. 11 akt sprawy II SAB/Gd 38/20). Nie ulega zatem wątpliwości, że przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764; dalej jako: "u.d.i.p.") termin 15 dni upłynął bezskutecznie, czemu nie zaprzecza sam organ, a co rodziło po stronie Stowarzyszenia uprawnienie do złożenia przedmiotowego wniosku. Sąd I instancji podkreślił, że w ustawie z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej jako: "ustawa o COVID") i ustawie ją zmieniającej z 31 marca 2020 r. ustawodawca zdecydował się na zawieszenie i przerwanie biegu terminów procesowych i sądowych (art. 15zzs ust. 1 pkt 1). Natomiast termin, któremu uchybiono w niniejszej sprawie – co nie jest przedmiotem sporu, bowiem przyznaje to sam organ – nie jest zaliczany do żadnej z tych kategorii terminów. Termin wynikający z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. jest przepisem szczególnym do art. 54 § 2 p.p.s.a. i w zakresie terminu do przekazania skargi (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy) wyłącza jego stosowanie. Zarówno bowiem termin wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a., jak z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. jest terminem instrukcyjnym. Nie można go zatem przywracać, a uchybienie mu nie powoduje bezpośrednich skutków prawnych. Uchybienie terminowi do udzielenia odpowiedzi na skargę może być zaś podstawą wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (zob. B. Dauter, Rozdział IV – Czynności stron i sądu po wniesieniu skargi, 1.1.Przekazanie skargi sądowi [w:] B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wolters Kluwer Polska 2018; por. postanowienie NSA z 9 października 2018 r., I OSK 1002/18). W związku z tym termin na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią organu oraz uporządkowanymi aktami sprawy nie został, wbrew twierdzeniom organu, zawieszony bądź też jego bieg się nie rozpoczął na mocy ww. przepisów ustawy o COVID i ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r. Tym samym od dnia wniesienia przez Stowarzyszenie skargi za pośrednictwem platformy ePUAP do organu, był on zobligowany do wykonania czynności, o których mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w terminie tam wskazanym, który upływał w dniu 21 marca 2020 r. Nie ulega również wątpliwości, że skarga nie została w tym czasie przesłana do sądu. Nie przeczy temu sam organ, a jak wykazała analiza akt sprawy II SAB/Gd 38/20, miało to miejsce dopiero w dniu 9 czerwca 2020 r. Powyższe, w ocenie Sądu I instancji, wypełnia przesłankę umożliwiającą orzeczenie wobec organu grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji uznał, że grzywna w kwocie 200 zł będzie adekwatna do stwierdzonego naruszenia prawa przez organ, a wymierzając grzywnę w takiej wysokości Sąd wziął pod uwagę, że nieprzekazanie skargi przez organ miało związek z wyjątkową sytuacją, jaka wystąpiła na skutek panującej na obszarze kraju epidemii. Te szczególne okoliczności, w jakich znalazł się WKZ opisane zostały w odpowiedzi na wniosek (czasowe ograniczenie funkcjonowania organów administracji publicznej w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, przebywanie pracowników na zwolnieniach w związku z koniecznością sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi, które ze względu na zaprzestanie działalności placówek oświaty musiały pozostać w domu, czy rozpoczęcie przez pracowników zdalnej pracy). Zdaniem Sądu I instancji nie sposób równocześnie nie dostrzec, że niedługo po uchyleniu przepisu art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID, bo w dniu 9 czerwca 2020 r., skarga została przekazana do sądu. Choć, jak wskazano, ten ostatni przepis nie uzasadniał przekazania skargi po dniu 24 maja 2020 r., to jednak przez okres jego obowiązywania (do dnia 23 maja 2020 r.) organ pozostawał w błędnym przekonaniu o zawieszeniu terminów procesowych i sądowych w tej sprawie. Wskazuje to na brak złej woli organu w załatwieniu sprawy i wywiązywaniu się ze swoich procesowych obowiązków.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył WZK, wnosząc o jego uchylenie i oddaleniu wniosku Stowarzyszenia, alternatywnie – o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a także o zasądzenie na rzecz WKZ kosztów postępowania.
Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:
1. art 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez poczynienie błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego postanowienia i pominięcie, że skarga wraz z odpowiedzią na nią z 15 maja 2020 r. oraz aktami sprawy została przekazana WSA w Gdańsku w formie papierowej w maju 2020 r., zaś w dniu 15 maja 2020 r. została równolegle przesłana ePUAPem na podaną przez WSA w Gdańsku na stronie internetowej sądu, jak i wskazywaną w korespondencji sądu (zob. np. wezwanie Sądu z 2 czerwca 2020 r.) elektroniczną skrzynkę podawczą: "/wsagd/skrytkaESP", który to adres okazał się błędny i nie nastąpiło skuteczne doręczenie, gdyż prawidłowa nazwa tej skrzynki to: "/wsagd/SkrytkaESP" (słowo "Skrytka" napisane z dużej litery); w konsekwencji, z przyczyn dotyczących WSA w Gdańsku, jej ponowne przekazanie za pośrednictwem ePUAP przez organ do Sądu nastąpiło dopiero 9 czerwca 2020 r., po otrzymaniu wezwania Sądu z 2 czerwca 2020 r. (na drugi podany alternatywnie przez Sąd adres elektronicznej skrzynki podawczej: "/wsagd/skrytka");
2. art. 55 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia organowi grzywny i w związku z tym konieczne (obligatoryjne) było wymierzenie organowi grzywny, w sytuacji:
- zaistnienia szczególnych okoliczności związanych z błędnym podaniem przez WSA w Gdańsku adresu skrzynki podawczej WSA Gdańsk, na który została przekazana odpowiedź na skargę w dniu 15 maja 2020 r., tj. "/wsagd/skrytkaESP" (prawidłowa nazwa to "/wsagd/SkrytkaESP"), zaś o niedoręczeniu skargi i odpowiedzi na skargę przez ePUAP w dniu 15 maja 2020 r. organ dowiedział się dopiero z wezwania z 2 czerwca 2020 r., ponownie przesyłając skargę i odpowiedź na skargę na alternatywny adres skrzynki "/wsagd/skrytka" w dniu 9 czerwca 2020 r.,
- istnienia szczególnych przyczyn nieterminowego przekazania skargi i odpowiedzi skargę oraz nieznacznego rozmiaru zwłoki w ich przekazaniu, z uwagi na obowiązujący w kraju stan zagrożenia epidemiologicznego, a następnie stan epidemii, w którym funkcjonowanie urzędu zostało istotnie ograniczone, w tym z powodu konieczności sprawowania przez wielu pracowników opieki nad małoletnimi dziećmi, a także wprowadzonym systemem pracy zdalnej, w ramach którego utrudnione było przesyłanie pism e-PUAPem, a w konsekwencji – zaistnienia stanu siły wyższej, który istotnie ograniczył możliwość terminowego rozpatrywania wniosków o udzielenie informacji publicznej, a także przesyłania do sądu skargi wraz z odpowiedzią organu, a nadto błędnego (choć usprawiedliwionego) przekonania organu, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana na prawidłową, podaną przez WSA w Gdańsku, skrzynkę podawczą w dniu 15 maja 2020 r. (w więc w okresie obowiązywania art. 15zzs ust. 1 ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r.), który to adres okazał się błędny z przyczyn dotyczących WSA w Gdańsku; organ pozostawał także w usprawiedliwionym, choć błędnym przekonaniu, że termin procesowy dotyczący przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę został zawieszony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o szczególnych rozwiązanych związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 31 marca do 15 maja 2020 r., wynika, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Z kolei w art. 15zzs ust. 2 ustawy o COVID wskazano, że wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy terminów w rozpoznawanych przez sądy sprawach wskazanych w art. 14a ust. 4 i 5. Ostatni z powołanych przepisów wskazuje sprawy uznane przez ustawodawcę za pilne, których nie dotyczy wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów. Zgodnie z art. 14a ust. 5 ustawy o COVID sprawami pilnymi są sprawy, w przypadku których ustawa określa termin ich rozpatrzenia przez sąd.
Stosownie natomiast do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2). W myśl zaś art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą jest u.d.i.p., która w art. 21 stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., przy czym w pkt 1 tego przepisu u.d.i.p. określa, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi a skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (pkt 2). Jest to zatem przepis szczególny w stosunku do ogólnego unormowania z art. 54 § 2 p.p.s.a., zakreślający inny, krótszy termin do wykonania obowiązku ciążącego na organie i określający termin rozpatrzenia sprawy przez Sąd I instancji.
Tym samym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za sprawę pilną w rozumieniu art. 14a ust. 5 ustawy o COVID w zw. z art. 21 pkt 2 u.d.i.p., należy uznać sprawę dotyczącą informacji publicznej do czasu jej rozstrzygnięcia w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Mając zatem na uwadze treść powyższych przepisów stwierdzić należało, że po pierwsze w niniejszej sprawie organ miał 15 dni na przekazanie skargi do sądu administracyjnego, albowiem przedmiotem złożonej do organu za pośrednictwem ePUAP w dniu 6 marca 2020 r. skargi była bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Okoliczność ta, podobnie jak fakt nieprzesłania skargi w terminie 15 dni od daty jej wpływu do organu do Sądu, nie są w sprawie kwestionowane i co więcej, sam organ potwierdził powyższe w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny WKZ. Po drugie zaś z uwagi na fakt, że sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej stanowią kategorię spraw pilnych, w stosunku do której wyłączona została regulacja z art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID i ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r., to termin na przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę upływał w marcu 2020 r., a nie w maju 2020 r.
Podkreślenia wymaga ponadto, że w literaturze wskazuje się, że związku z rozprzestrzenianiem się na terytorium Rzeczypospolitej Polski zakażeń i choroby COVID-19, na mocy ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 31 marca 2020 r., dokonano wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu wskazanych w art. 15zzr i art. 15zzs tej ustawy terminów prawnoadministracyjnych (zarówno materialnych – art. 15zzr ust. 1, jak i proceduralnych – art. 15zzs ust. 1) na – pierwotnie – okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Przepisy art. 15zzr i art. 15zzs ustawy o COVID zostały następnie uchylone na mocy ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875, dalej jako: "ustawa zmieniająca z 14 maja 2020 r.) ogłoszoną w Dzienniku Ustaw w dniu 16 maja 2020 r. W myśl art. 15 zzt ustawy o COVID, przepisów statuujących ww. wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów nie stosowało się do terminów związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz wywołanych nią sytuacji kryzysowych. Ocena spełnienia tych przesłanek wyłączających wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu wskazanych w art. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID terminów miała wynikać z każdorazowej oceny charakteru danej sprawy oraz biegnących w związku z tą sprawą terminów, tj. czy rzeczywiście są one (lub były) związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi. Należy przy tym uznać, że w razie wątpliwości, kwestie te powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Stan epidemii w związku z zakażeniem COVID-19 wprowadzono rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii i obowiązuje on w okresie od 20 marca 2020 r. do odwołania. W myśl ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r. wskazane w art. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID terminy biegnące w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r., tj. 31 marca 2020 r., uległy zawieszeniu od 31 marca 2020 r., natomiast te z tych terminów, które miałyby rozpocząć swój bieg po 31 marca 2020 r., biegu tego nie rozpoczęły. Na uznanie nie zasługuje pogląd, że przepisy ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r. dotyczące wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu terminów miały moc wsteczną i w związku z tym wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów nastąpiło 13 marca 2020 r., tj. w dniu wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Odstępstwo od zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), stanowiącej jeden z istotnych elementów państwa prawnego, nie może być domniemywane, lecz musi każdorazowo wynikać z konkretnej wypowiedzi ustawodawcy. W art. 101 ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r. ustawodawca wprost wskazał, w jakim zakresie regulacja ta ma moc wsteczną. W przypadku, gdyby intencją ustawodawcy objęte było nadanie tej ustawie mocy wstecznej również w zakresie, w jakiej jej przepisy statuują wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, zostałoby to wprost sformułowane w art. 101. Przepisy statuujące zawieszenie oraz wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów zostały ostatecznie uchylone jeszcze przed odwołaniem stanu epidemii. Powyższe nastąpiło na mocy ustawy zmieniającej z 14 maja 2020 r. W konsekwencji należy wskazać, że wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów zgodnie z art. 15zzs ustawy o COVID miało miejsce w okresie od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (zob. A. Jaskułowska, adw. Mariusz Rypina, prof. dr hab. Marek Wierzbowski w: Zmiany w KPA i PPSA wynikające z regulacji COVID-19 Komentarz red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, Warszawa 2020, s.13 i 14).
Uwzględniając powyższe rozważania stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadnie wskazał, że w niniejszej sprawie termin przewidziany na przekazanie skargi nie uległ zawieszeniu. Skarżący złożył skargę na bezczynność w dniu 6 marca 2020 r., zatem bieg 15-dniowego terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy do sądu administracyjnego rozpoczął się 7 marca 2020 r., a tym samym upłynął 23 marca 2020 r. (następny dzień po dniach wolnych od pracy), tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r. Dlatego też Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID.
Odnosząc się zaś do podniesionej w zażaleniu argumentacji jakoby skarga na bezczynność wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy została przesłana w maju do Sądu na nieprawidłowy adres skrzynki podawczej (podany przez Sąd I instancji) wskazać należało, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, albowiem jak wskazano już powyżej termin na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy upłynął w marcu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, biorąc ww. okoliczności pod uwagę, uznać należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie wymierzył organowi grzywnę na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działający na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wyjaśnić należy, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło