III SA/Gl 184/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-05-06

Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Orzepowska-Kyć, Piotr Pyszny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakup sprzętu AGD (lodówka, zmywarka, pralka, okap, piec) może być uznany za likwidację barier technicznych w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a tym samym kwalifikować się do dofinansowania ze środków PFRON?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie mogą z góry zakładać, iż zakup sprzętu AGD nie podlega dofinansowaniu na likwidację barier technicznych. Konieczne jest indywidualne ustalenie, czy konkretny sprzęt, w związku z niepełnosprawnością wnioskodawcy, faktycznie ułatwi mu wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem. Organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając wywiadu środowiskowego ani nie wyjaśniając związku między zakupem sprzętu a potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca A.K. wniosła o dofinansowanie zakupu sprzętu AGD (lodówka, zmywarka, pralka, okap, piec) w ramach likwidacji barier technicznych. Organ I instancji odmówił dofinansowania, uznając, że zakup sprzętu AGD nie mieści się w pojęciu barier technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji, Konwencji o prawach człowieka oraz przepisów postępowania administracyjnego, wskazując na brak należytego wyjaśnienia jej potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.(dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania A.K. (dalej: strona, skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L. (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z [...]r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach likwidacji barier technicznych. W podstawie prawnej SKO powołało art.138 § 1 pkt 1 i art.104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., dalej K.p.a.) w związku z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 425 ze zm., dalej ustawa o rodzinie) i § 2 pkt 4, § 6 pkt 2, § 12 ust. 3b rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 926 ze zm., dalej rozporządzenie MPiPS). Z akt administracyjnych wynika, że strona wystąpiła z wnioskiem z [...]r. o dofinansowanie zakupu lodówko-zamrażarki, zmywarki, pralki, okapu kuchennego, pieca elektrycznego z piekarnikiem w ramach likwidacji barier technicznych. Uzasadniając zakup sprzętu AGD strona wskazała, że lodówka i piec są zepsute, pralka ma częste awarie, zakup zmywarki i okapu kuchennego z czujnikiem pary pomoże jej w egzystencji i ulży uciążliwością związanym z jej chorobami i niepełnosprawnością w stopniu znacznym. Decyzją z [...]r. organ I instancji odmówił stronie przyznania dofinansowania zakupu wnioskowanego sprzętu AGD ze środków PFRON, wskazując, że zakup sprzętu AGD nie wchodzi, co do zasady, w zakres pojęcia barier architektonicznych, gdyż są to przedmioty przydatne w każdym gospodarstwie domowym, bez względu na to, czy służą osobom niepełnosprawnym, czy pełnosprawnym. Wyjątek od tej zasady może stanowić zakup sprzętu specjalistycznego przystosowanego dla osób niepełnosprawnych, uwzględniający indywidualne potrzeby i możliwości oraz związek pomiędzy tymi potrzebami, a wnioskowanym sprzętem w kontekście wpływu jego zakupu na ułatwienie osobie niepełnosprawnej wykonywania podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów. Organ przywołał też regulamin przyznawania środków na dofinansowanie oraz wskazał, że w dacie rozstrzygania, tj. w [...] r. nie posiada środków finansowych na realizację zadania. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając organowi I instancji działanie niezgodne z prawem, zaniechanie przeprowadzenia postępowania, czy jej żądanie dofinasowania zakupu sprzętu AGD mieści się w kategoriach likwidacji barier technicznych. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że wniosek strony z [...]r. został załatwiony pismem organu pierwszoinstancyjnego z [...]r., informującym stronę o negatywnym rozpoznaniu wniosku. SKO postanowieniem z [...] r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania od tego pisma. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 5 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1405/19 uchylił postanowienie SKO. Organ odwoławczy uwzględniając stanowisko Sądu i decyzją z [...]r. uchylił decyzję organu I instancji (pismo z [...] r.) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zatem decyzja z [...] r., została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że potrzeby wskazane we wniosku strony tj. zakup sprzętu AGD nie mieści się w pojęciu likwidacji barier technicznych. Wsparcie w tym zakresie polega bowiem na dofinansowaniu likwidacji barier technicznych uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym samodzielne funkcjonowanie. Organ wyjaśnił, że bariery techniczne to przeszkody wynikające z braku zastosowania lub niedostosowania, odpowiednich do rodzaju niepełnosprawności, przedmiotów lub urządzeń. Likwidacja tej bariery powinna powodować sprawniejsze działanie osoby niepełnosprawnej w społeczeństwie i umożliwić wydajniejsze jej funkcjonowanie. Natomiast sprzęt AGD objęty wnioskiem jest typowym sprzętem gospodarstwa domowego i służy zarówno osobom niepełnosprawnym jak i pełnosprawnym. W konsekwencji potrzeby wskazane we wniosku nie odpowiadają celowi pomocy społecznej jakim jest likwidacja barier technicznych. SKO podzieliło także stanowisko organu I instancji, że decyzja w przedmiotowym zakresie podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. W tym zakresie wskazano na zarządzenie nr [...] Dyrektora PCPR w L. z [...] r. sprawie zatwierdzenia zasad merytorycznej kwalifikacji wniosków oraz limitów dofinansowania ze środków PFRON, którym wprowadzono następujące limity dofinansowania w zakresie likwidacji barier architektonicznych, technicznych oraz w komunikowaniu się: 1. pierwszeństwo uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności, w tym osoby niepełnosprawne w wieku do 15 lat z dysfunkcją narządu ruchu z koniecznością poruszania się na wózku inwalidzkim, wnioskujące po raz pierwszy o dofinansowanie w ramach likwidacji barier, 2. w następnej kolejności rozpatrywane są wnioski osób niepełnosprawnych, które posiadają orzeczenie o zliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności , w tym osoby niepełnosprawne w wieku do 15 lat z dysfunkcją narządu ruchu wymagające zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze (kule łokciowe, balkoniki i inne), 3. następnie wnioski osób legitymujących się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, którym odmówiono dofinansowania w latach poprzednich ze względu na brak środków. Organ wskazał też, że strona skorzystała z dofinansowania do likwidacji barier funkcjonalnych w latach 2007 r. w wysokości [...] zł na dostosowanie łazienki do potrzeb osoby niepełnosprawnej oraz w 2014 r. w kwocie [...]zł na zakup i montaż okna w ramach likwidacji barier technicznych. Analizując powyższe organ wskazał nadto, że strona złożyła wniosek o przyznanie dofinansowania [...] r., gdy nie posiadał już środków finansowych na realizację zadania. Reasumując powyższe SKO stwierdziło, że realizacja świadczeń wymaga nie tylko oceny niezbędnych potrzeb osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy są wobec tego upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w L. realizujący przedmiotowe zadania w tym powiecie najlepiej jest zorientowany w rzeczywistych potrzebach wszystkich uprawnionych, a środki finansowe jakimi dysponuje determinują jego postępowanie jeśli chodzi o formę, rodzaj i wysokość dofinansowania. W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając naruszenie: 1. art. 6, art. 13 Konwencji Ochrona Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 45 Konstytucji, poprzez wydanie decyzji przez te same osoby, które brały udział w wydaniu decyzji poprzednio uchylonej przez WSA wyrokiem z 5 lutego 2020 r. sygn.. akt I SA/Gl 1405/19; 2. art. 30 Konstytucji RP, gdzie nieudzielenie pomocy w formie określonej wnioskiem skutkuje brakiem ochrony godności skarżącej; 3. art. 68 ust. 3 i art. 69 Konstytucji RP, gdzie nieudzielenie pomocy w formie określonej wnioskiem skutkuje brakiem ochrony życia i zdrowia Skarżącej; 4. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię odpowiedzi Ministra Pracy i Polityki Społecznej na interpelację numer 9541 w zakresie katalogu barier technicznych i architektonicznych, gdzie wskazano: "Przepisy rozporządzenia nie definiują również pojęcia "bariera techniczna" i "bariera w komunikowaniu się". Przez bariery techniczne można rozumieć przeszkody wynikające z braku zastosowania odpowiednich do rodzaju niepełnosprawności przedmiotów lub urządzeń. Likwidacja tej bariery powinna powodować sprawniejsze działanie osoby niepełnosprawnej w społeczeństwie i umożliwić wydajniejsze jej funkcjonowanie. Natomiast przez bariery w komunikowaniu się należy rozumieć ograniczenia uniemożliwiające lub utrudniające osobie niepełnosprawnej swobodne porozumiewanie się i/lub przekazywanie informacji"; 5. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a nade wszystko niewskazanie podstawy prawnej dla stwierdzenia, że bariera techniczna to przystosowanie jakiegoś urządzenia do niepełnosprawnego. Ponadto nie wykazano, że brak podstawowego sprzętu w gospodarstwie nie stanowi likwidacji barier technicznych i architektonicznych. Zaniechano również przeprowadzenia wizji lokalnej w miejscu zamieszkania skarżącej dla ustalenia, czy dysponuje ona określonym we wniosku sprzętem; 6. przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ora rozporządzenia MPiPS z 25 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organy obu instancji działały w sposób naruszający prawa jednostki chronione Konstytucją RP, a mianowicie dotyczące godności, życia i zdrowia oraz równości. Wskazała również na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania materiału niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Strona szeroko powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, podniosła, że o dofinansowanie ze środków PFRON zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się: na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych - osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu [...] r. wpłynęło pismo procesowe skarżącej, w którym zarzuciła Sądowi naruszenie przepisów Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz innych ustaw i zażądała przeprowadzenia jawnej rozprawy w obecności strony skarżącej. Wskazała też, że obecna władza sądownicza jest nielegalna, gdyż wywodzi się z Konstytucji z 1997 r., która jest nielegalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Następnie stwierdzić należy, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020. 374 ze zm.), została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W tym stanie rzeczy niezasadne okazały się zarzuty skargi kwestionujące umocowanie Sądu do orzekania oraz żądanie strony o wyznaczenie rozprawy. Przystępując do meritum sprawy wskazać przyjdzie, że zgodnie art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1172 ze zm. – dalej ustawa o rehabilitacji) do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W art. 35a ust. 4 ustawy o rehabilitacji zostało zawarte upoważnienie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów zadań, o których mowa w ust. 1, które mogą być finansowane ze środków Funduszu, z uwzględnieniem wymagań, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także trybu postępowania i zasad ich dofinansowania ze środków Funduszu. W jej wykonaniu regulacje dotyczące zadań powiatu, o których mowa w art. 35a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zostały zawarte rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 926 – dalej rozporządzenie). W myśl § 2 pkt 4 tego rozporządzenia ze środków Funduszu może być finansowane w części lub w całości zadanie polegające na likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W myśl § 6 pkt 1 rozporządzenia, o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się – na likwidację barier architektonicznych – osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują. Dofinansowanie zadań ze środków Funduszu następuje na wniosek złożony do powiatowego centrum pomocy rodzinie lub powiatowego urzędu pracy (§ 10 rozporządzenia), który ma spełniać określone w § 11 rozporządzenia wymogi formalne. W § 12 ust. 3b zawarto regulację, zgodnie z którą właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. W § 14 rozporządzenia wskazano, iż podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Z kolei negatywne rozpatrzenie wniosku skutkuje wydaniem decyzji administracyjnej, ze wszelkimi tego konsekwencjami. Potwierdzeniem tego jest treść art. 66 ustawy o rehabilitacji, który stanowi, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Powyższa regulacja stanowi podstawę do zastosowania art. 104 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Nie ulega wątpliwości, że decyzja w przedmiocie dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych oparta jest na uznaniu administracyjnym. Uznaniowy charakter decyzji oznacza też, że organ administracji ma swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał, ale też czy dokonana przez niego ocena prawna pozostaje w zgodzie z regułami rozstrzygania podobnych spraw przez organy i sądy administracyjne. Takie rozstrzygnięcia wyznaczają bowiem określony standard postępowania w zakresie oceny wniosków. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że organ odwoławczy nie dostrzegł istotnej wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji. W sprawie niewątpliwie zachodzi potrzeba dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w skład którego powinny wejść ustalenia co do uzasadnionych potrzeb wynikających z niepełnosprawności skarżącej. Po pierwsze zauważyć trzeba, że z samego orzeczenia o niepełnosprawności nie wynika wprost, że osoba niepełnosprawna napotyka na bariery architektoniczne, techniczne, czy w komunikowaniu się (związane z ułomnością fizyczną - ograniczeniami ruchowymi, mową lub słuchem), a w samym orzeczeniu o niepełnosprawności nie ma ustawowego wymogu zawarcia takiego stwierdzenia. Wobec tego dowodem mogącym przesądzić o istnieniu takich barier może być dokumentacja medyczna niepełnosprawnego. W niniejszej sprawie orzeczenie o niepełnosprawności skarżącej nie daje wprost jasnych wytycznych odnoszących się do barier mogących ją spotkać, czy też jej dotykających. Jest w nim natomiast określona przyczyna medyczna niepełnosprawności stopnia znacznego (11-I) oraz zostało zawarte wprost odwołanie do wskazań medycznych odnośnie zaopatrzenia odwołującego w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie. Wskazano na konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 października 2015 r. sygn. akt II GSK2123/14, zgodnie z językowym znaczeniem "bariera" oznacza m.in. naturalną przeszkodę, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się oraz rzecz, która utrudnia powstanie jakiegoś zjawiska lub sytuacji. Zatem dla ustalenia, że w danym przypadku mamy do czynienia z istnieniem barier technicznych ustalić należy, jaki charakter ma niepełnosprawność wnioskodawcy i czy jest ona tego rodzaju, że powoduje istnienie barier tego rodzaju. Organy obu instancji odnośnie likwidacji barier technicznych, podniosły, że zakup wnioskowanego sprzętu gospodarstwa domowego nie stanowi przedmiotu takiego dofinansowania. Stanowisko organów jest nieprawidłowe. Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia ze środków Funduszu mogą być finansowane w części lub całości zadania związane z likwidacją barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że organ z góry nie może zakładać, że dofinansowanie zakupu pralki, zmywarki, płyty grzewczej, piekarnika, lodówki, okapu nie podlega regulacji określonej w/w ustawą oraz wspomnianym rozporządzeniem. Organy nie przeprowadziły postępowania celem wyjaśnienia jaki związek ma zakup tego sprzętu dla likwidacji bariery. Strona we wniosku uzasadniała potrzebę zakupu sprzętu AGD w ten sposób, że lodówka i piec są zepsute, pralka ma częste awarie, zakup zmywarki i okapu kuchennego z czujnikiem pary pomoże jej w egzystencji i ulży uciążliwością związanym z jej chorobami i niepełnosprawnością w stopniu znacznym. Organy nie wyjaśniły wskazanych wyżej okoliczności ani też do nich się nie odniosły w uzasadnieniu decyzji. Niewątpliwie organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe przy czynnym współdziałaniu ze skarżącym. Przede wszystkim należy przeprowadzić wywiad środowiskowy w rodzinie skarżącej na okoliczność jej sytuacji życiowej, warunków materialno – bytowych, stanu zdrowia członków rodziny oraz wyposażenia w sprzęt gospodarstwa domowego. Organ winien ustalić, czy celem skarżącej jest nabycie sprzętu, którym do tej pory nie dysponowała, czy też wyłącznie wymiana istniejącego sprzętu na nowy, a jeśli tak – to z jakich względów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że strona korzystała już z dofinansowania ze środków PFRON w 2007 r. i 2014 r. Złożyła wniosek o dofinansowanie w kwietniu 2019 r., kiedy organ nie posiadał już środków. Zarządzeniem nr [...] Dyrektora PCPR w L. z [...]r. w sprawie zatwierdzenia zasad merytorycznej kwalifikacji wniosków oraz limitów dofinansowania ze środków PFRON wprowadzone zostały limity dofinansowania w zakresie likwidacji barier architektonicznych, technicznych oraz w komunikowaniu się, gdzie wskazano kolejność przyznawania dofinansowania, w następujący sposób: 1. pierwszeństwo uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności, w tym osoby niepełnosprawne w wieku do 15 lat z dysfunkcją narządu ruchu z koniecznością poruszania się na wózku inwalidzkim, wnioskujące po raz pierwszy o dofinansowanie w ramach likwidacji barier, 2. w następnej kolejności rozpatrywane są wnioski osób niepełnosprawnych, które posiadają orzeczenie o zliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności , w tym osoby niepełnosprawne w wieku do 15 lat z dysfunkcją narządu ruchu wymagające zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze (kule łokciowe, balkoniki i inne), 3. następnie wnioski osób legitymujących się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, którym odmówiono dofinansowania w łatach poprzednich ze względu na brak środków. Przywołane przez organ okoliczności nie zostały w żaden sposób odniesione do rozpoznawanej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Jednakże organ nie wyjaśnił, jaki wpływ miał brak środków na rozpoznanie wniosku skarżącej. Skoro wniosek został rozpoznany negatywnie, z uwagi na niewypełnienie przesłanek z ustawy o rehabilitacji, to podnoszone przez organ okoliczności braku środków nie miały znaczenia. Zaś w sytuacji uwzględnienia wniosku o dofinansowanie w 2019 r., organ winien wyjaśnić stronie, czy regulamin przewiduje przesunięcie wniosku na rok następny, czy wymagane będzie złożenie nowego wniosku o dofinansowanie w kolejnym roku kalendarzowym. Reasumując, analiza uzasadnienia uznaniowej decyzji SKO oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji doprowadziła Sąd do wniosku, że organy te przekroczyły ramy uznania administracyjnego, naruszając art.: 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 K.p.a. W ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe wskazania Sądu i mając na względzie cele i zasady pomocy społecznej, przepisy aktów pragmatycznych oraz przepisy K.p.a. wydadzą stosowne decyzje załatwiając wniosek skarżącej (pozytywnie, częściowo pozytywnie, bądź nie) o przyznanie jej dofinasowania na likwidację barier w komunikowaniu się, zaś podjęte rozstrzygnięcia uzasadnią w sposób czytelny tak, aby strona mogła się dowiedzieć, dlaczego przyznano jej konkretną kwotę dofinansowania i na co, a co do innej takiego przyznania odmówiono. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło