I SA/Gd 65/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia nadanego numeru identyfikacji podatkowej NIP oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 listopada 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) dalej "O.p." oraz art. 8c ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2020 r. poz. 170 ze zm.) dalej "ustawa o NIP", po rozpatrzeniu odwołania Kr. W. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z dnia 27 lipca 2020 r. uchylającej nadany numer identyfikacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Decyzją z dnia 27 lipca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej Naczelnik, organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 8c ust. 4 ustawy o NIP, uchylił nadany K.W.(dalej strona, skarżący) NIP [...], z powodu posługiwania się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, tj. [...]. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. (dalej Dyrektor Izby, organ odwoławczy), decyzją z dnia 9 listopada 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zasadności uchylenia nadanego stronie NIP, wobec ustalenia, że posługiwała się fikcyjnymi lub fałszywymi danymi adresowymi miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, tj. [...]. Dyrektor Izby wskazał, że w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz.1161) podkreślono, że wydanie z urzędu decyzji o uchyleniu NIP, ma na celu wykluczenie nieuczciwych działań podmiotów, które uzyskały NIP, zgłaszając nieprawdziwe dane adresowe, albo uzyskały identyfikator podatkowy NIP na podstawie prawdziwych danych adresowych, a następnie dokonują faktycznej zmiany adresu prowadzenia działalności (tym samym zgłoszony adres staje się adresem fikcyjnym), bądź też dokonują zmiany adresu prowadzenia działalności, podając fałszywe lub fikcyjne dane adresowe, w celu unikania kontaktów z organami podatkowymi. Nieuczciwe działanie podmiotu w obrocie, skutkujące uchyleniem nadanego NIP, nie stoi na przeszkodzie, aby w przypadku zmiany takiego stanu rzeczy w przyszłości, stosownie do postanowień art. 8c ust. 4 ustawy o NIP, przywrócić podmiotowi NIP, o ile podmiot dokona zmiany w zakresie danych adresowych we właściwym rejestrze lub ewidencji, a więc ustaną przesłanki stanowiące podstawę uchylenia NIP. Z przywróceniem NIP będą wiązały się skutki odpowiadające nadaniu NIP. W ocenie organu odwoławczego ustalenia poczynione w ramach przeprowadzonego postępowania, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji dowodzą, że pod adresem, jaki podała strona jako adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, tj. [...] nie jest prowadzona przez stronę żadna działalność gospodarcza, co uzasadniało działanie organu, który uchylił z urzędu nadany stronie NIP. W sprawie przeprowadzono czynności sprawdzające mające na celu weryfikację adresu stałego miejsca prowadzenia działalności wskazanego we wniosku o wpis do CEIDG oraz adresu zamieszkania podanego w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R. W wyniku przeprowadzonej wizji ustalono, że pod wskazanym w zgłoszeniach adresem widoczne jest oznaczenie firmy I. sp. z o. o., brak jest natomiast oznaczeń dotyczących P. D. K. W. Organ pierwszej instancji uzyskał informację od pracownika I. sp. z o. o. z siedzibą w [...], R. W. (córki strony), z których wynika, że strona nie mieszka pod adresem i nie prowadzi pod tym adresem działalności gospodarczej. Ponadto nad częścią biurową budynku znajduje się część mieszkalna, którą obecnie I. sp. z o.o. wynajmuje dla zatrudnionego kierowcy z Ukrainy S. S. Organ podatkowy sporządził dokumentację zdjęciową oraz mapkę z portalu Geoportal i wydruk aktualnej treści księgi wieczystej nr [...]obejmującej działkę ewidencyjną [...], na której zgodnie z wyjaśnieniami strony z dnia 6 lipca 2020 r. mieszczą się budynki przemysłowe i budynek biurowy, co miało stanowić potwierdzenie słuszności informacji zawartych w formularzu zgłoszeniowym VAT-R. Dyrektor Izby podkreślił także, że organ pierwszej instancji w wyniku podjętych czynności wyjaśniających ustalił, że księga wieczysta nr [...] prowadzona dla działki [...], w dziale II - Własność, zawiera informację o właścicielach: D. W. i K. W. Jednocześnie dział III księgi wieczystej zawiera m. in. wpis ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności wobec nabycia praw do działki gruntu nr [...]o pow. 0,0625 ha położonej w D. przez T.-P. sp. z o. o. w S. Z akt sprawy wynika także, że postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt [...]o przysądzeniu własności zabudowanej nieruchomości położonej w D., gm. T., oznaczonej jako działka nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]na rzecz nabywcy T.-P. sp. z o. o. uprawomocniło się dnia 29 stycznia 2016 r. Organ odwoławczy uwzględnił charakter działalności gospodarczej zgłoszonej przez stronę, która zgodnie z PKD jest działalnością polegającą na produkcji wyrobów budowlanych z betonu, produkcji konstrukcji metalowych i ich części, odlewnictwie metali ciężkich, co oznacza, że działalność strony wymaga odpowiedniej infrastruktury, zaplecza technicznego i ludzkiego. Podczas czynności wizji nie stwierdzono oznak i znamion prowadzenia działalności. Ponadto nieruchomość sprawiała wrażenie nieużywanej od dłuższego czasu. Zebrana w trakcie czynności wizji dokumentacja fotograficzna, jak i dokumentacja załączona przez stronę do odwołania potwierdza, że pod adresem nie jest prowadzona działalność gospodarcza, a pod wskazanym adresem strona nie przejawiała jakiejkolwiek aktywności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także merytoryczne i zgodne ze stanem faktycznym, wydanie zarządzenia o unieważnieniu decyzji organu I i II instancji oraz pociągniecie do odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej osób winnych wydania decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła błędne ustalenie, że na terenie D. nie dokonywano żadnych czynności. W tym zakresie skarżący wyjaśnił, że P. D. K. W. został założony dnia 1 sierpnia 1989 r. na terenie działek pod adresem D. Skarżący poczynił działania o kopalnię kruszywa naturalnego w 2008 r. Kopalnia była okradana przez 6 lat, a ostatnio 14 listopada 2020 r. wywieziono 500 ton, które przywieziono na D. Ponadto na terenie D. nigdy nie zaprzestano produkcji betoniarskiej i ślusarskiej do dnia dzisiejszego. I. sp. z o.o. produkuje na własny użytek beton według technologii skarżącego i na jego sprzętach. Strona wyjaśniła, że po jej wyłączeniu się z działań produkcyjnych od dnia 27 maja 2017 r. w zakładzie tym nie są przestrzegane żadne zasady BHP oraz ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zdaniem strony uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nielogiczne i błędne, ponieważ nie mógł on podjąć działań komercyjnych ani przygotowawczych, gdyż wznawiał działalność gospodarczą po 5 latach zakazu i nie posiadał decyzji czynnego podatnika podatku VAT. Skarżący podkreślił, że odmówiono mu wydania takiej decyzji. Dlatego do chwili obecnej mimo posiadania firmy, skarżący nie prowadzi zakupów ani sprzedaży i jest poza obiegiem handlowym. Do skargi załączono wniosek o ściganie z dnia 16 grudnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 15 lutego 2021 r. skarżący oświadczył, że podtrzymuje wszystkie informacje, wnioski, wezwania, skargi zawarte w złożonych pismach procesowych. Wniósł o odrzucenie argumentacji Dyrektora Izby oraz ponowił wniosek o ściganie. Strona załączyła do pisma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Skarga K. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wydania w stosunku do skarżącego decyzji o uchyleniu z urzędu nadanego Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP). Stosownie do treści art. 8c ust. 4 ustawy o NIP, naczelnik urzędu skarbowego uchyla z urzędu w drodze decyzji NIP, jeżeli podatnik posługuje się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi swojej siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Z chwilą ustania przesłanek uzasadniających uchylenie NIP na skutek zmiany danych adresowych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji, następuje przywrócenie NIP w CRP KEP. W zakresie nieuregulowanym w art. 8b i art. 8c ustawy o NIP, do postępowań w sprawie nadania NIP, unieważnienia lub uchylenia nadanego NIP oraz do innych postępowań z zakresu ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Natomiast zgodnie z art. 8d ust. 2 ustawy o NIP, do postępowania w sprawie uchylenia NIP nie stosuje się art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 O. p. W sprawie ustalenia wystąpienia przesłanek uzasadniających uchylenie NIP na podstawie art. 8c ust. 4 ustawy o NIP niezbędne jest przeprowadzenie postępowania mającego na celu sprawdzenie czy adres wskazany w ewidencji NIP w ogóle istnieje, czy konkretny podmiot ma tam faktyczną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności. Oznacza to, że w celu ustalenia faktu, czy podatnik ma prawo posługiwania się danym adresem siedziby lub miejsca prowadzenia działalności oraz czy nie są to dane fałszywe lub fikcyjne organ podatkowy zobowiązany jest przeprowadzić analizę dokumentów rejestracyjnych, aktualizacyjnych, sprawdzić czy podatnik dysponuje tytułem prawnym do lokalu, w którym znajduje się siedziba przedsiębiorcy, a w razie wątpliwości uzasadnione będzie przeprowadzenie wizji lokalnej pod zgłoszonym adresem. Podkreślenia wymaga, że celem istnienia systemu NIP jest m.in. umożliwienie organom państwa sprawowania kontroli nad prawidłowością rozliczeń podatkowych, a możliwość ustalenia adresu siedziby podatnika ma istotne znaczenie dla zapewnienia skuteczności takiej kontroli. Z mocy art. 5 ustawy o NIP, podatnicy są zobowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego, a zgłoszenie takie w przypadku podatników niebędących osobami fizycznymi zawiera m.in. adres siedziby i adresy miejsc prowadzenia działalności (art. 5 ust. 3 ustawy o NIP). Z kolei wymóg posiadania przez podatnika siedziby, umożliwiającej organom utrzymywanie z nim kontaktu, jest istotny chociażby w świetle art. 151 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, czy z uwagi na instytucję tzw. doręczenia zastępczego, o której mowa w art. 150 O.p., a której skuteczność może nastąpić jedynie w przypadku spełnienia przesłanek z art. 151 O.p. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I FSK 112/15, że przez "adres siedziby" podatnika podany dla celów zgłoszenia rejestracyjnego w formularzu VAT-R, należy uznać adres zawierający co najmniej nazwę miejscowości i ulicy, numer budynku oraz lokalu, w którym faktycznie funkcjonuje zarząd przedsiębiorstwa podatnika i zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego nim zarządzania". W rozpoznawanej sprawie niesporna jest okoliczność, że czynności dotyczące prawidłowości zgłoszonego przez skarżącego adresu siedziby i miejsca prowadzenia działalności wykazały, brak jest jakichkolwiek oznak prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że pod wskazanym przez skarżącego adresem prowadzona była działalność przez I. sp. z o.o. Skarżący prowadzący działalność w przedmiocie: "produkcja wyrobów budowlanych z betonu, produkcja konstrukcji metalowych i ich części, odlewnictwo metali lekkich", nie posiadał pod wskazanym adresem żadnego sprzętu, ani nie zatrudniał tam pracowników. Analiza zapisów w księdze wieczystej nr [...] oraz oględziny dokonane pod adresem D., pozwalają uznać, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości i nie dysponuje innym tytułem prawnym do nieruchomości. W księdze wieczystej KW [...] (nr działki [...]) w dziale III prawa, roszczenia i ograniczenia, wpisane zostało ostrzeżenie o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności wobec nabycia praw do działki gruntu nr [...] o pow. 0,0625 HA położnej w D. przez T.-P. sp. z o.o. w S. Postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt [...]o przysądzeniu własności zabudowanej nieruchomości położonej w D., gm. T., oznaczonej jako działka nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] na rzecz nabywcy T.-P. sp. z o. o. uprawomocniło się dnia 29 stycznia 2016 r. Ponadto, w dniu 8 lipca 2020 r. dokonano oględzin pod adresem D., podczas których R. W. (córka K. W.) oświadczyła, że skarżący nie mieszka pod ww. adresem, nie utrzymuje z nią żadnych kontaktów i nie ma wiedzy gdzie od kilku lat ojciec mieszka lub przebywa. Wskazała również, że nad częścią biurową budynku mieszka jej pracownik S. S. Z akt administracyjnych wynika również, że S. S. mieszka sam pod wskazanym adresem od 29 czerwca 2020 r. i nie spotkał w tym czasie żadnych innych osób, które nawet sporadycznie korzystałyby z lokalu. Potwierdzeniem powyższych twierdzeń jest umowa najmu lokalu z dnia 29 czerwca 2020 r. pomiędzy T.-P. sp. z o.o. a S. S. W ocenie Sądu na podstawie powyższych informacji organ podatkowy miał prawo uznać, że pod wskazanym adresem skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, ani nie posiada swojej siedziby. Oznacza to, że podatnik posługiwał się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi swojej siedziby i miejsca wykonywania działalności gospodarczej, co uzasadniało uchylenie nadanego spółce NIP, stosownie do treści art. 8c ust. 4 ustawy o NIP. Słusznie przy tym organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości prezentowane jest stanowisko, że państwa członkowskie mają obowiązek zagwarantowania prawdziwości wpisów do rejestru podatników w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu podatku VAT. Mają więc prawo podejmować środki mogące zapobiegać nadużywaniu numerów identyfikacyjnych, zwłaszcza przez przedsiębiorców, których działalność - a w konsekwencji status podatnika - jest całkowicie fikcyjna (por. wyrok w sprawie C-527/11, Ablessio, ECLI:EU:C:2013:168, pkt 28 - 30 i powołane tam orzecznictwo). Oczywistym jest bowiem, że posługiwanie się przez podatnika danymi fikcyjnymi lub fałszywymi budzi wątpliwości co do jego uczciwości w rozliczeniach podatkowych. Nie istnieje bowiem żadna okoliczność, która uzasadniałaby ukrywanie przed organami podatkowymi rzeczywistego miejsca prowadzenia działalności. Końcowo należy podkreślić, że organy podatkowe swoje ustalenia oparły na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, uwzględniając wyjaśnienia strony w zakresie stanu faktycznego i wyjaśniając w wydanych decyzjach podstawy prawne podejmowanych rozstrzygnięć. Sąd wskazuje, że organy nie naruszyły przepisów postępowania, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego. W sprawie podjęto wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Należy też dodać, że zebrane dowody zostały poddane wszechstronnej ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Podjęte wnioski odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).