I SA/Bd 273/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi J.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę Prezydent M. T. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. odmówił Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu "P." J. P. wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę [...]zł. We wniosku Wnioskodawca wskazał, że wydatek ten został poniesiony w dniu [...] grudnia 2019 r. w celu zakupu maszyny do produkcji torebek foliowych i papierowych stanowiącej wyposażenie stanowisk pracy dla dwóch osób niepełnosprawnych zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1023 ze zm.). Organ stanął na stanowisku, że zakup składników majątkowych do majątku osobistego, a następnie ich "sprzedaż" na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi operację finansową, która nie kwalifikuje się jako pomoc de minimis w rozumieniu § 9 ust. 2a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że strona wydatkowała na zakup przedmiotowej maszyny do produkcji torebek foliowych i papierowych środki własne (tj. znajdujące się na jej koncie osobistym), a nie środki publiczne, zgromadzone na rachunku "zfron". Wydatek ten został zatem sfinansowany ze środków innych niż zgromadzone na rachunku funduszu. Następnie, na podstawie umowy zawartej z samym sobą (stronami umowy byli J. P. oraz PPHU "P. " J. P.), J. P. przekazał nabytą maszynę z majątku prywatnego do majątku swojej firmy. W istocie zatem skarżący zwrócił sobie (zrefundował) z rachunku "zfron" firmy PPHU "P. " wydatek poniesiony na zakup maszyny, sfinansowany uprzednio ze środków zgromadzonych na koncie osobistym. Organ stwierdził, że rygory związane z prowadzeniem odrębnego rachunku bankowego dla zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych ("zfron") mają na celu wprowadzenie jasności i przejrzystości wydatkowania środków publicznych, przekazywanych zakładom pracy chronionej na cel rehabilitacji osób niepełnosprawnych, nie zaś dodatkowe obciążenie podmiotów uprawnionych. Istniejąca regulacja prawna zakazuje pokrywania z "zfron" wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszy. Zatem operacja finansowa dokonana przez Wnioskodawcę nie kwalifikuje się jako pomoce de minimis. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 3329/13. W ocenie organu warunek dokonania wydatków ze środków "zfron" nie został spełniony, bowiem zgodnie z przytoczonym § 9 ust. 2a rozporządzenia MPiPS nie uznaje się za dokonanie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji wydatku, który został sfinansowany ze środków innych niż zgromadzone na rachunku "zfron", a następnie zrefundowany ze środków tego funduszu. Zasadnie zatem organy podatkowe odmówiły skarżącemu wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy przekazaniu majątku prywatnego na majątek firmowy nie ma podstaw prawnych refundacji poniesionych wydatków z konta firmowego na konto osobiste. W przypadku przekazania majątku prywatnego na majątek firmowy nie powstaje bowiem zobowiązanie przedsiębiorstwa osoby fizycznej wobec tej osoby fizycznej jako osoby prywatnej, co uzasadniałoby przekazanie na jej rzecz środków finansowych. Przekazanie majątku na rzecz prowadzonej działalności w przypadku przedsiębiorcy, jako osoby fizycznej ze swojej istoty jest nieodpłatne. Tym samym w niniejszym przypadku brak było podstaw do powtórnego zakupu środków trwałych z rachunku "zfron". Organ stwierdził, że operacja finansowa dokonana przez wnioskodawcę nie kwalifikuje się jako pomoc de minimis, co daje podstawę do odmowy wydania zaświadczenia. W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając niewłaściwą interpretację § 2 ust. 1 pkt. 1) oraz § 9, ust. 2a Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie błędną interpretację § 9 ust. 2a Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1300 ze zm.) przez jego niewłaściwe zastosowanie do wydatków niemających charakteru refundacji, a stanowiących wydatek na sfinansowanie wyposażenia zatrudnionych osób niepełnosprawnych zgodnie ze sporządzonymi dla nich indywidualnymi programami rehabilitacji, przez co wypełniona została zasada sfinansowania wydatków sfinansowanych ze środków zgromadzonych na rachunku, o którym mowa w art. 33, ust. 3 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Sąd administracyjny zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) – sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę administracji publicznej, stosując w stosunku do jej rozstrzygnięć, kryterium zgodności z prawem. W wyniku kontroli sądowej postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) –c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem rozważań Sądu jest odmowa wydania przez organ podatkowy zaświadczenia o pomocy de minimis. Należy wskazać, że problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt polskiego prawa w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z rozwiązaniami przyjętymi na gruncie prawa wspólnotowego. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską i jego art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zm.), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). Spór w sprawie sprowadza się na odpowiedzi na pytanie, czy skarżący wydatkując własne środki na zakup maszyny do produkcji torebek foliowych i papierowych, a następnie przekazując tę maszynę na cele prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (umową zawartą w dniu [...] grudnia 2019 r. pomiędzy J. P. a PPHU "P." J. P.) – miał prawo skutecznie żądać wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, mimo że zakup ten nie został sfinansowany bezpośrednio z rachunku funduszu. W dacie wydania postanowienia obowiązywała ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1172 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji), jak również przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1023 ze zm.). Zgodnie z § 9 ust. 2a rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. nie uznaje się za dokonanie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji wydatku, który został sfinansowany ze środków innych niż zgromadzone na rachunku, o którym mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, a następnie zrefundowany ze środków tego funduszu. Wydatek zakładu pracy chronionej na prawem określony cel, finansowanie którego może stanowić podstawę do uznania pomocy, jako pomocy de minimis, musi być bezwzględnie poniesiony "bezpośrednio" z rachunku zfron. Nie może być poniesiony ze środków własnych przedsiębiorcy prowadzącego zakład pracy chronionej, z następczym przekazaniem odpowiedniej kwoty z funduszu zfron na rachunek, z którego pierwotnie wydatek ten został poniesiony (tak orzekł NSA w wyroku z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 3329/13). W wyroku tutejszego Sądu w sprawie sygn. akt I SA/Bd 730/12 sformułowano tezę: "Ustawodawca nie wyjaśnił co należy rozumieć pod słowem "refundacja", zatem należy pojmować je potocznie, w ścisłym związku z systemem prawa w jakim funkcjonuje zfron, z celem tej instytucji oraz w sposób mocno oparty na indywidualnym stanie faktycznym sprawy. Zatem należy mieć na uwadze to, że wydatek z zfron nie może być zwrotem pieniędzy za zakup. Trzeba pamiętać, że środki z zfron są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W żadnym razie środków funduszu nie można traktować na równi ze środkami własnymi pracodawcy." Dalej WSA stwierdził: "W ocenie Sądu "refundacją" byłoby "przekwalifikowanie" środków zfron na środki własne. Odwołując się do treści art. 33 ust. 1 i art. 33 ust. 3 pkt. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych należy uznać, że wskazane regulacje nakładają na pracodawcę obowiązek prowadzenia odrębnego rachunku bankowego środków zfron. Utworzenie odrębnego rachunku bankowego ma natomiast na celu oddzielenie środków zfron od innych środków własnych pracodawcy, a także jednoznaczne finansowanie wydatków i brak możliwości finansowania z różnych źródeł. W przypadku zatem "refundacji" z rachunku bankowego zfron na inny rachunek środków własnych pracodawcy nie można mówić o wydatkowaniu środków zfron. Wydatkowanie środków własnych przedsiębiorcy, a następnie zrefundowanie tych środków ze środków publicznych stanowi przysporzenie na rzecz przedsiębiorcy, nie stanowi natomiast pomocy publicznej de minimis". Wyżej przytoczone poglądy zaczerpnięte z orzecznictwa Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela. Przekładając powyższe na okoliczności faktyczne sprawy, należało przyjąć, że warunek dokonania wydatków ze środków zfron nie został spełniony, gdyż środki zfron trafiły na konto pracodawcy. Stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. Zgodnie z art. 33 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy o rehabilitacji – pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej zobowiązany jest do prowadzenia rachunku bankowego środków ZFRON-u, na którym ma obowiązek gromadzenia środków pochodzących ze zwolnień podatkowych, środków publicznych takich jak: środki pochodzące z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, wpływy z zapisów i darowizn, z odsetek zgromadzonych na tym rachunku oraz ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych, zakupionych z funduszu, w części niezamortyzowanej. Tym samym organ bezspornie miał prawo do sprawdzenia źródła finansowania wydatków ze środków zgromadzonych na ww. koncie. Reasumując należy jeszcze raz podkreślić, iż w sprawie najważniejsze znaczenie ma pochodzenie środków finansowych przeznaczonych na ww. fundusz. A zatem te środki ze względu na ich pochodzenie należy uznać za środki publiczne, którymi pracodawca nie miał prawa dysponować. Jak wynika z akt sprawy zakup maszyny do produkcji torebek foliowych i papierowych został sfinansowany ze środków własnych skarżącego, a nie ze środków publicznych, zgromadzonych na koncie zfron. W stanie faktycznym skarżący zwrócił sobie z rachunku "zfron" firmy PPHU "P." wydatek poniesiony na zakup maszyny, sfinansowany uprzednio ze środków zgromadzonych na koncie osobistym. Nie ma racji Skarżący, że przedłożona przez niego "Umowa kupna-sprzedaży z dnia [...] grudnia 2019 r. zawarta pomiędzy J. P.–sprzedającym a PPHU "P." P. J." i dokonany przelew między dwoma rachunkami należącymi do Skarżącego uprawnia do zakwalifikowania tego transferu jako pomocy de minimis. Osoba fizyczna nie może bowiem skutecznie zawrzeć umowy sprzedaży z samym sobą, występując jednocześnie w roli sprzedawcy i kupującego. Wbrew stanowisku Skarżącego, nabycie maszyny nie nastąpiło zatem na podstawie tej "umowy" z [...] grudnia 2019 r. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych przepisów nie znalazły potwierdzenia w prawidłowo zebranym i ustalonym przez organy stanie faktycznym. Przepis zastosowany w sprawie jest jasny, a stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Ustawodawca tworząc fundusz ZFRON nakazał podatnikowi gromadzić na nim wszelkie środki pochodzące ze zwolnień podatkowych, środków publicznych jak np. z części zaliczek na podatek dochodowy, wpływy z darowizn i zapisów z odsetek z tego rachunku oraz środki ze zbycia środków trwałych, zakupionych z funduszu, w części niezamortyzowanej. Zatem były to środki publiczne, które pracodawca miał obowiązek przekazywać na cele związane z rehabilitacją osób niepełnosprawnych. Skoro fundusz ten tworzą środki publiczne, to nie może budzić zdziwienia fakt, że prawodawca ustanowił kontrolę nad ich wykorzystaniem. Stąd § 9 ust 2a ww. rozporządzenia, którego brzmienie nie budzi wątpliwości, został przez organy zinterpretowany i zastosowany prawidłowo. To oznacza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W związku z powyższym Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją w oparciu o art. 151 p.p.s.a.