I GZ 312/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E.Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 202/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 202/21, odrzucił skargę E.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia 20 grudnia 2020 r. E. Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ww. postanowienie DIAS w Katowicach. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 lutego 2021 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie jej odpisu celem doręczenia uczestnikowi postępowania oraz wskazanie swojego numeru PESEL. Nadto, odrębnym zarządzeniem z tej samej daty Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, również zakreślając termin siedmiodniowy pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru, korespondencję obejmującą ww. wezwania do uzupełnienia braków skargi awizowano po raz pierwszy w dniu 22 lutego 2021 r., a jej wydanie skarżącej nastąpiło w dniu 9 marca 2021 r. Z pisma operatora pocztowego z dnia 28 kwietnia 2021 r. wynika, że w dniu 2 marca 2021 r. dokonano także powtórnego awizowania przedmiotowej przesyłki. W odpowiedzi na wezwania, skarżąca nadesłała pismo z dnia 15 marca 2021, w którym podała swój numer PESEL. Do pisma dołączony został odpis skargi, o który wzywano. Jak wynika z daty stempla pocztowego widniejącej na kopercie, w której nadesłano rzeczoną korespondencję, skarżąca nadała ją w dniu 16 marca 2021 r. W dniu 11 marca 2021 r. skarżąca wpłaciła z kolei w placówce pocztowej wpis od skargi w wysokości 100 zł. Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), WSA stwierdził, że strona nie uzupełniła braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Zdaniem WSA, korespondencję zawierającą odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi uznać należy za doręczoną z dniem 8 marca 2021 r., czyli z upływem czternastu dni od daty pierwszego awizowania przesyłki, które miało miejsce w dniu 22 lutego 2021 r. Co istotne, na powyższe domniemanie bez wpływu pozostaje termin rzeczywistego odbioru przesyłki z placówki pocztowej, jeżeli miał on miejsce po zakończeniu okresu czternastodniowego. Przedmiotowa korespondencja została więc co prawda odebrana przez stronę skarżącą dopiero w dniu 9 marca 2021 r., jednak fikcja doręczenia odnosi skutek z dniem 8 marca 2021 r. i to od tej daty trzeba obliczać upływ terminu do dokonania czynności, o które wzywano. W takiej sytuacji uzupełnienie braków formalnych skargi dokonane w dniu 16 marca 2021 r. nie mogło być skuteczne, gdyż nastąpiło po upływie przepisanego siedmiodniowego terminu. Natomiast wpis od skargi z racji jego uiszczenia w dniu 11 marca 2021 r. został uzupełniony w terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania – wobec błędu w ustaleniach faktycznych, mającego wpływ na treść orzeczenia, a polegającego na przyjęciu, że 7-dniowy termin na usunięcie braków formalnych skargi upłynął z dniem 15 marca 2021 r. Zdaniem skarżącej, za datę doręczenia należy uznać dzień, w którym skarżąca faktycznie otrzymała przesyłkę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja oraz rozstrzygnięcie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie są prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 art. 73 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, że w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (tak też NSA w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 861/16). Należy mieć na uwadze, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w myśl art. 73 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jednakże w niniejszej sprawie skarżąca nie wskazuje argumentów świadczących o nieprawidłowości doręczenia zastępczego, a jedynie podkreśla fakt rzeczywistego odbioru przez nią korespondencji w dniu 9 marca 2021 r. W aktach sprawy (k. 71 akt sądowych) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania do uzupełnienia braków skargi. Z potwierdzenia tego, mającego moc dokumentu urzędowego, a którego w żaden sposób nie podważono, wynikają okoliczności na których Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, tj. daty próby pierwszego doręczenia (22 lutego 2021 r.). Zarządzeniem z 24 marca 2021 r. Przewodniczący Wydziału zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego Bytom 2 o podanie informacji, czy przedmiotową korespondencję awizowano dwukrotnie, a jeśli tak, to jaka jest data drugiego awiza. Z odpowiedzi Poczty wynika, że przesyłka została dwukrotnie awizowana – 22 lutego 2021 r. i 2 marca 2021 r. Co istotne, powyższe informacje nie są w sprawie sporne. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw, aby uznać, że skutek doręczenia wezwania – z mocy ustawy, tj. art. 73 § 3 w zw. z art. 73 § 4 p.p.s.a. – nie nastąpił w dniu 8 marca 2021 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (22 lutego 2021 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków skargi rozpoczął swój bieg w dniu 9 marca 2021 r. i bezskutecznie upłynął w dniu 15 marca 2021 r. Skarżąca uzupełniła brak dopiero w dniu 16 marca 2021 r., co obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność podniesiona przez wnoszącą zażalenie, czyli faktyczne odebranie przez nią korespondencji w urzędzie pocztowym w dniu 9 marca 2021 r., nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Rzeczywiste oddanie przesyłki w placówce pocztowej skarżącej po terminie wskazanym w art. 73 § 3 p.p.s.a. nie ma bowiem prawnej doniosłości przez wzgląd na skutki upływu czternastodniowego terminu określone ustawą, a konkretnie cytowanym już wyżej art. 73 § 4 p.p.s.a. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.