I SA/Po 86/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-05-06

Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Katarzyna Nikodem, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba rozwiedziona, która po rozwodzie naprzemiennie sprawuje opiekę nad dziećmi z drugim rodzicem, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że preferencyjne rozliczenie podatkowe jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje tylko tym rodzicom, którzy faktycznie wychowują dzieci samodzielnie, bez wsparcia drugiego rodzica. W sytuacji, gdy oboje rodzice aktywnie uczestniczą w wychowaniu dzieci, nawet jeśli mieszkają osobno i sprawują opiekę naprzemiennie, nie można uznać żadnego z nich za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o PIT. Taka interpretacja jest zgodna z celem wprowadzenia ulgi, którym jest wsparcie osób doświadczających trudu samotnej pieczy nad dzieckiem.
Stan faktyczny
Skarżący, rozwiedziony ojciec dwójki małoletnich dzieci, zwrócił się o interpretację indywidualną w sprawie możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Po rozwodzie dzieci mieszkają z nim przez połowę czasu, a on aktywnie uczestniczy w ich wychowaniu, nauce i opiece. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jego stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że skoro matka również uczestniczy w wychowaniu, skarżący nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Skarżący zaskarżył tę interpretację, twierdząc, że naprzemienna opieka również powinna być uznana za samotne wychowywanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi G.W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej interpretacją indywidualną z [...] grudnia 2020 r. stwierdził, że stanowisko G. W. przedstawione we wniosku z [...] grudnia 2020 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko jest nieprawidłowe. W opisie zdarzenia przyszłego wnioskodawca, wskazał, że mieszka we W., jest osobą rozwiedzioną zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z [...] października 2020 r. Wnioskodawca jest osobą samotną, ojcem dwójki małoletnich dzieci. Po rozwodzie Sąd zapewnił wnioskodawcy prawo do współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach dotyczących dzieci oraz do nieograniczonych kontaktów z nimi. Było to dla zainteresowanego bardzo ważne, ponieważ zawsze poświęcał dzieciom mnóstwo czasu i aktywnie uczestniczył w ich życiu. Choć sytuacja rozwodu była nieunikniona, wnioskodawca chciał aby dzieci w jak najmniejszym stopniu ją odczuły. Związek emocjonalny zainteresowanego z synami zawsze był duży i priorytetem było dla wnioskodawcy podtrzymanie pozytywnych relacji z dziećmi oraz bieżące uczestnictwo w ich życiu i rozwoju. Pomimo, że Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej matce, dzieci mieszkają w połowie wymiaru czasu z wnioskodawcą. Dzieci spędzają z zainteresowanym każdy poniedziałek i wtorek oraz co drugi weekend od piątku do niedzieli. Na przykładzie listopada dzieci spędzały u wnioskodawcy następujące dni: 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 30. Daje to 16 dni w listopadzie. Analogicznie wyglądały poprzednie miesiące. Zgodnie z ustaleniami dzieci spędzają z wnioskodawcą połowę wakacji, ferii, naprzemiennie święta. Taki podział wynika z inicjatywy wnioskodawcy, chęci jak największego kontaktu z chłopcami. Wnioskodawcy bardzo zależy na tym, aby pomimo rozwodu dzieci nie odczuły braku ojca, który zawsze aktywnie uczestniczył w ich życiu. Wnioskodawca zawsze poświęca dużo czasu dla nich w zakresie ich wychowania, nauki, spędzania wolnego czasu. Organizował i organizuje dla nich zajęcia dodatkowe, aktywnie uczestniczy w rozwoju ich zainteresowań. Na bieżąco uczestniczy w odrabianiu lekcji, uczęszcza na wywiadówki, kontaktuje się z nauczycielami w zakresie postępów w nauce. Troszczy się o zdrowie dzieci, zapewniając i opłacając im prywatną opiekę medyczną oraz chodząc z nimi do lekarza, gdy następuje taka potrzeba. Częsty kontakt z dziećmi jest możliwy, ponieważ po rozwodzie zainteresowany zdecydował się nadal mieszkać we W., w bliskiej odległości od nich. Mieszkając z wnioskodawcą, dzieci mają zagwarantowane dobre warunki bytowe. Mieszkanie zlokalizowane jest w bliskiej odległości od szkoły i placówek oświatowo-sportowych, z których korzystają. Wnioskodawca jest troskliwym ojcem i ze swej strony robi wszystko, co może, aby chłopcy nie odczuli zmiany. Dzieci zrozumiały sytuację rozwodową. Bardzo chętnie spędzają z zainteresowanym czas. Nigdy nie zdarzyło się, żeby zrezygnowały z możliwości kontaktu z zainteresowanym. Wnioskodawca ze swej strony dokłada wszelkich starań aby ich rozwój emocjonalny i fizyczny przebiegały prawidłowo. Na co dzień zainteresowany troszczy się o byt dzieci, codziennie z nimi rozmawia, samodzielnie wykonuje wszystkie obowiązki rodzicielskie. Ich dobro jest dla wnioskodawcy bardzo ważne. Chcąc zapewnić dotychczasowy standard życia dzieciom wnioskodawca łoży na ich utrzymanie wysokie alimenty, które zapewniają im wszelkie wygody i potrzeby bytowe. Pokrywają one tym samym całkowite koszty utrzymania dzieci. Wnioskodawca płaci te alimenty pomimo tego, że finalnie dzieci spędzają z wnioskodawcą połowę czasu. Zainteresowany jest osobą samotną, osiągającą od 2003 r. po dzień dzisiejszy przychody z tytułu umowy o pracę, opodatkowane zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U z 2018 r. poz. 200 ze zm. – dalej: "u.p.d.o.f."). W stosunku do wnioskodawcy nie mają zastosowania przepisy art. 6 ust. 8 ustawy dotyczące podlegania przepisom art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 o podatku tonażowym oraz ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Dzieci nie osiągają żadnych przychodów. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego i obowiązującego w 2020 r. stanu prawnego, wnioskodawca spełnia warunki zawarte w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. przewidziane dla osoby samotnie wychowującej dziecko, a w konsekwencji, czy przysługuje zainteresowanemu prawo do preferencyjnego rozliczania się z podatku dochodowego od osób fizycznych począwszy od 2021 r. i w latach następnych, do chwili zmiany stanu faktycznego lub zmiany w prawie podatkowym? Zdaniem wnioskodawcy spełnia on warunki do preferencyjnego rozliczania się z podatku dochodowego od osób fizycznych począwszy od 2021 r. i w latach następnych, do chwili zmiany stanu faktycznego lub zmiany w prawie podatkowym, jako osobie samotnie wychowującej dzieci. W powołanej na wstępie interpretacji organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ powołał art. 6 ust. 4, art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f., a następnie odwołał się do definicji słownikowej pojęcia "wychowywać" i zaznaczył, że art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowująca dziecko. Według organu nie sposób uznać, że zainteresowany spełnia wszystkie warunki uprawniające do opodatkowania jako osoby samotnie wychowującej dziecko. Jak wskazał zainteresowany władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi została powierzona przez Sąd matce dzieci, pozostawiając wnioskodawcy prawo do współdecydowania o najważniejszych sprawach dzieci, jednakże wszelkie obowiązki związane z wychowywaniem i opieką nad dziećmi rodzice dzielą między sobą. Bezsprzecznym pozostaje fakt, że część danego roku dzieci przebywają pod opieką matki i to ona wówczas je wychowuje. W związku z powyższym, w ocenie organu, wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., wobec czego zainteresowanemu nie przysługuje prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko począwszy od zeznania podatkowego składanego za 2020 r. Powyższe zasady będą miały zastosowanie również w latach następnych, jeżeli nie zmieni się sytuacja faktyczna wnioskodawcy lub nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie. W skardze na powyższą interpretację skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji zarzucono: 1. naruszenie art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłową ocenę możliwości zastosowania przez skarżącego preferencyjnego opodatkowania dochodów, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. pozwala na preferencyjne opodatkowanie również takich osób, które samodzielnie, choć naprzemiennie z drugim rodzicem, w trakcie roku podatkowego sprawują opiekę i wychowują dzieci. W uzasadnieniu skarżący pogłębił argumentację skargi. Zdaniem strony, organ w sposób wadliwy dokonał interpretacji, w szczególności art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., nieprawidłowo stosując ten przepis do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Skarżący podniósł, że z preferencyjnego opodatkowania podatkiem dochodowym może skorzystać rodzic samotnie wychowujący dzieci, przy czym przez wychowanie dzieci, zgodnie z orzecznictwem NSA, rozumie się kształtowanie osobowości samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych (por. wyrok NSA z 31 maja 2011 r.. sygn. akt II FSK 30/10). Ponadto skarżący wskazał, że spełnia przesłanki pozwalające na skorzystanie z preferencyjnego opodatkowania w postaci zastosowania ulgi z art. 6 ust. 4 u.p.d.p.f. dla rodziców samotnie wychowujących dzieci. Strona skarżąca wyjaśnia, że zdaje sobie sprawę, że nie każda osoba stanu wolnego mająca dzieci jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Jednak w realiach przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, gdy skarżący nie tylko jest stanu wolnego i ma małoletnie dzieci, ale w istocie w roku podatkowym samotnie je wychowuje na zasadach w określonych w harmonogramie opieki naprzemiennej ustalonym z matką dzieci. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu jest możliwość skorzystania przez skarżącego z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci, w przypadku gdy zarówno skarżący jak i jego była małżonka naprzemiennie zajmują się opieką i wychowaniem dzieci. Kluczowa kwestia w sprawie sprowadza się zatem do właściwej wykładni art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426 ze zm.), który ustala preferencyjny sposób rozliczania rodzica lub opiekuna prawnego samotnie wychowującego dziecko oraz prawidłowej subsumpcji tego przepisu do zdarzenia przyszłego przedstawionego przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Zasady opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci oparte są na konstrukcji wykorzystywanej przy wspólnym opodatkowaniu małżonków. Uprawnienie do preferencyjnego opodatkowania, na mocy art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., w brzmieniu nadanym nowelizacjami z dnia 6 listopada 2008 r. oraz z dnia 4 lipca 2019 r. – przysługuje osobie samotnie wychowującej dzieci w przypadku wychowywania w roku podatkowym dzieci: 1) małoletnie, 2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, 3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej - podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Przepis art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wymienia katalog osób, którym przysługuje status osoby samotnie wychowującej dzieci, odwołując się zarówno do stanu cywilnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Zatem ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków: - posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, - wychowywania samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka), - nie uzyskiwania przez rodzica i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c u.p.d.o.f., ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, - nie uzyskiwania przez pełnoletnie dzieci (dziecko) dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej. Sąd podziela stanowisko organu, który stwierdził, że art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Dokonując interpretacji art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., w tym występującego w nim określenia "rodzic samotnie wychowujący dzieci", należy wziąć pod uwagę literalną wykładnię tego przepisu, która stanowi punkt wyjścia do odkodowania normy prawnej. W odkodowaniu znaczenia sformułowania "rodzic samotnie wychowujący dzieci", fundamentalne znaczenie ma wyraz "samotnie". Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego "samotność" lub "samotny" oznacza "przebywanie, życie w odosobnieniu, bez rodziny, bez towarzystwa", "niemający w nikim wsparcia, dziejący się bez wsparcia innych", "niemający żony lub niemająca męża", "znajdujący się gdzieś całkiem sam, zdany tylko na siebie" (sjp.pl; sjp.pwn.pl; SJP pod red. M. Szymczaka, t. III, s. 177, PWN, Warszawa 1981 r.). Leksykalne znaczenie wyrazu "samotny" ("samotność") ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania "rodzic samotnie wychowujący dzieci", jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału, przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic. Bezsprzecznie kryterium "samotności" wyklucza się z kryterium "wspólności". Wyraz "wspólny" w jego zasadniczym znaczeniu oznacza m.in. "wykonywanie razem z innymi" (SJP jak wyżej). Z istoty pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, skarżący jest ojcem dwojga małoletnich dzieci. Małżeństwo wnioskodawcy zostało rozwiązane w dniu [...] października 2020 r. Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej matce dzieci pozostawiając wnioskodawcy prawo do współdecydowania o najważniejszych sprawach dzieci, w szczególności dotyczących edukacji, leczenia, ochrony zdrowia, wakacji, z zaznaczeniem nieograniczonych kontaktów wnioskodawcy z dziećmi. Kosztami wychowania i utrzymania dzieci sąd obciążył oboje rodziców. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Wobec tego, powyższe preferencje należy interpretować bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej dany przepis prawa podatkowego. Korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym preferencji przewidzianej w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Niezbędną przesłanką w przedmiotowej sprawie jest zatem, aby osoba będąca panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowywała dziecko. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych. Jak trafnie zauważył organ, skoro w przedmiotowej sprawie każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dzieci oznacza to, że dzieci są wychowywane wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności, nie sposób uznać, że skarżący spełnia wszystkie warunki uprawniające do opodatkowania jako osoby samotnie wychowującej dziecko. Jak wskazał skarżący władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi została powierzona przez Sąd matce dzieci, pozostawiając wnioskodawcy prawo do współdecydowania o najważniejszych sprawach dzieci, jednakże wszelkie obowiązki związane z wychowywaniem i opieką nad dziećmi rodzice dzielą między sobą. Jak wynika z opisanego stanu faktycznego skarżący ułożył swoje stosunki z dziećmi po rozwodzie wzorcowo, dochodząc do konsensusu z drugim rodzicem, mając na uwadze dobro dzieci. Strona interesuje się nauką dzieci, pomaga im w odrabianiu lekcji, kontaktuje się z nauczycielami, uczestniczy w zebraniach szkolnych. Sposób w jaki skarżący zajmuje się dziećmi świadczy o dużym zaangażowaniu wkładanym w wychowywanie dzieci, jednak nie zmienia to faktu, że w przedmiotowej sprawie również matka dzieci je wychowuje. W procesie wychowawczym, z którym mamy do czynienia w sprawie, każde z rodziców dokłada odpowiednich osobistych starań, aby proces ten był skuteczny z korzyścią dla wychowywanych małoletnich dzieci. Fakt, że strona jest osobą rozwiedzioną, która przez część roku oddzielnie w innym miejscu i czasie sprawuje opiekę nad swoimi małoletnimi dziećmi, nie oznacza jeszcze, że może być uznana w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f. za osobę samotnie wychowującą dzieci. Nie ulega wątpliwości, że w tak trudnych dla dzieci okolicznościach, towarzyszących rozwodowi rodziców, consensus w postaci harmonogramu uzgodnionego przez oboje rodziców, zmierza do maksymalnej w danych warunkach ochrony dobra dziecka. Okoliczność, że rodzice współdecydują o ważnych sprawach dzieci i oboje uczestniczą w procesie wychowawczym dzieci po rozwodzie, nie powinno być niczym nadzwyczajnym, a normą sprawowania władzy rodzicielskiej. Żaden z rodziców nie powinien po rozwodzie samotnie wychowywać dziecka. Fakt rozwodu i osobnego zamieszkania byłych małżonków nie świadczy z góry, że rodzic, z którym przebywa dziecko samotnie je wychowuje, co przełożyłoby się na korzyści podatkowe przewidziane w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. Nierzadko przecież w dzisiejszych czasach jeden z małżonków pracuje poza miejscem zamieszkania i codzienna opieka sprawowana jest przez drugiego małżonka, nie oznacza to przecież, że ten małżonek samotnie wychowuje dziecko. W ocenie Sądu z okoliczności, że podczas sprawowania opieki przez rodziców stanu wolnego, podobnie jak rodziców pozostających w związku małżeńskim, w którymś momencie tygodnia, miesiąca, czy roku, jeden z rodziców pozostaje sam na sam z dziećmi – nie wynika, że rodzice ci samotnie wychowują dziecko. Przepis art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. należy interpretować w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Nie można pominąć wykładni celowościowej przy interpretacji przepisu dotyczącego ulgi podatkowej. Otóż celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywania. Zdaniem Sądu celem ustawodawcy było zapewnienie mniejszego obciążenia podatkowego dla osób, które doświadczają trudu samotnego wychowywania dziecka, bez wsparcia drugiego rodzica. Nie każda osoba stanu wolnego mająca dzieci (lub inna określona w komentowanym przepisie) jest osobą samotnie wychowującą dziecko. W rozpatrywanym przypadku oboje rodzice aktywnie współuczestniczą w wychowywaniu dzieci, pomimo, że nie zamieszkują ze sobą pod jednym dachem. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że skarżący nie należy do katalogu osób wymienionych w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., gdyż nie spełnia przesłanek pozwalających uznać stronę za osobę samotnie wychowującą dzieci. Aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4, należy mieć nie tylko określony stan cywilny, ale również wychowywać samotnie dzieci. Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dziecka, nie zaś do każdego rodzica, który ma władzę rodzicielską i naprzemiennie wychowuje dzieci wspólnie z małżonkiem (byłym małżonkiem) przemieszczając te dzieci w zależności od decyzji małżonków (byłych małżonków) zgodnie z miejscem ich zamieszkania raz u jednego raz u drugiego rodzica. Przyjęcie za skarżącym, że naprzemienne wychowywanie dzieci przez rodziców, którzy mieszkają osobno stanowi przesłankę samotnego wychowywania dzieci i uprawnia rodziców do preferencyjnego rozliczenia, stanowiłoby nierówne traktowanie w stosunku do rodziców, którzy mieszkają razem i razem wychowują dzieci (np. małżonkowie, związki nieformalne). Prawidłowo zatem organ stwierdził w zaskarżonej interpretacji, że w sytuacji gdy dwie osoby - skarżący i jego była małżonka - wychowują te same dzieci wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje dzieci samotnie. W konsekwencji Sąd stwierdza, że organ, odwołując się do elementów stanu faktycznego wniosku o wydanie interpretacji, dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło