I GZ 265/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 465/20 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Przedmiotem zażalenia [A.] Spółki z o.o. w Ł. jest postanowienie z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 465/20 którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W motywach orzeczenia Sąd I instancji podał, że Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 grudnia 2020 r. wezwano skarżącą spółkę do usunięcia, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, braków formalnych ww. skargi przez nadesłanie dokumentu określającego umocowanie T.F. do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Ponadto, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 grudnia 2020 r. wezwano skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Oba powyższe wezwania doręczono skarżącej w dniu 4 stycznia 2021 r. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Go 465/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Lubuskiego OR ARiMR w Z.G. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GZ 95/21 oddalił zażalenie Spółki na ww. postanowienie z dnia 2 lutego 2021 r. NSA odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż doręczona przesyłka zawierała jedynie wezwanie z 21 grudnia 2020 r., a nie przesłano w niej wezwania z 22 grudnia 2020 r. do uiszczenia wpisu od skargi, zauważył, że w aktach sprawy znajduje się zarządzenie o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, którego wykonanie w dniu 29 grudnia 2020 r. potwierdził własnoręcznym podpisem sekretarz sądowy (k. 20 akt sądowych). Ponadto, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wyszczególniono, że zawierała ona zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu, jak i wezwanie do usunięcia braku skargi, a także odpowiedź na skargę (k. 27 akt sądowych). Z akt sądowych wynika zatem, że zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego zostało wydane i wykonane, zaś na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pracownik skarżącej spółki własnoręcznym podpisem stwierdził, że w dniu 4 stycznia 2021 r. otrzymał niniejszą przesyłkę, na którą – co wynika z informacji na ZPO – składały się trzy ww. pisma. W dniu 12 lutego 2021 r. skarżąca Spółka wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego do ww. skargi. Skarżąca podniosła, że wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało nigdy do spółki przesłane ani tym bardziej spółce doręczone. Wskazała, że Sąd dopuścił się błędu ustaleń faktycznych przyjmując arbitralnie i dowolnie, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone łącznie z wezwaniem do potwierdzenia umocowania osoby podpisującej skargę. Skarżąca w dniu 1 marca 2021 r. uiściła należny wpis od skargi w kwocie 200 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca Spółka nie podważyła skutecznie okoliczności wynikających ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. W kontekście powyższych rozważań nie sposób bowiem uznać, że spółka dochowała należytej staranności. Podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że podnoszona przez nią okoliczność braku stosownego wezwania w istocie wystąpiła w okresie biegu terminu do dokonania ww. czynności oraz że uniemożliwiła ona, pomimo podjętych należytych starań, zachowanie tegoż terminu. W ocenie Sądu pracownik spółki nie dochował należytej staranności odbierając przesyłkę sądową bez zwrócenia uwagi na to, czy jej zawartość zgadza się z opisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie zgodnie z wnioskiem strony. W uzasadnieniu wskazała, że w niniejszej sprawie wezwania do uiszczenia wpisu nie zostały nigdy do Spółki przesłane ani tym bardziej doręczone. Wskazała, że Sąd dopuścił się błędu ustaleń faktycznych przyjmując arbitralnie i dowolnie, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone łącznie z wezwaniami do potwierdzenia o umocowania osoby podpisującej skargę. Spółka kategorycznie zaprzecza i zaprzeczała tej okoliczności załączając jako dowód korespondencję otrzymaną z Sądu w przesyłkach za potwierdzeniami odbioru znajdujących się na kartach akt 27. Najważniejsza jest tu jednak ochrona prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie należy wskazać, że zasady przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej uregulowane są w art. 86 i następnych p.p.s.a. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie przez stronę terminu nie nastąpiło z jej winy. Brak winy wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. W analizowanym postępowaniu podkreślenia wymaga też fakt, że w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu stan faktyczny sprawy należy poddać analizie pod innym kątem, niż w postępowaniu obejmującym zasadność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przede wszystkim zaś, obowiązkiem strony w niniejszym postępowaniu jest jedynie uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GZ 95/21 NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie z dnia 2 lutego 2021 r. odrzucające skargę Spółki. NSA stwierdził, że z uwagi na skuteczne doręczenie wezwania oraz jego niewykonanie w wyznaczonym terminie, trafnie WSA uznał, że bezskutecznie upłynął termin na uzupełnienie braku formalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu, w konsekwencji czego zasadnie odrzucił wniesiony środek zaskarżenia, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. NSA uznał, że zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego zostało wydane i wykonane, zaś na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pracownik skarżącej spółki własnoręcznym podpisem stwierdził, że w dniu 4 stycznia 2021 r. otrzymał niniejszą przesyłkę, na którą – co wynika z informacji na ZPO – składały się trzy ww. pisma. Natomiast w zaskarżonym postanowieniu z dnia 6 lipca 2021 r. ocenie Sądu I instancji poddane zostało wypełnienie przez skarżącą przesłanek do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia odnosząc się do argumentacji podniesionej we wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że w skierowanej do skarżącej przesyłce sądowej odebranej przez stronę 4 stycznia 2021 r., w rubryce rodzaj przesyłki wyszczególniono zawarte w przesyłce pisma, pracownik skarżącej spółki pokwitował odbiór przedmiotowej przesyłki. Przyjął zatem, że świadomy zawartości przesyłki sądowej przedstawiciel strony skarżącej potwierdził jej odbiór w całości bez żadnych zastrzeżeń. Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Zaś samo twierdzenie strony, że przesyłka nie zawierała wszystkich pism wyraźnie wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jest niewystarczające do obalenia tego domniemania. W ocenie Sądu I instancji pracownik spółki nie dochował należytej staranności odbierając przesyłkę sądową bez zwrócenia uwagi na to, czy jej zawartość zgadza się z opisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. NSA podziela rozważania zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Powyższe okoliczności stanowią, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że podczas doręczania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nie doszło do uchybień poddających w wątpliwość prawidłowość działania administracji sądowej. To zaś stanowi wystarczającą podstawę do przyjęcia, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż do uzupełnienia braków formalnych skargi mogło dojść nie z jej winy. Okoliczność podana we wniosku o przywrócenie terminu nie może w żadnym wypadku świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu. Stwierdzenie skarżącej, że przesyłka listowa nie zawierała wezwania do uiszczenia wpisu może być uznana jedynie za przypuszczenie. Natomiast, aby przyznać jej charakter faktu, adresat przesyłki musi uprawdopodobnić, że tak było rzeczywiście, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że przesyłka nie zwierała dokumentów wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru prowadziłoby bowiem do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki była ona kompletna i prawidłowo doręczona. Potwierdził to również NSA w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GZ 95/21. Spółka jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego i powinna wykazać się dbałością i szczególną starannością w sytuacji, gdy wnosząc skargę zainicjowała postępowanie przed sądem. Nadto jak słusznie zauważył NSA w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GZ 95/21 skarżąca w sprawie o sygn. akt II GZ 780/16, w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, posłużyła się identyczną argumentacją o nieotrzymaniu wezwania, co powoduje, że argumentacja ta jest niewiarygodna i zmierza w istocie do opóźnienia w wykonaniu zobowiązania Sądu do opłacenia skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.