III FSK 3619/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt I SA/Go 701/19 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 30 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia dniu 23 września 2020 r. sygn. akt I SA/Go 701/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 30 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok. Od powyższego wyroku pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi oraz błędne skontrolowanie działalności administracji i błędne uznanie, że w sprawie administracyjnej został prawidłowo ustalony stan faktyczny i nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a. na etapie postępowania administracyjnego, podczas gdy zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji w swoich decyzjach pominęły poruszoną przez skarżącego kwestię ustalania wysokości i zasad poboru podatku od nieruchomości przez administratora uregulowaną uchwałą nr XV/2/92 Rady Miejskiej w Żarach z dnia 15 stycznia 1992 roku. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.: "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny zakreślają zarzuty skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Podkreślić trzeba, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Tym niemniej niepełne wskazanie podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje jednak skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Takie stanowisko jest zgodne z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), w której wyjaśniono, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Sposób formułowania zarzutów kasacyjnych w przedmiotowej sprawie jest wysoce niedoskonały. Autor skargi kasacyjnej podniósł wyłącznie zarzut oparty o przepisy K.p.a., tymczasem przepisy te w ogóle nie znajdowały w sprawie zastosowania - w sprawie organ działał na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Co istotne, Sąd pierwszej instancji zwrócił już uwagę, że w skardze zostały nieprawidłowo podniesione zarzuty naruszenia przez organy podatkowe przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które uznać należało za całkowicie niezasadne, ponieważ organy przepisów tych z oczywistych względów w postępowaniu nie stosowały. Jednak pełnomocnik strony skarżącej formułując zarzuty, na których oparł skargę kasacyjną ograniczył swoje działanie do skopiowania zarzutów skargi, przy uzupełnieniu ich o wymogi formalne skargi kasacyjnej. Spór w niniejszej sprawie dotyczy konsekwencji niezłożenia deklaracji w podatku od nieruchomości. Słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach skarżący złożył dopiero w dniu 21 maja 2019 r. i zadeklarował do opodatkowania: budynki mieszkalne powierzchnia użytkowa 85,75 m², grunty pozostałe o powierzchni 38 m².Stosownie zaś do art. 2 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm.), zwaną dalej u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości oraz będący użytkownikami wieczystymi gruntów. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.). Mając na uwadze powyższe, skoro skarżący nie złożył zatem informacji za lata wcześniejsze to organ podatkowy był zobligowany do wydania decyzji m.in. za rok 2017, ponieważ stosownie do art. 68 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 68 § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Na marginesie należy zauważyć, że kwestia ewentualnego ustalenia wysokości i zasad poboru podatku od nieruchomości przez administratora nieruchomości przez jej administratora uregulowaną w uchwale Rady Miejskiej z 15 stycznia 1992 r. nie mogło mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, ponieważ istota sporu dotyczyła istnienia obowiązku podatkowego i konieczności złożenia deklaracji przez podatnika. Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organ podatkowy zobligowany był do wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok. Skarga kasacyjna podlega więc oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. sędzia NSA Paweł Borszowski sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia del. WSA Wojciech Stachurski