I SA/Łd 189/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: czynności egzekucyjnych 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych plus należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Pismem z 22 stycznia 2021 r. Z. S. wniósł do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium w Ł. z [...]. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z [...]. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...]. organ egzekucyjny - Prezydent Miasta Ł. odmówił, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. Dz.U. z 2020, poz. 256 ze zm.) wszczęcia postępowania w sprawie wniosku złożonego pismem z 21 maja 2019 r., sprecyzowanym następnie 17 września 2020 r., o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z [....] sierpnia 2015 r. nr [...], [...], [...] oraz z dnia [...] listopada 2017 r. [...]. z uwagi na podniesione nieistnienie obowiązków skierowanych do egzekucji oraz błędu co do osoby zobowiązanego. We wniesionym zażaleniu Z. S. wskazał, że tytuły wykonawcze zostały wystawione bez oceny zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani prawidłowości jego prowadzenia. Podatnik podniósł wadliwość czynności egzekucyjnej wynikającą z wadliwego wymiaru podatku od nieruchomości oraz braku doręczenia aktów stanowiących podstawę obowiązków skierowanych do egzekucji. W ocenie strony egzekucja była niedopuszczalna, gdyż wykazuje naruszenie istotnych zasad postępowania egzekucyjnego. Podniesiony został również błąd co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z [...]. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że zarzut błędu co do osoby został po raz pierwszy podniesiony w piśmie z 21 maja 2019 r., zaś doręczenie odpisów tytułów wykonawczych miało miejsce 20 listopada 2015 r. oraz 6 lutego 2018 r., co oznacza, ze zarzut błędu co do osoby zobowiązanego został wniesiony z uchybieniem terminu, ponieważ termin na skuteczne wniesienie zarzutów upływał odpowiednio z 27 listopada 2015 r. oraz 13 lutego 2018 r. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, który podkreślił, że nie jest dopuszczalne prowadzenie dwóch równoległych postępowań w odniesieniu do tej samej sprawy administracyjnej, ponieważ zobowiązany w złożonym wniosku podnosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i wniosku o umorzenie postępowania, przy czym podstawy obu żądań były tożsame. Organ podkreślił, że te same okoliczności nie mogą być zatem jednocześnie rozstrzygane merytorycznie w ramach zarzutów i wniosku o umorzenie postępowania. W konsekwencji w ocenie SKO w sprawie zaistniały uzasadnione podstawy do zastosowania regulacji prawnej z art. 61a § 1 k.p.a., to jest do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W skardze do sądu administracyjnego Z. S. zakwestionował zasadność wydania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących egzekucji administracyjnej, podnosząc szereg argumentów dotyczących okoliczności nieistnienia obowiązku skierowanego do egzekucji, oraz wystawienia tytułów wykonawczych bez dokonania oceny zasadności wszczętego postępowania egzekucyjnego oraz prawidłowości jego prowadzenia, również wskazując na błąd co do osoby zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy są zarzuty z dnia 21 maja 2019 r. dotyczące nieistnienia obowiązku skierowanego do egzekucji na podstawie trzech tytułów wykonawczych z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz jednego z dnia [....] listopada 2017 r., jak również błędu co do osoby zobowiązanego. Stwierdzić należy, że trafnie organy obu instancji wywiodły, iż skarżący w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosił już zarzut nieistnienia obowiązków będących podstawą wystawionych tytułów wykonawczych. Ostatecznym postanowieniem z [...] lutego 2016 r. zarzut skarżącego w przedmiocie nieistnienia obowiązków został merytorycznie rozpoznany i oddalony zaś skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia (postanowienie SKO z dnia [...] marca 2016r.). Akty te dotyczyły tytułów wykonawczych wystawionych [...] sierpnia 2015r. Z kolei w zakresie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] listopada 2017 r. skarżący także złożył zarzut nieistnienia obowiązku, lecz postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. odmówiono jego uwzględnienia z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie to jest ostateczne, gdyż postanowieniem z dnia 5 lipca 2018r. zostało utrzymane w mocy przez SKO w Ł. Oznacza to, że obrocie prawnym funkcjonują ostateczne akty stanowiące rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutu nieistnienia obowiązku. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przepis powyższy statuujący zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych stosuje się odpowiednio do postanowień. Zatem kolejne rozpatrzenie zarzutu nieistnienia obowiązku będących podstawą tytułów wykonawczych godziłoby w zasadę trwałości decyzji naruszało powagę rzeczy osądzonej i w konsekwencji byłoby dotknięte wadą nieważności. Zauważyć bowiem należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszczęcie postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, narusza zasadę trwałości decyzji wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego. Warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy – vide wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019r. sygn.. akt II OSK 1507/18. Skoro zaś tożsamość taka występuje w rozpoznawanej sprawie to znaczy, że prawidłowo organy przyjęły, iż brak jest podstaw do wszczynania postępowania w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania z powodu nieistnienia obowiązku. Nadto zauważyć należy, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego został zgłoszony po raz pierwszy w dniu 21 maja 2019 r. Zgodnie z art. 27 ust. 1 punkt 9 upea w brzmieniu obowiązującym do 20 lipca 2020 r., a więc obowiązującym w przedmiotowej sprawie, tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tytuły wykonawcze doręczono skarżącemu 20 listopada 2015 r. i 6 lutego 2018 r., wobec czego rację należy przyznać organom, że termin na skuteczne wniesienie zarzutu upływał z dniem [...] listopada 2015 r. oraz [...] lutego 2018 r. Uzasadnia to stwierdzenie, że zarzut błędu co do osoby został wniesiony z uchybieniem terminu. Z tego powodu należy uznać zarzuty skargi za nieuzasadnione. W szczególności Sąd podkreśla, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, zaś uzasadnienie kwestionowanego postanowienia pozostaje w zgodzie z art. 210 § 4 O.p. W konsekwencji należy uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.). dch