I SA/Lu 261/20

WyrokWSA w Lublinie2020-09-30

Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Wiesława Achrymowicz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podpisane przez skarbnika związku międzygminnego na podstawie upoważnienia, jest ważne i czy decyzja wydana w oparciu o takie postanowienie może być uznana za prawidłową?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postanowienie o wszczęciu postępowania, podpisane przez skarbnika związku międzygminnego na podstawie upoważnienia, nie było ważne, ponieważ organ kolegialny (zarząd związku) nie mógł delegować swoich kompetencji w ten sposób. Ponadto, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełniało wymogów formalnych, gdyż nie dokonał on samodzielnej analizy dowodów i ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji określającą wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia zarzuciła m.in. naruszenie przepisów dotyczących wszczęcia postępowania przez organ I instancji (podpisanie postanowienia przez skarbnika) oraz nieprawidłowe wyliczenie opłat. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że deklaracje spółdzielni budziły wątpliwości co do rzetelności danych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. W. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) utrzymało w mocy decyzję M. Z. C. we [...] (organ I instancji, związek) z [...] r. określającą S. W. (spółdzielnia) wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesięczne okresy od stycznia do września 2018 r. w sumie w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że objęte decyzją opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczą budynków bezspornie pozostających w zarządzie spółdzielni położonych we W. przy ulicach: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], [...]. Poza sporem pozostawała również okoliczność, że w budynkach zlokalizowanych przy ulicach: [...], [...] [...], [...], [...], [...], J. P. [...] [...], [...], [...] oraz [...] "(do lutego 2016 r.)" usytuowane są zarówno lokale zamieszkałe, jak i niezamieszkałe. W dalszej kolejności organ motywował, że spółdzielnia w korygowanych deklaracjach wykazała za poszczególne miesiące wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do wszystkich nieruchomości bądź według ilości mieszkańców, bądź ilości odpadów w przypadku nieruchomości niezamieszkałych. Weryfikacja deklaracji składanych przez spółdzielnię była możliwa tylko co do gniazd z pojemnikami. Spółdzielnia nie przyporządkowała pojemników do poszczególnych nieruchomości. Pojemniki na odpady komunalne umieszczone w gniazdach nie zostały przypisane do konkretnej nieruchomości i służyły wszystkim okolicznym nieruchomościom. Każdy kto miał do nich dostęp mógł swobodnie wrzucać odpady bez względu na ich oznaczenie przez spółdzielnię. Ustalono, że w pojemnikach na odpady mokre lub suche znajdowały się odpady zmieszane i inne. W tych okolicznościach, zdaniem organu, nie było możliwe sprawdzenie czy odpady komunalne z poszczególnych nieruchomości były zbierane zgodnie z deklaracjami spółdzielni. Segregowanie odpadów komunalnych można było skontrolować tylko w odniesieniu do poszczególnych gniazd z pojemnikami, nie zaś w przypadku konkretnych nieruchomości. W świetle powyższego organ ocenił, że deklaracje złożone przez spółdzielnię na potrzeby opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi budzą uzasadnione wątpliwości co do rzetelności zawartych w nich danych. Następnie organ przytoczył brzmienie art. 6o, art. 6c ust. 2, art. 6i, art. 6j ust. 1, 3, 4, art. 6k ust. 1, art. 6m ust. 2, art. 6o ust. 2 i art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2017.1289 ze zm., Dz.U.2018.1454 w brzmieniu dla miesięcy objętych decyzją organu - u.c.p.g.). Ponadto nawiązał do rozwiązań przyjętych w uchwale Zgromadzenia Międzygminnego Związku Celowego we [...] nr [...] w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalania wysokości tej opłaty i ustalania stawki opłaty za pojemnik (Dz.Urz.Woj[...]). Organ wymienił również wysokość poszczególnych stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W kontekście przedstawionego stanu prawnego organ tłumaczył, że organ I instancji przy wyliczeniu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wziął pod uwagę: - informacje podane przez spółdzielnię w deklaracjach dotyczące liczby mieszkańców, ilości i rodzaju pojemników w poszczególnych miesiącach; - "fakt stwierdzenia dla danego gniazda selektywnej zbiórki odpadów lub nieselektywnej zbiórki"; - okoliczność, że zastosowane kody kreskowe oraz lokalizacja pozwoliły przyporządkować 17 gniazd z pojemnikami do określonych nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnię. Organ odnotował, że organ I instancji wysokość omawianych opłat obciążających spółdzielnię za kolejne miesiące objęte decyzją wyliczył jako sumę: - liczby mieszkańców nieruchomości x stawka przewidziana dla odbioru odpadów segregowanych; - liczby mieszkańców nieruchomości x stawka przewidziana dla odbioru odpadów niesegregowanych; - liczby pojemników x stawka dotycząca odbioru odpadów segregowanych; - liczby pojemników x stawka dotycząca odbioru odpadów niesegregowanych. W podsumowaniu organ wymienił wysokość wyliczonych w ten sposób opłat za poszczególne miesiące od stycznia do września 2018 r. Dodatkowo organ zaznaczył, że spółdzielnia została wyposażona w kody kreskowe dla każdej nieruchomości. Oznaczono nimi odpowiednie pojemniki. Podmiot odbierający odpady komunalne z konkretnego pojemnika odczytuje te kody. Organ I instancji wyjaśnił, że raporty dotyczące odbioru odpadów komunalnych dowodzą zbierania ich w sposób nieselektywny. Na jednym pojemniku stwierdzono naklejki z dwóch, trzech, a nawet czterech nieruchomości. Organ I instancji zestawił raporty z innymi dowodami, przykładowo z dokumentacją zebraną w trakcie oględzin i wyraźnie stwierdził, że w gniazdach znajdowały się niesegregowane odpady. Organ podkreślił przy tym, że organ I instancji nie kwestionował "faktu segregowania lub niesegregowania odpadów, ale wyłącznie stwierdził, iż w gniazdach znajdowały się niesegregowane odpady". Tym samym, w ocenie organu, przy wydaniu decyzji organ I instancji bazował na zebranym materiale dowodowym i wziął pod uwagę wszystkie okoliczności. Na zakończenie organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza nieprzestrzeganie przez spółdzielnię obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Spółdzielnia złożyła skargę na zrelacjonowaną wyżej decyzję organu. Zarzuciła "w szczególności" naruszenie: - art. 6 ust. 12 u.c.p.g. oraz art. 165 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa (obecnie Dz.U.2020.1325 ze zm. - O.p.) polegające na wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania nie przez organ podatkowy, tylko przez osobę pełniącą funkcję skarbnika; - art. 6j ust. 4 u.c.p.g. przez wyliczenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według metody niezgodnej z prawem i w tym kontekście spółdzielnia zwracała uwagę na wysokość spornej opłaty z tytułu nieruchomości częściowo zamieszkałych; - art. 172 § 1, art. 181, art. 190 § 1, § 2, art. 192 O.p. gdyż organ podatkowy przeprowadził dowody bez wszczęcia postępowania, w następstwie pozbawił spółdzielnię udziału w czynnościach dowodowych oraz możliwości wypowiedzenia się odnośnie do zgromadzonego materiału dowodowego, a jednocześnie przy braku wszczęcia postępowania organ podatkowy nie był uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych i decyzyjnego rozstrzygania o istocie sprawy. W następstwie formułowanych zarzutów spółdzielnia domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu prezentowanego stanowiska spółdzielnia podkreśliła, że postanowienie z [...] r. o wszczęciu postępowania zostało podpisane nie przez organ I instancji, ale przez skarbnika. Dopiero [...] r. organ I instancji zmienił postanowienie z [...] r. i postanowił o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie spółdzielni, w zaistniałej sytuacji postanowienie z [...] r. nie pochodziło od organu I instancji, w następstwie było nieważne i dlatego nie podlegało zmianie. Wobec tego organ I instancji uzyskał dowody poza postępowaniem i jako takie nie mogły one stanowić podstawy do wydania decyzji określającej spółdzielni wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia zauważyła, że aktualnie nie istnieje możliwość zgromadzenia dowodów na okoliczność selektywnej zbiórki odpadów za czas objęty zaskarżoną decyzją, bowiem odpady z tego okresu zostały zutylizowane. Natomiast we właściwym czasie nie wszczęto postępowania i nie przeprowadzono dowodów mogących stanowić zgodną z prawem podstawę do wydania decyzji w przedmiocie określenia spółdzielni innej wysokości omawianych opłat niż deklarowana. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga spółdzielni zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty, argumenty w niej zawarte są uzasadnione. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm. - P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Jednocześnie nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem dotyczącym skargi na interpretację indywidualną oraz odnoszącym się do instytucji opinii zabezpieczającej, a więc pozbawionym znaczenia w przypadku sądowej kontroli decyzji mającej za przedmiot wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kwestią najdalej idącą z punktu widzenia wyniku analizowanej sprawy jest prawidłowość podpisania przez organ I instancji postanowienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji z [...] 2019 r. Jak wynika z przedstawionych sądowi akt, postanowienie z [...] października 2018 r. o wszczęciu w stosunku do spółdzielni postępowania w sprawie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za czas od kwietnia 2017 r. do września 2018 r. podpisał skarbnik związku z powołaniem się na upoważnienie udzielone przez organ I instancji. W tym stanie rzeczy należy przypomnieć stanowisko prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w sprawie sygn. II FSK 2315/19 (orzeczenie jest dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, a ponadto znane obu stronom) na gruncie relacji między spółdzielnią i organem I instancji wyjaśnił, że art. 6q ust. 1 u.c.p.g. odsyła do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w przypadku prowadzenia postępowania w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jeżeli związek międzygminny przejmie zadania gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2 u.c.p.g., uprawnienia organów podatkowych w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przysługują zarządowi związku międzygminnego. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 8 O.p. podpis jest elementem konstytutywnym decyzji. Do jego złożenia istnieje jedynie projekt decyzji. Podpis musi być złożony przez osobę rzeczywiście upoważnioną do podpisania danej decyzji. Wskazane w art. 210 § 1 pkt 8 O.p. oznaczenie osoby podpisującej z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego służyć ma kontroli umocowania pracownika organu orzekającego, który wydaje decyzję. Brak podpisu stanowi istotną wadę decyzji. Ustawa o samorządzie gminnym nie konkretyzuje kompetencji zarządu związku. Organ kolegialny działający ,,in pleno" podejmuje decyzje stanowiące wyraz woli przejawiany przez zespół osób fizycznych pełniących na podstawie określonych procedur prawnych funkcję posiadaczy tych kompetencji, które ustawa przypisuje organowi kolegialnemu. Decyzje wydawane przez organ kolegialny stanowią wyraz wspólnego rozstrzygnięcia jego członków, którzy tworzą całość. Organy kolegialne orzekające w składzie plenarnym nie mają możliwości przekazania innemu podmiotowi, pracownikowi swoich uprawnień, jeżeli nie wynika to wprost z ustawy. Dotyczy to również udzielenia upoważnienia z art 143 § 1 O.p. Organ kolegialny działa ,,in corpore" i jako tak działający nie może udzielić pełnomocnictwa w trybie art. 143 O.p. Zarząd związku międzygminnego w myśl art. 6q ust 1 u.c.p.g. uzyskał uprawnienia organu podatkowego we wskazanym w tym przepisie zakresie. Według art. 67 ustawy o samorządzie gminnym (obecnie Dz.U.2020.713 - u.s.g.) ustrój i zasady funkcjonowania związku międzygminnego określa statut. W § 2 przepis ten określa jakie elementy statut taki zawierać powinien. Powyższa regulacja ustawowa oznacza, że statut zasadniczo określa strukturę i zakres działania związku. Zatem wszelkie działania organów związku muszą mieć podstawę również określoną w tym akcie. Statut M. Z. C. we [...] nie zawiera podstawy do przekazania pracownikowi kompetencji wynikających z art. 6q u.c.p.g. w trybie art. 143 § 1 O.p. Także regulamin organizacyjny biura organu I instancji ustalający zakres obowiązków skarbnika nie zawiera uprawnienia do wydawania lub podpisywania decyzji przez tego pracownika w imieniu zarządu. Zatem, aby prawidłowo ocenić możliwość umocowania skarbnika do wydawania decyzji, a w istocie do prowadzenia postępowań podatkowych, należy ustalić korelację art 6q ust. 1 u.c.p.g. z art. 2 § 3 i art. 13a O.p. Unormowanie zawarte w art. 6q u.c.p.g. wyraźnie wskazuje komu przysługują uprawnienia organów podatkowych. Z przepisu tego nie wynika, aby organ tam określony miał możliwość dalszego delegowania swoich kompetencji. Tej treści zapatrywanie prawne wyrażone w prawomocnym wyroku sądowym dotyczące postępowania organu I instancji w sprawach mających za przedmiot określanie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter wiążący dla niniejszej sprawy z mocy art. 170 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Trzeba zauważyć, że wyrok w sprawie sygn. II FSK 2315/19 bazował na stanie prawnym obowiązującym w omawianej materii (kompetencji organu I instancji) również w 2018 r. W następstwie postanowienie organu I instancji z [...] października 2018 r. o wszczęciu postępowania wobec spółdzielni w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za czas od kwietnia 2017 r. do września 2018 r. w świetle prawa zostało podpisane nie przez organ I instancji. Z tego powodu nie mogło ono wywołać skutków w obrocie prawnym. Z kolei postanowienie organu I instancji wydane [...] września 2019 r. zmieniające wspomniane wyżej postanowienie z [...] października 2018 r. i wszczynające w stosunku do spółdzielni postępowanie w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za czas od stycznia do września 2018 r. (opłaty dotyczące miesięcy od kwietnia do grudnia 2017 r. zostały wyłączone do odrębnego postępowania) zostało podpisane przez czterech członków zarządu związku w tym przewodniczącego i zastępcę przewodniczącego. Następnie decyzję organu I instancji wydaną [...] października 2019 r. podpisało pięciu członków zarządu związku, a w tym gronie przewodniczący i zastępca przewodniczącego. Wobec tego wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 39 u.s.g. decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (ust. 1). Wójt może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w imieniu wójta (ust. 2, ust. 3 uchylony). Do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1 (ust. 4). Od decyzji wydanej przez wójta lub organ, o którym mowa w ust. 4, służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (ust. 5). Natomiast w myśl art. 67 u.s.g. utworzenie związku oraz przystąpienie gminy do związku wymagają przyjęcia jego statutu bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady odpowiednio przez rady zainteresowanych gmin albo radę zainteresowanej gminy (ust. 1). Statut związku powinien określać między innymi zadania związku oraz organy związku, ich strukturę, zakres i tryb działania (ust. 2 pkt 3 i 4). Statut związku podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym (ust. 2a). Związek nabywa osobowość prawną z dniem ogłoszenia statutu (ust. 2b). Z kolei w art. 6q u.c.p.g. ustawodawca przyjął, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego (ust. 1). Wojewoda [...] zarządzeniem nr [...] (Dz.Urz.Woj.[...] grudnia 2004 r. ze zm.) ogłosił Statut M. Z. C. we [...] (statut związku). W stanie prawnym obowiązującym we wrześniu i w październiku 2019 r., a więc kiedy organ I instancji podejmował postanowienie o wszczęciu postępowania z [...] września 2019 r. i decyzję z [...] października 2019 r. (późniejsze zmiany statutu związku zostały wprowadzone dopiero od 15 września 2020 r., [...]), w statucie związku przewidziano, że organami związku są zgromadzenie związku oraz zarząd związku, przy czym zarząd związku jest organem wykonawczym (§ 7 statutu związku) i składa się z 7 członków: przewodniczącego, zastępcy przewodniczącego oraz 5 członków (§ 15 statutu związku). Do zakresu działania zarządu należą wszystkie sprawy związku niezastrzeżone dla zgromadzenia (§ 17 statutu związku). Posiedzenia zarządu zwołuje przewodniczący zarządu związku (§ 19 ust. 1 statutu związku). Przewodniczący zarządu decyduje o częstotliwości posiedzeń, porządku i miejscu obrad (§ 19 ust. 2 statutu związku). Decyzje zarząd związku podejmuje w formie uchwał zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy jego składu (§ 19 ust. 3 statutu związku). W § 19 ust. 3 statutu związku wymienione zostały jedynie decyzje (pominięto postanowienia). Dlatego niezbędne jest nawiązanie do art. 219 O.p. stanowiącego o odpowiednim stosowaniu do postanowień między innymi art. 210 O.p., a więc także wymagań dotyczących podpisania decyzji (art. 210 § 1 pkt 8 O.p.). W przytoczonym stanie prawnym § 19 ust. 1 - ust. 3 statutu związku wymagał dla podjęcia decyzji przez zarząd związku posiedzenia zarządu i uchwały zwykłej większości głosów podjętej w obecności co najmniej połowy jego składu. Zatem treść postanowień czy decyzji podejmowanych przez zarząd związku nie mogła być kształtowana w dowolnym trybie, a podpisy nie mogły być składane przez któregokolwiek z członków zarządu związku i w jakichkolwiek okolicznościach. Przede wszystkim niezbędne było protokolarne udokumentowanie przebiegu posiedzenia zarządu związku, imiennego grona jego uczestników, wyniku głosowania nad określoną treścią podejmowanego postanowienia czy decyzji. Obowiązek sporządzenia protokołu z posiedzenia zarządu związku wynika z zasady pisemności postępowania podatkowego ustanowionej w art. 126 O.p., który dopuszcza także formę dokumentu elektronicznego. Dopiero na podstawie takiego protokołu z posiedzenia zarządu związku można zasadnie, rzetelnie zweryfikować czy postanowienie bądź decyzja zostały wydane przez zarząd związku, realizujący kompetencje organu I instancji, zgodnie z prawem, czy podpisy złożone na postanowieniu bądź decyzji pochodzą ściśle od członków zarządu związku biorących udział w posiedzeniu i uchwalaniu, kształtowaniu treści tych rozstrzygnięć. Ponownie należy wyjaśnić, że decyzja administracyjna podejmowana w trybie uchwały organu kolegialnego stanowi wyraz woli przejawianej przez zespół osób fizycznych pełniących na podstawie określonych procedur prawnych funkcję posiadaczy tych praw i obowiązków przyznanych organowi kolegialnemu. Taką decyzję należy uznać za podjętą z chwilą wyrażenia woli przez organ kolegialny w sposób prawem określony, najczęściej w drodze głosowania odpowiednią większością głosów członków danego organu i przy zachowaniu koniecznego minimalnego grona osób biorących udział w głosowaniu (quorum). Zatem jedynie w przypadku spełnienia formalnoprawnych wymogów określonych w § 19 ust. 1 - ust. 3 statutu związku w powiązaniu z art. 210 § 1 O.p. dochodzi do wydania decyzji bądź postanowienia przez zarząd związku w sposób zgodny z prawem (por. przykładowo sprawa sygn. I OSK 191/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny rozważał porównywalny tryb przewidziany dla decyzji podejmowanej w trybie uchwały przez członków organu kolegialnego - wymienione orzeczenie jest dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych rozważań organ dowolnie pominął zagadnienie dotyczące okoliczności wydania i podpisów złożonych na postanowieniu z [...] września 2019 r. i na decyzji z [...] października 2019 r. Nie wyjaśnił kluczowej kwestii prawnej czy wspomniane postanowienie i decyzja zostały wydane w trybie odpowiadającym § 19 ust. 1 - ust. 3 statutu związku, przede wszystkim jak przebiegało kształtowanie (uchwalanie) ich treści i czy podpisy na tych rozstrzygnięciach złożyli wszyscy członkowie zarządu związku uczestniczący w posiedzeniu zwołanym w tym celu. W następstwie tej istotnej luki w czynnościach wyjaśniających organu aktualnie sąd nie ma przesłanek do przesądzenia (ani pozytywnie, ani negatywnie) czy organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia spółdzielni wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za czas od stycznia do września 2018 r. i czy wydał decyzję w tym przedmiocie z zachowaniem statutowego trybu zarówno na etapie kształtowania (uchwalania) jej treści, jak również następnie przy jej podpisywaniu. Należy podkreślić, że w kontekście rozwiązania prawnego przyjętego w § 19 ust. 1 - ust. 3 statutu związku w powiązaniu z art. 210 § 1 i art. 126 O.p. (w rozważanym stanie prawnym) na organie I instancji spoczywał obowiązek bieżącego i dokładnego dokumentowania przebiegu wydawania decyzji, postanowień, aby można było sprawdzić czy procedował zgodnie z prawem, czy wydane rozstrzygnięcia mogą wywoływać skutki prawne dla ich adresata. Niezależnie od aspektu sprawy omówionego wyżej należy stwierdzić, że uzasadnienie kontrolowanej decyzji nie spełnia standardów określonych przez art. 210 § 4 O.p. Sposób jego sporządzenia świadczy o tym, że organ nie rozpatrzył istoty sprawy w instancji odwoławczej. Z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie przeanalizował treści zgromadzonych dowodów, nie dokonał ich samodzielnej oceny i w efekcie nie poczynił własnych, konkretnych ustaleń faktycznych w szczególności co do liczby mieszkańców, liczby i rodzaju pojemników, sposobu zbierania odpadów komunalnych w przypadku poszczególnych nieruchomości i w każdym z analizowanych miesięcy. Organ ogólnie powołał się na deklaracje składane przez spółdzielnię, ich korekty, oględziny czy raporty dotyczące odbioru odpadów komunalnych w odniesieniu do wymienionych nieruchomości i miesięcy oraz na zestawienie tych dowodów. Przedstawił - co do zasady - mechanizm kalkulacyjny zastosowany przez organ I instancji do wyliczenia omawianych opłat i finalne wielkości za kolejne miesiące. Jednak - co najistotniejsze - nie wyjaśnił jakie konkretne wielkości w realiach rozpatrywanej sprawy należało wpisać w ten mechanizm kalkulacyjny w przypadku poszczególnych nieruchomości i kolejnych miesięcy od stycznia do września 2018 r., na podstawie jakich konkretnych dowodów. Zasadniczo organ ograniczył się w swojej argumentacji do akceptacji stanowiska organu I instancji. Rzecz jednak w tym, że przyjęcie stanowiska organu I instancji zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 O.p.) wymaga od organu raz jeszcze rozpatrującego sprawę w instancji odwoławczej przede wszystkim własnej analizy treści dowodów, samodzielnej ich oceny, w efekcie dokonania ustaleń faktycznych i zastosowania materialnego prawa niezależnie od organu I instancji. Dopiero porównanie ustaleń faktycznych i oceny prawnej pochodzących autonomicznie od organu odwoławczego ze stanowiskiem, argumentami faktycznymi i prawnymi organu I instancji pozwala zasadnie rozstrzygnąć sprawę w instancji odwoławczej i między innymi utrzymać w mocy decyzję objętą odwołaniem. Natomiast ogólne stwierdzenia organu, że aprobuje ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji bez własnej analizy treści i wiarygodności poszczególnych dowodów, bez własnych konkretnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych oraz bez własnego toku argumentacji prawnej prowadzą do stwierdzenia, że organ nie rozpatrzył sprawy samodzielnie w instancji odwoławczej zgodnie ze standardami wynikającymi z zasad prawdy obiektywnej i dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Podsumowując powyższe rozważania należy ocenić, że organ naruszył art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w powiązaniu z art. 127 O.p. w sposób, który niewątpliwie może mieć istotny wpływ na wynik analizowanej sprawy. Organ będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko prawne przedstawione przez sąd i w pierwszej kolejności wyczerpująco, rzetelnie wyjaśnić czy postanowienie z [...] września 2019 r. i decyzja z [...] października 2019 r. mające pochodzić od organu I instancji spełniają formalne wymogi stawiane przez prawo dotyczące ich wydania, podpisania, w rezultacie czy w istniejącym stanie sprawy mogą one wywoływać skutki w obrocie prawnym. Dopiero gdy po zweryfikowaniu postępowanie organu I instancji okaże się zgodne z prawem w omówionym wyżej zakresie, w następstwie zaktualizuje się obowiązek organu rozpatrzenia i rozstrzygnięcia materialnoprawnej istoty sprawy w instancji odwoławczej w sposób samodzielny, niezależny od organu I instancji, a jednocześnie wszechstronny i wnikliwy, oparty na konkretnej treści konkretnych dowodów, na konkretnych ustaleniach faktycznych istotnych dla wymiaru opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do wszystkich analizowanych nieruchomości spółdzielni i miesięcy przy zastosowaniu adekwatnych przepisów prawa materialnego. Jednocześnie w myśl art. 210 § 4 O.p. przyjęte przez organ przesłanki faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, tok rozumowania oraz jego rezultaty powinny (w rozumieniu obowiązku organu) zostać omówione w motywach podejmowanej decyzji. Z tych względów zaskarżona decyzja organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200, art. 205 § 2 tej ustawy oraz § 2 pkt 7 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265). Obejmują one wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) i opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło