I OSK 251/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 210/20 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 210/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dalej jako "WSA", oddalił skargę A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Decyzją Kolegium z [...] grudnia 2019 r., utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów kserokopii odwołań od wydanych decyzji w maju 2019 r. oraz wydruku pism i załączników. Skarżący złożył od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 7, 8, 11, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 poz. 2096 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", poprzez oddalenie skargi z uwagi na uznanie, że organ drugiej instancji orzekł zgodnie z regułami określonymi przez prawo materialne i procesowe, i prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego w sprawie, zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podczas gdy postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a organ wydał decyzję w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny, a nadto nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący motywów decyzji, co z kolei doprowadziło do nieprawidłowego wniosku, że skarżącemu nie należy się zasiłek celowy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w części. Ponadto zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie podniósł, że nie zgadza się z argumentacją WSA, iż zwrot kosztów wykonania kserokopii dokumentów nie mieści się w kategorii niezbędnych potrzeb życiowych. Uważa on, że wykonanie kserokopii i wydruków jest niezbędne dla uzyskania pomocy z MGOPS w [...], a bez możliwości ich wykonywania zostałby de facto pozbawiony możliwości dochodzenia swoich roszczeń i zadbania o swoje interesy. Zaznaczył też, że MGOPS w [...] niemal we wszystkich jego sprawach uznaje, że powinien on zaspokoić swoje potrzeby z już otrzymanej pomocy, jednak pomoc ta nie jest do zaspokojenia tych potrzeb wystarczająca. Wskazał, że w poprzednio wydawanych decyzjach organy pomocy społecznej uznawały wykonanie kserokopii dokumentów za niezbędną potrzebę życiową, a sądy administracyjne aprobowały to stanowisko. Podkreślił, że jest osobą schorowaną, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i zmaga się z wieloma dolegliwościami zdrowotnymi, a brak środków finansowych sprawia, że jego sytuacja zdrowotna ciągle się pogarsza. Ponadto w jego ocenie organ w żaden sposób nie wykazał, żeby kwota 34 zł nie mieściła się w granicach jego możliwości majątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji. Skarga kasacyjna zarzuca jedynie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Oznacza to, że stanowisko Sądu I instancji w zakresie zastosowania prawa materialnego nie podlega weryfikacji w postępowaniu kasacyjnym. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że zarzut skargi kasacyjnej został sformułowany w sposób niestaranny, ponieważ wskazując na naruszenie art. 8 i art. 77 k.p.a. nie wskazano, o które jednostki redakcyjne chodzi. Powołany w zarzucie skargi art. 77 k.p.a. zbudowany jest z kilku jednostek redakcyjnych, bo z czterech paragrafów, natomiast art. 8 k.p.a. z dwóch paragrafów. Autor skargi kasacyjnej nie zadał jednak sobie trudu precyzyjnego wskazania, która jednostka redakcyjna, w odniesieniu do art. 77 k.p.a., została naruszona. Niezależenie jednak od dostrzeżonych niedoskonałości zarzut należało uznać za nieuzasadniony. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy – inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne okoliczności z punktu widzenia przedmiotu postępowania zostały wyjaśnione. Ustalono, bowiem sytuację osobistą skarżącego, to jest jego stan majątkowy i dochodowy, stan zdrowia oraz wyjaśnienie czego skarżący oczekuje od organu pomocy społecznej. Zatem z punktu widzenia przedmiotu postępowania: przyznania zasiłku celowego - wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione. Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a.