I GSK 1541/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1028/19 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1028/19, oddalił skargę A. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Zaskarżoną decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] maja 2018 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Fundacji [A] za należności z tytułu zwrotu kwoty dofinansowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pismem z 28 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że w dniu 19 grudnia 2021 r. A. G. zmarł. Pełnomocnik załączył odpis skrócony aktu zgonu skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Zgodnie jednak z art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Przedmiotem rozpoznawanej przez WSA sprawy było orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu fundacji z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 60 pkt 6 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., dalej: u.f.p.) do należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności stosuje się odpowiednio przepisy o należnościach podatkowych, tj. działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: o.p.). Stosownie do treści art. 107 § 1 o.p. za zaległości podatkowe odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie, lecz wyłącznie w przypadkach i zakresie przewidzianym w o.p. Ordynacja podatkowa zawiera zatem katalog zamknięty przypadków, w których odpowiedzialnością za należności podmiotu pierwotnie zobowiązanego mogą być obciążone osoby trzecie. Będą to zatem jedynie podmioty wprost wskazane w ustawie. Krąg osób będących potencjalnymi osobami trzecimi zakreślony jest więc wyczerpująco w przepisach art. 110-117 o.p. i nie ma możliwości jego poszerzania. Żaden z tych przepisów nie przewiduje zaś, aby następcy prawni członka zarządu osoby prawnej mogli być obciążeni jego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe osoby prawnej. Są to zatem zobowiązania ściśle związane z osobą zmarłego i jako niewchodzące do spadku (art. 922 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny) wygasają wraz ze śmiercią zobowiązanego. Zgodnie z art. 116a § 1 o.p. za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż spółki kapitałowe odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Zasady sukcesji zobowiązań podatkowych określone zostały jedynie w odniesieniu do podatników i płatników (art. 97 o.p.). Ordynacja podatkowa nie przewiduje następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby fizycznej będącej inkasentem lub osobą trzecią. Spadkobiercy tych podmiotów nie wstępują zatem z mocy art. 97 o.p. w prawa i obowiązki zmarłego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 grudnia 2011 r., II FSK 2149/11; z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 313/16; orzeczenia te dostępne na stronie internetowej w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy, że przedmiot postępowania odnosił się wyłącznie do praw ściśle związanych z osobą zmarłego A. G., zatem nie zaistniała przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym, NSA na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej A. G.