III OSK 6999/21
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2023-03-07
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Rafał Stasikowski, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku formalnego wyznaczenia kąpieliska lub miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, istnienie plaży publicznej nad zbiornikiem wodnym może stanowić podstawę do zastosowania zakazu wprowadzania ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż kilometr od tej plaży?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy Prawa wodnego. Sąd uznał, że nawet jeśli nie istniało formalnie wyznaczone kąpielisko lub miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, istnienie plaży publicznej, rozumianej jako ogólnodostępne miejsce wypoczynku nad wodą, wystarcza do zastosowania zakazu wprowadzania ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż kilometr od tej plaży. Brak formalnego wyznaczenia plaży w planie miejscowym nie wyklucza jej istnienia w rozumieniu potocznym, a tym samym zastosowania zakazu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie zwolnienia od zakazu wprowadzania ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż kilometr od miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli oraz plaży publicznej. Skarżący posiadał przydomową oczyszczalnię ścieków na działce położonej w odległości 220 m od plaży publicznej nad zbiornikiem wodnym C. Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo braku formalnego wyznaczenia miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli w 2020 r., istniała plaża publiczna, a zwolnienie od zakazu nie było uzasadnione ze względu na potencjalne zagrożenie dla jakości wód. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2629/20 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23 października 2020 r. nr KZŚ.412.1.2020.kw w przedmiocie odmowy zwolnienia od zakazu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2629/20 oddalił skargę W. D.(dalej jako skarżący) na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23 października 2020 r. nr KZŚ.412.1.2020.kw utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 31 lipca 2020 r. nr KR.RZŚ.412.4.2019.AB o odmowie zwolnienia od zakazu wprowadzania do ziemi ścieków w odległości mniejszej niż kilometr od miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli oraz plaży publicznej przy zbiorniku wodnym C., odprowadzanych z indywidualnej oczyszczalni ścieków bytowych na działce nr [...] w miejscowości C., gmina R..
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310) zwanej dalej P.w., uzasadniające możliwość zwolnienia od zakazu wprowadzania ścieków do ziemi, w odległości mniejszej niż kilometr od miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli oraz plaży publicznej, o którym mowa w art. 75 pkt 3 lit. e P.w.
Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że nieruchomość, na której zlokalizowana jest indywidualna przydomowa oczyszczalnia ścieków należąca do skarżącego, położona jest w odległości mniejszej niż kilometr od granic kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami. W trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z wizją terenową w dniu 21 lipca 2020 r., w której uczestniczył również skarżący ustalono, że odległość od plaży publicznej funkcjonującej przy zbiorniku wodnym C. do miejsca zrzutu ścieków do ziemi (tj. lokalizacji drenażu rozsączającego oczyszczone ścieki na działce nr [...]) wynosi 220 m. Zbiornik wodny C. jest popularnym miejscem rekreacyjnym wykorzystywanym do kąpieli. W 2019 r. funkcjonowało tam miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, stosownie do art. 16 pkt 28 P.w., które zostało zorganizowane w wyniku podjęcia uchwały przez Radę Miejską w S. w dniu [...] czerwca 2019 r. nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, funkcjonującego przez okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym 2019, położonego w miejscowości J. - zbiornik C. - plaża główna (Dz. Urz. Woj. [...] r. poz. [...]). Co prawda Gmina R. nie utworzyła w 2020 r. miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli z uwagi na pandemię Covid-19, zatem w momencie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji nie istniało formalnie usankcjonowane uchwałą rady gminy miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, to jednak uwzględnieniu podlegało istnienie plaży publicznej położonej w części na działce nr [...], obręb [...] w miejscowość C.. Omawiany teren zlokalizowany przy zbiorniku wodnym C., jako pozbawiony roślinności, z bezpośrednim dostępem do wody, wykorzystywany od początku istnienia tego zbiornika do wypoczynku, uprawniania turystyki i sportów wodnych, należało zdaniem Sądu uznać więc, wbrew argumentacji skarżącego, za plażę publiczną.
Zaakcentowano przy tym, że zbiornik wodny C. na rzece C. stanowi jednolitą część wód powierzchniowych (JCWP) o kodzie [...], a zgodnie z planem gospodarowania wodami (rozporządzenie Rady Ministrów z 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, Dz. U. z 2016 r. poz. 911 z późn. zm.) JCWP posiada wyznaczony cel środowiskowy: dobry stan ilościowy i dobry stan chemiczny. Na podstawie wyników monitoringu jakości wód powierzchniowych z 2018 r. organy ustaliły, że ww. JCWP charakteryzuje się złym stanem ogólnym wód ze względu na stan chemiczny poniżej dobrego. Powyższy stan rzeczy świadczy o występowaniu obecnie znaczących presji antropogenicznych w zlewni JCWP zbiornik C., które bardzo negatywnie obciążają środowisko gruntowo-wodne wokół tego zbiornika. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko organów, że każde nowe źródło zanieczyszczeń, nawet o niewielkim ładunku, będzie prowadzić do pogarszania jakości lokalnych zasobów wodnych i stwarzać zagrożenie dla osiągnięcia celów środowiskowych przyjętych dla jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 P.w.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że zwolnienie z zakazu nie spowoduje zagrożenia dla jakości wód. Przydomowa oczyszczalnia ścieków położona na działce nr [...] jest biologiczną oczyszczalnią ścieków z wykorzystaniem technologii SRB (sekwencyjny reaktor biologiczny), która zakłada pewną efektywność w zakresie usuwania zanieczyszczeń bakteriologicznych. W przedłożonej przez skarżącego dokumentacji brak jest konkretnych danych odnoszących się do stopnia redukcji zanieczyszczeń bakteriologicznych w procesie oczyszczania ścieków na ww. instalacji. Omawiana instalacja nie może być – jak chce tego skarżący – utożsamiana z profesjonalnymi oczyszczalniami ścieków, gdzie proces oczyszczania ścieków przebiega pod stałym nadzorem technicznym specjalistów oraz jest prowadzony ciągły monitoring napływających i oczyszczanych ścieków odprowadzanych do środowiska.
W ocenie Sądu zanieczyszczenia odprowadzanie z indywidualnej oczyszczalni ścieków o ograniczonych i zawężonych możliwościach profesjonalnego oczyszczania, bez stałego nadzoru pracy oczyszczalni oraz możliwości monitorowania zanieczyszczeń bakteriologicznych odprowadzanych do gruntu w odległości 220 m od plaży publicznej w okresie letnim, który sprzyja korzystaniu rekreacyjnemu z miejsc plażowych wokół zbiornika i wód samego zbiornika, mogą mieć negatywny wpływ na stan jakości wód ww. zbiornika.
Skarżący nie wykazał zatem, aby doszło do spełnienia przesłanki wystąpienia istotnej potrzeby ekonomicznej lub społecznej, o której mowa w art. 76 ust. 2 P.w. Podnoszona przez stronę okoliczność rekreacji i wypoczynku rodzinnego nie jest uwarunkowana możliwością odprowadzania ścieków do ziemi. Ścieki bytowe pochodzące z planowanych dwóch domów letniskowych mogą być gromadzone w szczelnym zbiorniku bezodpływowym, skąd będą okresowo wywożone do gminnej oczyszczalni ścieków. Tym samym istnieje możliwość korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, w sposób niepowodujący zagrożenia dla jakości wód.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania:
a) art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że w chwili orzekania zbiornik C. należy do kategorii, o której mowa w art. 75 pkt 3 lit. e P.w., czego konsekwencją było oddalenie skargi;
b) art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie wniosku skarżącego w przedmiocie powołania w toku postępowania biegłego w celu określenia braku ujemnego wpływu przydomowej oczyszczalni ścieków na zbiornik retencyjny C.;
2) przepisów prawa materialnego:
a) art. 75 pkt 3 lit. e P.w. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że zbiornik retencyjny C. należy do kategorii kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli;
b) art. 75 pkt 3 lit. e P.w. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w obrębie działki nr [...] w miejscowości C., pomimo braku uregulowania w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R. (uchwała nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] lipca 2015 r.) przez Urząd Gminy R., istnieje miejsce okazjonalne wykorzystywane do kąpieli, a tylko na podstawie wizji lokalnej i stwierdzenia terenu pokrytego piaskiem, istnieje plaża publiczna;
c) art. 75 pkt 3 lit. e P.w. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w obrębie działki nr [...], obręb 3 w miejscowości C., pomimo braku uregulowania przez Urząd Gminy R., istnieje miejsce okazjonalne wykorzystywane do kąpieli;
d) § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu w sposób wybiórczy, iż stanowią one podstawę zakazania, właścicielowi dokonania inwestycji na nieruchomości;
e) art. 78 ust. 2 P.w. poprzez jego całkowite niezastosowanie i bezrefleksyjne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji punktu widzenia organów administracyjnych w przedmiocie parametrów przydomowej oczyszczalni ścieków firmy [...], co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego oddalenia skargi.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, tym samym rozpoznając tę sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. oraz w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego w zakresie powołania w toku postępowania sądowego biegłego celem określenia braku ujemnego wpływu przydomowej oczyszczalni ścieków na zbiornik retencyjny C..
Wskazany w podstawie kasacyjnej art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. jest przepisem ogólnym o charakterze kompetencyjnym stanowiącym, że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne i nie budzi najmniejszej wątpliwości, że w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję administracyjną (decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 23 października 2020 r. nr KZŚ.412.1.2020.kw). Naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. miałoby miejsce w sytuacji, gdyby sąd rozpoznający skargę uchylił się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu.
Nie jest usprawiedliwionym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. Powołane przepisy mają charakter wynikowy co oznacza, że mogą one zostać skutecznie podniesione jako zarzut skargi kasacyjnej, jeżeli skarżący wykaże, że w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybienia innym przepisom, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 145-151 P.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia lub oddalenia skargi sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Zatem podstawą skargi kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie jedynie przepisy określające samo rozstrzygnięcie.
Nie można również uznać za zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przesłanką przeprowadzenia uzupełniających dowodów z dokumentów jest usunięcie istotnych wątpliwości dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Art. 106 § 3 P.p.s.a. nie może stanowić podstawy do ustaleń stanu faktycznego, który jest kwestionowany ze względu na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Taką zaś rolę należy przypisać opinii biegłego, która może stanowić podstawę do ustalania na nowo stanu faktycznego sprawy. Sądy administracyjne nie mogą ustalać stanów faktycznych, a jedynie kontrolują prawidłowość ich ustalenia przez organy administracyjne. Także w orzecznictwie sądowym powszechnie dominuje pogląd co do braku możliwości ustanawiania na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. biegłego celem przeprowadzenia a następnie dopuszczenia dowodu z jego opinii (por. wyroki NSA z: 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1003/20; 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1131/19; 30 marca 2021 r. sygn. akt II FSK 3216/18; 23 marca 2021 r. sygn. akt II GSK 572/18). Tym samym brak ustanowienia przez Sąd pierwszej instancji w tej sprawie biegłego nie stanowił naruszenia prawa.
Niezasadne są także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, przy czym niektóre z nich wynikają z wadliwej interpretacji zaskarżonego wyroku.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 75 pkt 3 lit. e P.w. polegające na przyjęciu, że zbiornik C. lub część działki nr [...] należą do kategorii kąpielisk lub miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli.
Definicję kąpieliska zawiera art. 16 pkt 22 P.w., zgodnie z którym jest nim wyznaczony przez radę gminy wydzielony i oznakowany fragment wód powierzchniowych, wykorzystywany przez dużą liczbę osób kąpiących się, pod warunkiem że w stosunku do tego kąpieliska nie wydano stałego zakazu kąpieli; kąpieliskiem nie jest: pływalnia, basen pływacki lub uzdrowiskowy, zamknięty zbiornik wodny podlegający oczyszczaniu lub wykorzystywaniu w celach terapeutycznych, sztuczny, zamknięty zbiornik wodny, oddzielony od wód powierzchniowych i wód podziemnych. Zgodnie zaś z art. 16 pkt 28 ww. ustawy pod pojęciem miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli rozumie się przez to wykorzystywany do kąpieli wydzielony i oznakowany fragment wód powierzchniowych niebędący kąpieliskiem.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 P.w. rada gminy określa, w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego, corocznie do dnia 20 maja wykaz kąpielisk na terenie gminy lub na polskich obszarach morskich przyległych do danej gminy. W oparciu o art. 39 ust. 1 P.w. w przypadku, gdy nie jest uzasadnione utworzenie kąpieliska, rada gminy może wyrazić, w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego, zgodę na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, funkcjonującego przez okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym, określając sezon kąpielowy dla miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli.
W tej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wyraźnie stwierdził, że w Gminie R. w roku 2020 nie ustanowiono miejsc okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli w obrębie zbiornika C.. Wynika to wprost ze strony 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Także z akt sprawy wynika, że nie zostało ustanowione na tym obszarze w 2020 r. kąpielisko przez Radę Gminy R..
Zasadność zastosowania zakazu wynikającego z art. 75 pkt 3 lit. e P.w. wynikała z przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji istnienia plaży publicznej nad wodą, a nie kąpieliska bądź miejsca okazjonalnego wykorzystywania do kąpieli. Tym samym zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 75 pkt 3 lit. e P.w. poprzez przyjęcie, że zbiornik wodny C. stanowi kąpielisko lub miejsce okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli jest niezasadny.
Także niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 75 pkt 3 lit. e P.w. poprzez przyjęcie, że w obrębie działki nr [...] w miejscowości C. istnieje miejsce okazjonalne wykorzystywane do kąpieli.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 75 pkt 3 lit. e P.w. należy stwierdzić, że także i ten zarzut nie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Strona skarżąca kasacyjnie podniosła bowiem, że Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił istnienie plaży publicznej jedynie na podstawie wizji lokalnej i stwierdzenia terenu pokrytego piaskiem, pomimo braku uregulowania w uchwale nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że mimo posługiwania się w Prawie wodnym pojęciem plaży publicznej, ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. W takiej sytuacji znaczenie tego pojęcia należy wywodzić z języka potocznego.
Zgodnie z § 8 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) w ustawie należy posługiwać się poprawnymi wyrażeniami językowymi (określeniami) w ich podstawowym i powszechnie przyjętym znaczeniu.
Tym samym skoro ustawodawca nie uznał za zasadne odrębne zdefiniowanie pojęcia "plaża publiczna", to należy posłużyć się jego rozumiem w języku potocznym. Taką też interpretację przyjął Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku podkreślając, że zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN pod pojęciem "plaża" należy rozumieć "piaszczysty lub żwirowy teren pozbawiony roślinności, położony nad brzegiem morza, rzeki lub jeziora", natomiast "publiczna" to inaczej dostępna dla wszystkich lub przeznaczona dla wszystkich. Tym samym publiczna plaża oznacza ogólnie dostępne miejsce zlokalizowane nad wodami powierzchniowymi, służące co do zasady wypoczynkowi i rekreacji. Co istotne sama plaża nie musi być kąpieliskiem lub miejscem okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli. Skoro w art. 75 pkt 3 lit. e P.w. ustawodawca odrębnie wskazał na kąpielisko, miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli i plażę publiczną, to tym samym nie potraktował tych pojęć jako synonimicznych.
W istocie strona skarżąca kasacyjnie nie polemizuje w ustaleniami przyjętymi w tej sprawie za prawidłowe przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którymi w obrębie działki nr [...] znajduje się plaża publiczna. Kwestionuje możliwość zakwalifikowania tego obszaru do kategorii plaży publicznej tylko na podstawie stwierdzenia, że jest to teren pokryty piaskiem. Ten zarzut nie jest zasadny, ponieważ w toku postępowania ustalono ponad wszelką wątpliwość, co także znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, że teren ten nie tylko jest pokryty piaskiem, ale także pozbawiony roślinności i jest położony nad łagodnym brzegiem zbiornika C., a przy tym powszechnie dostępny. Cechy te pozwalały na zakwalifikowanie tego terenu do pojęcia plaży publicznej w rozumieniu art. 75 pkt 3 lit. e P.w.
Nie można także zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej kasacyjnie, że dopiero uregulowanie danego terenu jako plaży publicznej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pozwoliłoby na uznanie, że jest to plaża publiczna. Teza ta nie została poparta jakąkolwiek podstawą prawną, a tym samym skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby jakikolwiek przepis prawa zakazywał nazywania danego terenu plażą publiczną, jeżeli nie została ona tak określona w planie miejscowym. Przyjęte w planie miejscowym obowiązującym na obszarze m.in. działki nr [...] pozwala na uznanie zagospodarowania tego terenu jako plaży publicznej. Tym samym należy także stwierdzić, że nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w zakresie obejmującym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w chwili orzekania zbiornik C. należał do kategorii, o której mowa w art. 75 pkt 3 lit. e P.w. W tej sprawie organy administracyjne trafnie uznały, że na działce nr [...] znajduje się plaża publiczna i nie naruszył prawa Sąd pierwszej instancji aprobując te ustalenia.
Niezasadnym jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) zwanego dalej rozporządzeniem oraz art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1439) zwanej dalej u.c.p.g. poprzez przyjęcie, iż stanowią one podstawę zakazania właścicielowi dokonania inwestycji na nieruchomości.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji nie stosował ani § 26 ust. 1 ww. rozporządzenia ani też art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Przepisy te nie były podstawą do rozstrzygania w tej sprawie. Organy administracyjne wydawały w tej sprawie decyzje przede wszystkim na podstawie art. 76 ust. 2 P.w., zgodnie z którym właściwy organ Wód Polskich może, w drodze decyzji, zwolnić od zakazu wprowadzania do ziemi, w odległości mniejszej niż jeden kilometr od granic kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami, ścieków i wód innych niż wymienione w ust. 1 pkt 1 tego przepisu, jeżeli wystąpi istotna potrzeba ekonomiczna lub społeczna, a zwolnienie nie spowoduje zagrożenia dla jakości wód.
Zgodnie zaś z § 26 ust. 1 rozporządzenia działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej, a dla budynków wymienionych w § 56 tego rozporządzenia - także telekomunikacyjnej. Przedmiotem tej sprawy nie była kontrola działalności administracji publicznej w zakresie zapewnienia możliwości przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci m.in. kanalizacyjnej, ale udzielenie odstępstwa od zakazu na podstawie art. 76 ust. 2 P.w.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. właściciel nieruchomości ma obowiązek zapewnienia utrzymania czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Także i ten przepis nie był stosowany w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji co już oznacza, że zarzut jego niewłaściwego zastosowania nie jest zasadny. Powołany przepis z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na właściciela określone obowiązki w przypadku, gdy korzystanie z danej nieruchomości skutkuje np. powstawaniem nieczystości. Przepis ten w żadnym zakresie nie uchyla mocy obowiązującej art. 75 pkt 3 lit. e P.w., który wprowadza odrębne ograniczenia i zakazy. Przedmiotem tej sprawy była ocena legalności kontroli przez Sąd pierwszej instancji legalności zastosowania przez organy administracyjne art. 76 ust. 2 P.w. pozwalającego w wyjątkowej sytuacji na udzielenie odstępstwa od zakazu wynikającego z art. 75 pkt 3 lit. e ww. ustawy.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 78 ust. 2 lit. b i c (powinno być pkt 2) Prawa wodnego poprzez przyjęcie przez Sąd punktu widzenia organów administracyjnych w przedmiocie parametrów przydomowej oczyszczalni ścieków firmy [...].
Także i ten przepis nie obejmuje przedmiotu tej sprawy i nie stosował go Sąd pierwszej instancji. Art. 78 pkt 2 lit. b i c P.w. określa, czego nie mogą powodować oczyszczone w stopniu wymaganym przepisami tej ustawy ścieki wprowadzane do wód. Zgodnie z tym przepisem takie ścieki nie mogą powodować w wodach zmian naturalnej mętności, barwy lub zapachu oraz formowania się osadów lub piany. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję stwierdził, że nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 76 ust. 2 P.w., zgodnie z którym właściwy organ Wód Polskich może zwolnić od zakazu wprowadzania do ziemi, w odległości mniejszej niż jeden kilometr od granic m.in. plaż publicznych nad wodami, ścieków, ale pod warunkiem, że wystąpiła istotna potrzeba ekonomiczna lub społeczna, a zwolnienie nie spowoduje zagrożenia dla jakości wód.
Tym samym sama okoliczność stanu zagrożenia dla wód wprowadzanych do ziemi ścieków nie była ani jedyną, ani też wystarczającą przesłanką do wyrażenia zgody na odstępstwo od zakazu. Sąd przy tym wskazał kontrolując zgromadzony materiał dowodowy, że wskazane parametry przydomowej oczyszczalni ścieków firmy [...], mając na uwadze sposób oczyszczania ścieków, nie gwarantują pełnej redukcji zanieczyszczeń.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wbrew zarzutom i argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza prawa. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zarówno ustalony stan faktyczny sprawy i dokonaną w tej sprawie wykładnię przepisów prawa. Tym samym skoro skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. ją oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło