VII SA/Wa 229/21

WyrokWSA w Warszawie2021-06-10

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosław Montowski, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego zabytkowego obiektu, sporządzona po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej skreślenia z rejestru zabytków, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?
Ratio decidendi
Ekspertyza techniczna sporządzona po wydaniu ostatecznej decyzji nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli nie ujawnia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dacie wydawania decyzji, a nie były znane organowi. Nawet jeśli ekspertyza wskazuje na zły stan techniczny obiektu, nie jest to wystarczające do skreślenia z rejestru zabytków, jeśli obiekt nadal posiada wartości historyczne, artystyczne lub naukowe, a jego zły stan techniczny był już znany organowi w dacie wydawania decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie odmowy skreślenia dworu z rejestru zabytków, powołując się na nową ekspertyzę techniczną wskazującą na katastrofalny stan techniczny obiektu. Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu odmówił uchylenia decyzji, uznając, że zły stan techniczny obiektu był już znany organowi w dacie wydawania pierwotnej decyzji i nie skutkuje utratą wartości zabytkowych. Skarżący zaskarżyli decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.D. i Z.K. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] października 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 znak: [...] , Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją tego organu z [...] stycznia 2019 r., znak: [...] odmawiającej skreślenia z rejestru zabytków dworu w [...], gmina [...], wpisanego do tego rejestru decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] marca 1976 r. znak: [...], pod numerem [...], odmówił uchylenia ww. własnej decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2019r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie wnieśli Pani M.D. i Pan Z. K. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z [...] października 2020 r., znak: [...], Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 282, dalej: "u.o.z.o.z.") utrzymał w mocy ww. własną decyzję z [...] czerwca 2020 znak: [...]. Do wydania zaskarżonej decyzji Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (zwanego dalej także "Ministrem") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ. W drodze decyzji z v stycznia 2019 r., znak: [...], Minister odmówił skreślenia z rejestru zabytków dworu w [...], gmina [...], wpisanego do tego rejestru decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] marca 1976 r, znak: [...], pod numerem [...]. Stronami postępowania zakończonego ww. decyzją byli Pani M.D. oraz Pan Z K. Decyzja ta stała się ostateczna [...] lutego 2019 r. W dniu [...] czerwca 2019 r. do Ministra wpłynął wniosek M. D. i Z.K. z [...]maja 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2019 r. i o uchylenie tej decyzji. Wnioskodawcy zażądali również wydania nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy, tj. skreślenia z rejestru zabytków dworu w [...]. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazali przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że ww. rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o opinię Narodowego Instytutu Dziedzictwa, która z kolei została opracowana w oparciu o opinię mykologiczno-budowlaną z grudnia 2016 r, uzupełnioną następnie opinią z lipca 2017 r., która termin ważności utraciła z dniem 1 czerwca 2018 r.  Postanowieniem z [...] marca 2020 r., znak: [...], Minister wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] stycznia 2019 r., znak: [...]odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków dworu w [...], gmina [...]. Następnie, wspomnianą już decyzją z [...] czerwca 2020 r. znak: [...], Minister odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] stycznia 2019 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie częścią materiału dowodowego, który był podstawą wydania decyzji z [...] stycznia 2019 r., znak: [...], była opinia opracowana przez pracowników Narodowego Instytutu Dziedzictwa Oddział w [...] (NID) – R. W. i W. W., a nie materiały do jej opracowania. Podkreślił, że opinie mykologiczno-budowlane z grudnia 2016 r. i z lipca 2017 r. nie były bezpośrednio podstawą merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji z [...] stycznia 2019 r. Wskazał ponadto, iż z uwagi na fakt, że ww. opinie zostały przywołane w znajdującej się w aktach sprawy opinii opracowanej przez pracowników Narodowego Instytutu Dziedzictwa Oddział w [...], nie sposób uznać, że ich treść, w tym także upływ terminu ich ważności, stanowi nową okoliczność w sprawie. Zdaniem organu, nie ma przy tym znaczenia fakt, że opinie te nie były załączone do opinii NID i nie znajdowały się w aktach Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, gdyż organ wydający decyzję był w dniu wydania decyzji, tj. [...] stycznia 2019 r. w posiadaniu informacji o opiniach z grudnia 2016 r. i z lipca 2017 r. Dowody na które powoływali się wnioskodawcy istniały zatem już w dacie wydania decyzji. Minister wyjaśnił również, że celem opracowania opinii NID była przede wszystkim ocena wartości zabytkowych obiektu. Wskazał, że autorzy ww. opinii we wniosku końcowym (pkt 8) jednoznacznie przesądzili, że dwór w [...], pomimo jego złego stanu technicznego nie utracił wartości zabytkowej, historycznej i naukowej. Termin ważności opinii mykologiczno-budowlanych z grudnia 2016 r. i z lipca 2017 r. nie był zatem istotny w takim stopniu, że jego upływ przed datą wydania decyzji w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków, miał wpływ na treść decyzji o odmowie skreślenia obiektu z rejestru zabytków. Podniósł również, że zły stan techniczny zabytkowego budynku dworu w [...], przedstawiony w ekspertyzie autorstwa inż. S.H., złożonej przez wnioskodawców, nie jest nową okolicznością w sprawie. Powyższa kwestia była okolicznością wyjaśnioną w treści decyzji z [...] stycznia 2019 r., a znaczny stopień zniszczenia obiektu nie przesądza o utracie jego walorów zabytkowych i tym samym nie skutkuje pozbawieniem obiektu ochrony konserwatorskiej w postaci objęcia wpisem do rejestru zabytków. Minister wskazał również, że S. H. posiada uprawienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, obejmującej wykonawstwo w zakresie ogólnobudowlanym, co nie uprawia jednak do wydawania opinii i ekspertyz o wartościach zabytkowych i historycznych obiektów budowlanych. W dniu [...] lipca 2020 r. do organu wpłynął wniosek M. D. i Z. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nową okolicznością wznowienia postępowania jest ekspertyza techniczna z maja 2019 r. sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego inż. S. H., która wskazuje na katastrofalny stan techniczny obiektu. Podkreślono, że całkowicie nowym dowodem jest ekspertyza konstrukcji murów, która stwierdza, że są to mury pseudo opus emplectum i stwarzają one zagrożenie dla życia ludzi. Wnioskodawcy podnieśli również, że Minister błędnie odczytał pkt 5 i 6 ww. ekspertyzy. Argumentowano, że opinia opracowana przez pracowników NID jest niepełna i niewystarczająca do wydania decyzji. Zawiera ona opisy historyczne oraz informacje dotyczące wartości zabytku oraz niewiele informacji konstrukcyjnych. Ponadto na stronie 3 ww. dokumentu znajduje się informacja dotycząca muru obwodowego, która stoi w sprzeczności z pkt 6.3 ww. ekspertyzy. Wskazano, że decyzja musi uwzględniać nie tylko walory historyczne i architektoniczne, ale również stan konstrukcyjno-budowlany oraz bezpieczeństwo. Minister ponownie rozpoznając sprawę przypomniał, że przyjęcie, iż w danej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: 1) nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, 2) te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko, dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Decyzja ostateczna z 8 stycznia 2019 r. została natomiast wydana na podstawie art. 13 pkt 1 u.o.z.o.z., który przewiduje, że zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo, którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru. Organ podkreślił, że do utraty wartości zabytkowej obiektu może dojść na skutek jego zniszczenia, jednakże dla zaistnienia przesłanki z art. 13 ust. 1 ww. ustawy konieczne jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy faktem częściowego czy całkowitego zniszczenia obiektu wpisanego do rejestru, a utratą przez ten obiekt wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Decyzja z [...] stycznia 2019 r. została wydana m.in. w oparciu o opinię opracowaną przez NID, która odpowiada dowodowi z opinii biegłego w tym sensie, że swoim przedmiotem może obejmować określony zespół faktów uważanych za pozostające w zakresie "wiadomości specjalnych" (art. 84 § 1 k.p.a.), opracowana jest jednak zespołowo i wyraża stanowisko nie konkretnej osoby traktowanej, jako biegły, lecz instytutu, jako takiego, w imieniu którego działa osoba do tego upoważniona. Materiałami wykorzystanymi do opracowania powyższej opinii były: - wniosek Z.K. i M. D.o skreślenie z rejestru zabytków województw zachodniopomorskiego dworu w [...] wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] marca 1976 r.; - opinia mykologiczno-budowlana z grudnia 2016 r.; - opinia mykologiczno-budowlana z lipca 2017 r.; - wypis z księgi wieczystej; - 10 pozycji bibliograficznych; - protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] września 2018 r. wraz z dokumentacją fotograficzną. Powyższe wyszczególnienie materiałów wykorzystanych do opracowania opinii NID – zdaniem Ministra – wskazuje, że opinie mykologiczno-budowlane z grudnia 2016 r. i z lipca 2017 r. nie były bezpośrednio podstawą merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji z [...] stycznia 2019 r. Organ zwrócił uwagę, że opinia NID zawiera m.in. informacje dotyczące historii obiektu, ocenę jego wartości zabytkowych oraz opis stanu zachowania obiektu. Z opisu stanu zachowania obiektu wynika, że zachowało się barokowe założenie rezydencjonalne, którego układ nie zmienił się od czasu powstania w końcu XVII wieku. Na to założenie składa się pałac, park, podwórze gospodarcze z reliktami budynków gospodarczych, reprezentacyjna aleja dojazdowa przed pałacem. Budynek pałacu zachował się. Zawaliła się ściana szczytowa pałacu oraz fragmenty murów podłużnych - od zachodu. Mury, więźba oraz strop sztychowy są w stanie katastrofalnym. Pomimo złego stanu technicznego budynku, przesądzono, że dwór w [...] nie utracił wartości zabytkowej, historycznej i naukowej. Jak przyjął Minister, zły stan techniczny zabytkowego budynku dworu w [...] , przedstawiony w ekspertyzie autorstwa inż. S. H., nie jest zatem nową okolicznością w sprawie, kwalifikującą ww. obiekt do wykreślenia z rejestru zabytków. Powyższa kwestia była już wyjaśniona w decyzji z [...] stycznia 2019 r. Wskazano w niej, iż znaczny stopień zniszczenia obiektu nie przesądza o utracie jego walorów zabytkowych i tym samym nie skutkuje pozbawieniem obiektu ochrony konserwatorskiej w postaci objęcia wpisem do rejestru zabytków. Odnosząc się do zarzutów stron, organ powtórzył, że zły stan techniczny obiektu, który stanowić może uzasadnienie do jego rozbiórki ze względu na przepisy ustawy - Prawo budowlane, nie jest okolicznością potwierdzającą samoistnie zaistnienie przesłanki do wykreślenia zabytku z rejestru zabytków. Stopień zniszczenia zabytku ma znaczenie w sprawie skreślenia go z rejestru zabytków wyłącznie w kontekście jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Z załączonych do ekspertyzy dokumentów wynika, że S. H. (autor ekspertyzy powołanej przez strony) posiada uprawienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, obejmującej wykonawstwo w zakresie ogólnobudowlanym. Nie posiada zatem kompetencji do oceny wartości historycznej, artystycznej, czy naukowej dworu w [...], koniecznej dla ustalenia, czy stopień zniszczenia ww. zabytku osiągnął taki rozmiar, który nakazuje uznać, że obiekt ten nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych. Mając to na uwadze Minister stwierdził, że w omawianej sprawie okoliczności wskazywane przez wnioskodawców, tj. upływ terminu ważności opinii mykologiczno-budowlanej z lipca 2017 r. oraz zły stan techniczny dworu w [...] wynikający z ekspertyzy opracowanej przez inż. S. H. w kwietniu 2019 r., nie stanowią przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z powyższym organ uznał za uzasadnione utrzymanie w mocy decyzji z [...] czerwca 2020 r. odmawiającej uchylenia decyzji z [...] stycznia 2019 r. znak : [...]. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się M. D. i Z. K. (zwani dalej także "skarżącymi"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucają decyzji Ministra: "I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7 k.p.a. - poprzez wydanie skarżonej decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu skarżących oraz zasady praworządności, skutkującej utrzymaniem w mocy decyzji opartej w rzeczywistości jedynie na opinii pracowników NID (nie ponoszących żadnych konsekwencji zawodowych, czy cywilnych za treść i skutki wydanej opinii) bez merytorycznej i rzeczywistej weryfikacji stanu technicznego budynku, która winna stanowić podstawowy punkt wyjścia dla dalszych rozważań w zakresie utraty walorów historycznych, naukowych i in. zabytku. W powyższym zakresie Opinia rzeczoznawcy budowlanego inż. S.H. stanowiła wypełnienie istotnej luki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez Organ, gdzie wydana decyzja z dnia [...].01.2019r. bez tej opinii jest wadliwa. - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przez Organ administracji zasad pogłębiania zaufania obywatela do instytucji państwowych oraz zasad równego traktowania, gdzie skarżących traktuje się jako osoby chcące czerpać zysk z posiadanej nieruchomości kosztem dziedzictwa narodowego, podczas gdy skarżący dbają o zabytki, a niniejsze postępowanie (w sprawie skreślenia z rejestru zabytku) było wyrazem ich realnego spojrzenia na stan nieruchomości. Skarżący za przeprowadzenie w latach 2003-2004 prac remontowo - konserwatorskich budynku dawnego magazynu tzw. "[...]" przy ul. [...]w [...] zostali uznani laureatami Konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków "[...]", gdzie w [...]r. za powyższe zostali uhonorowani przez Ministra Kultury (uroczysta gala) - dowód w załączeniu – x 2 egz. - art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art 140 k.p.a., gdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji z dnia [...].10.2020r. nie odnosi się do wszystkich okoliczności stanu faktyczno-prawnego (w tym zaoferowanego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) a jest w zasadzie wiernym, w wersji skróconej skopiowaniem wcześniej wydanych decyzji, ponownie bez odniesienia się do zgłoszonych nowych okoliczności w sprawie - co wskazuje, że sprawa nie została przez Organ rozpoznana co do jej istoty, zgodnie z uzasadnionym interesem prawnym i faktycznym strony odwołującej się. W szczególności należy wskazać, że w zaskarżanej decyzji nie podano żadnych uwag lub zastrzeżeń co do treści i wniosków ekspertyzy inż. S. H., poza zarzutem braku kompetencji do oceny wartości historycznej oraz stopnia zniszczenia [decyzja z dn. 2020-10-[...], str. 5, w. 24-35]. Jednakże rzeczoznawca budowlany w ekspertyzie nie dokonuje oceny historycznej, a opinia NID była przez niego uwzględniona i analizowana [p. 2.10 i p. 3 ekspertyzy - w aktach sprawy]. W zakresie posiadanych uprawnień inż. S. H. jest uprawniony między innymi do oceniania i badania stanu technicznego w zakresie wszelkich budynków oraz innych budowli. Budynki zabytkowe nie są wyłączone z uprawnień do wykonywania ekspertyz w zakresie konstrukcyjno-budowlanym - a tylko taki zakres był przedmiotem ekspertyzy, - art. 136 § 1 k.p.a. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało brakiem uwzględnienia w toku wydawania skarżonej Decyzji, że: a) Opinia mykologiczno-budowlana. Listopad - Grudzień 2016 r. oraz Opinia mykologiczno-budowlana. AKTUALIZACJA. Lipiec 2017 r. nie zostały wydane w tożsamym składzie osobowym (w wydaniu "aktualizacji" nie brał udziału Pan mgr inż. W. Z.) a więc w rzeczywistości stanowią oddzielne, niezależne dokumenty - w dacie wydania Opinii NID o/ [...] już nieaktualne. b) Wznowienie postępowania było koniecznością w związku z ujawnieniem nowych dowodów tj. Ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego inż. S. H. z dnia 2019-04-19 (w aktach sprawy). Podstawowym nowym dowodem jest ekspertyza murów [p.5 i 6 ekspertyzy - w aktach sprawy]. Wcześniej nikt takiej ekspertyzy nie sporządzał [brak danych], a stwierdzenia dotyczące murów w opinii NID są błędne i nie zgodne ze stanem w naturze [p.7.4 ekspertyzy w aktach sprawy]. Zatem konstrukcja murów i ich stan techniczny nie były znane organowi ochrony zabytków w dacie wpisu do rejestru zabytków oraz organowi który wydał decyzję. Braki w zakresie wiedzy technicznej skutkowały błędnym określeniem walorów zabytkowych (czego przykładem jest choćby błędne podnoszenie do rangi zabytku - murów, które w istocie stanowią zwykłe "pseudo opus eplectum"); c) W uzasadnieniu [decyzja z dn. 2020-10-[...], str. 5, w. 25-29] podano "że zły stan techniczny obiektu, który stanowić może uzasadnienie do jego rozbiórki ze względu na przepisy - Prawo budowlane, nie jest okolicznością do wykreślenia zabytku ...". Wydana decyzja ma wpływ na status prawny strony tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na dalsze postępowanie. Prawo budowlane [Dz. U. 2020, poz. 1333] w art. 91a nakłada obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym oraz zapewnienie bezpieczeństwa użytkowego na właściciela lub zarządcę nieruchomości. Jakiekolwiek roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę [PB art. 28 ust.1]. Rozbiórka obiektu wymaga pozwolenia oraz wymaganą dokumentację [PB art. 31 i art. 33 ust.4]. Wszelkie ekspertyzy budowlane, prace projektowe oraz wykonawcze mogą wykonywać osoby sprawujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie i te osoby ponoszą odpowiedzialność zawodową [indywidualnie, a nie zespołowo lub instytucja naukowa]. Właściciel zlecił sporządzenie ekspertyzy budowlanej z której wynika, że budynek zagraża bezpieczeństwu konstrukcyjnemu i stanowi zagrożenie dla życia [p.7.1. ekspertyzy - w aktach sprawy] oraz brak możliwości zabezpieczenia obiektu za pomocą sensownych konstrukcji [7.5ekspertyzy - w aktach sprawy]. Autor ekspertyzy w zaleceniach [p.8] podał 3 możliwe warianty dalszego postępowania; każdy z tych wariantów wymaga wykreślenia obiektu z ewidencji zabytków. Właściciel w obecnej chwili nie ma możliwości podjęcia dalszych działań. - naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. przez brak zwrócenia się do biegłych o wydanie opinii - w zakresie nowego stanu faktycznego sprawy ujawnionego w opinii rzeczoznawcy budowlanego inż. S. H.z IV 2019 r. II. Błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, tj. - art. 13 ust. 1 Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23.07.2003r. (tj. 6.02.2020r. Dz.U z 2020r. poz.282) poprzez przyjęcie, że uznanie stopnia zniszczenia budynku może dokonać osoba nie posiadająca uprawnień i kwalifikacji budowlanych, tj. że stan techniczny budynku może zostać oceniony przez dowolną osobę, gdzie Opinię Narodowego Instytutu Dziedzictwa Oddział Terenowy w [...] na zlecenie Dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr dz. [...]sporządził Pan mgr R. W., pracownik Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Oddziału Terenowego w [...], który według publicznie dostępnych danych ukończył Uniwersytet [...] w [...], Wydział Sztuk Pięknych, specjalizację Ochrona Dóbr Kultury, (źródło: https:// [...] dostęp w dniu [...].12.2020r.), a opinię zatwierdził Pan mgr W.W., który jest etnografem (źródło: https:// [...]/ dostęp w dniu [...].12.2020 r.). - niezastosowanie art. 13 ust. 2 w/w Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23.07.2003r. przez brak rozważenia możliwości skreślenia z rejestru części zabytku (dworu) z pozostawieniem krajobrazowego parku dworskiego w [...] a co umożliwiłoby reprezentowanym skarżącym stosownie do wniosków i zaleceń ekspertyzy [ pkt. 7 i 8 ekspertyzy - w aktach sprawy] inż. S. H. z 2019 r. do chwili obecnej nie zakwestionowanej pod względem merytorycznym i formalnym: a) obiekt rozebrać i w przyszłości zrealizować nowy budynek z zachowaniem bryły obiektu istniejącego b) istniejący obiekt rozebrać do poziomu połowy wysokości parteru tj. około 200 cm nad poziom terenu. Teren oczyścić i pozostawić obiekt jako trwałą ruinę (m.in. funkcja dydaktyczna dot. wadliwości konstrukcji murów). Przepis art. 13 ust. 1 i 2 w/w Ustawy wskazuje, że winno określić się zniszczenia zabytku i dopiero po powyższej analizie wpływ zniszczeń ocenić pod kątem utraty wartości historycznej, artystycznej, naukowej przedmiotowego zabytku. Z treści opinii w sprawie zasadności wniosku o skreślenie z rejestru zabytków dworu w [...] wydanej przez Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w [...]na zlecenie Dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr dz. [...]wynika, że pracownicy Instytutu przeprowadzili wizję lokalną w dniu [...].09.2018r.. Jednak pracownicy NID o/ w[...]nie posiadając stosownych kwalifikacji budowlanych nie posiadali wiedzy i nie byli w stanie ocenić zniszczeń budynku, którą to wiedzę winni byli pozyskać uprzednio od specjalistów (budownictwa, konstrukcji budowlanych)." Z uwagi na tak sformułowane zarzuty skarżący wnoszą o uchylenie decyzji Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu: - z [...] października 2020 r. znak [...]-w całości; - z [...]czerwca 2020 r. znak: [...]- w całości; - z [...] stycznia 2019 r. znak: [...] - w całości i przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wnoszą również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym z tytułu zastępstwa procesowego według norm przepisanych W uzasadnieniu skargi rozwinięte zostały przywołane już zarzuty i argumentacja na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli jest decyzja Ministra z [...] października 2020 r., którą organ ten utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2020 r., odmawiające – po wznowieniu postępowania – uchylenia decyzji z [...] stycznia 2019 r., odmawiającej skreślenia z rejestru zabytków dworu w [...], gmina [...], wpisanego do tego rejestru decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] marca 1976 r. znak: [...], pod numerem [...] Skarżący jako podstawę wniosku o wznowienie postepowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Ministra z [...] stycznia 2019 r. wskazują przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję. Posłużenie się przez ustawodawcę na gruncie ww. normy prawnej konstrukcją alternatywy wskazuje, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą, ale nie muszą, iść w parze (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1358/10, LEX nr 1151651). W konsekwencji będzie to oznaczało, że w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ustawodawca zawarł dwie przesłanki wznowienia, które łączy element nowości w postępowaniu, istotności, istnienia w dniu wydania decyzji oraz ich nieznajomości organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi. Stan ten ma przy tym wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest zatem taka tylko okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 1985 r., sygn. akt I SA 198/85, ONSA 1985/1, poz. 35; z dnia 6 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 1302/97, LEX nr 43148; z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I SA/Łd 1440/97, POP 2001/2, poz. 29; z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 1885/99, LEX nr 50152). Z uwagi na treść zarzutów skarżących, podkreślić trzeba, że za nową okoliczność faktyczną nie może być uznana opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji, lecz co najwyżej fakty wynikające z tej opinii (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt III SA 1165/97, LEX nr 36900). Natomiast nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. Przez nowy dowód istotny dla sprawy również należy rozumieć taki dowód, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swojej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania (zob. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Opublikowano: WKP 2021). Wznowienie postępowania na podstawie okoliczności faktycznych znanych organowi w dniu wydania decyzji jest rażącym naruszeniem prawa (zob. wyrok NSA z 9 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 737/97, LEX nr 33391). Okoliczność faktyczna wynikająca z akt sprawy, jak też dowód w nich zawarty nie mają waloru "nowej okoliczności faktycznej" i "nowego dowodu" w sprawie (zob. B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z 26 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1454/99, OSP 2001/2, poz. 21). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić przyjdzie, że przedłożona przez skarżących wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania "Ekspertyza techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego inż. S.H." z [...] kwietnia 2019 r., z całą pewnością nie może być uznana za "nowy dowód w sprawie" o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Opinia ta sporządzona została bowiem już po wydaniu decyzji ostatecznej przez organ, co miało miejsce w dniu [...] stycznia 2019 r. Wobec powyższego, w kontekście przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., rozważenia wymaga, czy ustalenia wynikające z tej opinii mogą wskazywać na istnienie pewnych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które istniały w dacie orzekania przez organ, a które nie były temu organowi znane. Tutejszy Sąd doszedł do wniosku, że przedmiotowa ekspertyza – wbrew argumentacji skarżących – nie jest jednak również nośnikiem okoliczności, które mogłyby mieć istotne znaczenie w sprawie, a które nie były znane organowi wydającemu decyzję ostateczną. Jest tak przede wszystkim dlatego, że w świetle dyspozycji przepisu art. 13 ust. 1 u.o.z.o.z., jedną z przesłanek skreślenia zabytku z rejestru, która stanowi główne oparcie dla twierdzeń skarżących w sprawie zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] stycznia 2019 r., jest zniszczenie obiektu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Druga przesłanka dotyczy sytuacji, w której wartość zabytku będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych. Zatem skreślenie zabytku z rejestru zabytków możliwe jest wyłącznie w dwóch ww. przypadkach, przy czym spełnienie chociażby jednego z nich obliguje organ do wydania decyzji o skreśleniu. Jednocześnie taka sytuacja, jak wyżej przewidziana, jest traktowana jako wyjątek. W odniesieniu do pierwszej z ww. przesłanek, za okoliczności istotne z punktu widzenia możliwości zastosowania normy prawnej zamieszczonej w art. 13 ust. 1 u.o.z.o.z., mogą być zatem uznane tylko takie ustalenia, które pozwalałaby na stwierdzenie, że określone zdarzenie lub proces doprowadziły do tego, iż można mówić o całkowitym, stałym, a przez to definitywnym pozbawieniu określonego zabytku nieruchomego, jakiejkolwiek wartości historycznej, artystycznej lub naukowej uzasadniającej przekonanie, że jego ochrona leży w interesie społecznym. Innymi słowy, ekspertyza przedłożona przez skarżących musiałaby wskazywać na istnienie w dniu orzekania przez organ konserwatorski przesłanek wskazujących na całkowitą utratę przez zabytek dotychczasowej wartości, która stanowiła przyczynę objęcia go ochroną wynikającą z wpisu do rejestru zabytków. W zaskarżonej decyzji organ zasadnie uznał, że przywołana ocena stanu technicznego zabytkowego dworu w Starej Dobrzycy tego rodzaju ustaleń nie wykazuje. Jest tak dlatego, że jak słusznie wskazuje organ konserwatorski, zły, a wręcz katastrofalny stan techniczny ww. obiektu był mu doskonale znany przy wydawaniu decyzji z [...] stycznia 2019 r. o odmowie skreślenia dworu z rejestru zabytków. W opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa Oddział w [...] (NID), sporządzonej w 2018 r. przez R. W. i W. W., która stanowiła oparcie do oceny organu ochrony zabytków, jednoznacznie wskazano m.in., że: "Zawaliła się ściana szczytowa oraz fragmenty murów podłużnych - od zachodu (od strony jeziora). Pozostała część budynku (mury, więźba oraz strop strychowy) jest w stanie katastrofalnym. Mury i nadproża są spękane. Więźba oraz strop strychowy ugięty. Stropy na piętrze zostały wycięte w ostatnich latach. Ostatni właściciel nie poczynił żadnych starań o zachowanie i zabezpieczenie budynku przed postępującą destrukcją." Fakt znacznego zniszczenia obiektu będącego przedmiotem wniosku skarżących był więc doskonale znany Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu orzekania przez ten organ o odmowie wykreślenia zabytku z rejestru. Trafnie organ przypomina przy tym, że skoro w świetle opinii sporządzonej przez pracowników NID przedmiotowy budynek nadal odpowiada definicji legalnej zabytku, określonej przez art. 3 pkt 1 u.o.z.o.z., to tym samym podlega ochronie i opiece bez względu na stan zachowania, stosownie do art. 6 ust. 1 ww. ustawy. Przepis ten stanowi, że ochronie i opiece podlegają wyszczególnione w tym przepisie zabytki nieruchome (pkt 1), ruchome (pkt 2) i archeologiczne, bez względu na stan ich zachowania. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika wprost, że zły stan zachowania obiektu zabytkowego (np. stan techniczny budynku) nie uniemożliwia objęcia go ochroną konserwatorską, jeżeli nadal spełnia on przesłanki z art. 3 pkt 1 ustawy. Jak przyznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2014r. sygn. akt II OSK 182/13 "przepis ten (...) /art. 6 ust. 1/ ma charakter ogólny i podlega zastosowaniu przy wykładni art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dopóki zatem stopień zniszczenia obiektu zabytkowego nie osiągnie takiego rozmiaru, który nakazuje uznać, że obiekt ten nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, albowiem nie da się go zachować, dopóty zabytek nie może zostać skreślony z rejestru zabytków. W tym kontekście jedynie techniczna możliwość zachowania obiektu zabytkowego w stanie pozwalającym na utrzymanie jego wartości zabytkowych ma charakter decydujący w sprawie skreślenia zabytku z rejestru zabytków. Nie jest nim natomiast ocena opłacalności prowadzenia prac przy zabytku dająca możliwość jego zachowania odnoszona do kosztów ekonomicznych tego przedsięwzięcia". Z powyższego wynika, że obiekt znajdujący się nawet w złym stanie technicznym nie może zostać wykreślony, jeżeli w swoim aktualnym kształcie zachowuje walory historyczne, artystyczne lub naukowe. Inaczej rzecz ujmując nawet obiekt będący ruiną, jeżeli zachowuje jedną z podlegających ochronie wartości, nie może zostać wykreślony z rejestru zabytków. Należy zgodzić się z organem, który zasadnie wyjaśnił, że nie ma i nie było wątpliwości co do złego stanu technicznego i znacznych zniszczeń obiektu, na które wskazuje Ekspertyza techniczna przedłożona przez skarżących. Niemniej Narodowy Instytut Dziedzictwa, w swojej opinii nie dopatrzył się takiego stopnia zniszczenia budynku, który skutkowałby oceną, że utracił on cechy i wartości, które były podstawą dokonania wpisu do rejestru zabytków. Nie stało się zatem z obiektem nic takiego, co skutkowałoby zmianą oceny walorów historycznych budynku. Słusznie organ uznał więc, że materiał dowodowy wskazywany przez skarżących nie dowodzi, ażeby doszło do takiego zniszczenia zabytku, które oznaczałoby utratę jego wartości historycznej. Skarżący owszem przedłożyli fachową ocenę techniczną, która wskazuje na kwalifikujący nawet do rozbiórki stan techniczny obiektu, ale w niniejszym postępowaniu skreślenie z rejestru zabytków musi uwzględniać wartości zabytku, a strony nie wykazały w żaden sposób, że wartości te zostały utracone i już nie występują. Tymczasem, jak już wcześniej wyjaśniono, dla wystąpienia pierwszej z przesłanek określonych w art. 13 ust. 1 u.o.z.o.z., konieczne jest stwierdzenie istnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy faktem częściowego lub całkowitego zniszczenia obiektu wpisanego do rejestru a utratą przez ten obiekt ww. wartości. W literaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że "o istnieniu wartości zabytkowej decyduje zachowanie substancji, która inkorporuje rdzeń wartości zabytkowej; zniszczenie elementów zabytku, których zachowanie nie miało wpływu na istotę tego zabytku, powoduje uszczerbek w wartości zabytkowej, choć nie może powodować skreślenia (zob. K. Zalasińska, Ochrona zabytków. Orzecznictwo z komentarzem, Warszawa 2010, s. 62; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 1157/10). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawili opinii, która podważałaby ustalenia organu, stąd Minister nie mógł przyjąć, ażeby zaistniała pierwsza z przesłanek wskazanych w art. 13 ust. 1 u.o.z.o.z. Kwestia stanu technicznego wpływająca na możliwość dalszego zagospodarowania obiektu stanowi zaś odrębne zagadnienie od zachowania walorów zabytkowych przez obiekt. W odniesieniu natomiast do drugiej z podstaw wskazanych w art. 13 ust. 1 u.o.z.o.z., pod pojęciem "nowych ustaleń naukowych" rozumie się takie dane i informacje o obiekcie, które nie były znane organowi ochrony zabytków w dacie wpisu do rejestru zabytków, a które rzutują na ocenę jego wartości, przesądzającej o wpisie do tego rejestru. Skarżący podnoszą, że istotną i nową, bo nieznaną wcześniej organowi, okolicznością w sprawie są ustalenia przedłożonej przez nich Ekspertyzy technicznej, gdzie w pkt 5 i 6 zamieszczone zostały stwierdzenia dotyczące konstrukcji i stanu technicznego murów obiektu, wskazujące na uprzednio błędne określenie przez Ministra ich walorów zabytkowych. Ekspertyza ta podważa zatem ich wartość, dowodząc, że w istocie stanowią one zwykłe "pseudo opus emplectum" ("opus emplectum" oznacza mur licowy z ciosów o regularnym kształcie wypełniony kamieniami lub zaprawą). W tym względzie Sąd także podzielił zapatrywanie organu, że powoływane wnioski nie mogą stanowić o dokonaniu "nowych ustaleń naukowych" w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.o.z.o.z. Wynika to przede wszystkim z faktu, że Ekspertyza techniczna sporządzona przez inż. S. H. bez wątpienia nie może być uznana za opracowanie naukowe z zakresu zabytkoznawstwa, jako dyscypliny ukierunkowanej na obiekt zabytkowy od strony materialnej, jego struktury, techniki i walorów. Jak słusznie zauważył Minister, autor ww. Ekspertyzy posiada uprawienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, obejmującej wykonawstwo w zakresie ogólnobudowlanym, które to kwalifikacje nie uprawiają tej osoby do wydawania opinii i ekspertyz dotyczących wartości zabytkowych i historycznych obiektów budowlanych. W tej materii zasadnicze znaczenie przyznać należy opinii NID, która – na co słusznie zwracają uwagę sami skarżący – została sporządzona przez osoby legitymujące się odpowiednią wiedzą i wykształceniem w zakresie zabytków. To opinia NID jest więc wiarygodnym nośnikiem informacji na temat wartości prezentowanych przez dwór w Starej Dobrzycy, a tym samym mogła stanowić zasadnicze oparcie dowodowe dla decyzji Ministra o odmowie skreślenia ww. obiektu z rejestru zabytków. W sprawie nie zostały wykazane przyczyny, dla których można by uznać, że nie było podstaw do ujęcia obiektu w rejestrze ze względu na brak walorów historycznych, artystycznych lub naukowych, bądź żeby obiekt utracił po wpisie takie cechy. Poczynione ustalenia naukowe, które znalazły swoje odzwierciedlenie w opinii NID, a na których oparł swoje ostateczne rozstrzygnięcie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, potwierdzają wszystkie wartości będące podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru budynku. Skarżący nie przedstawili natomiast żadnej opinii naukowej, która podważałaby ustalenia organu konserwatorskiego w przedmiotowym zakresie, wobec czego w sprawie nie zachodziła również druga z przesłanek wskazanych w art. 13 ust. 1 u.o.z.o.z. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi Sąd zauważa, że jednym z zadań statutowych Narodowego Instytutu Dziedzictwa jest sporządzanie i wydawanie opinii i ekspertyz dotyczących działań przy zabytkach na rzecz organów administracji publicznej. W sytuacji, gdy tego rodzaju opinie i ekspertyzy są sporządzane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, to stanowią one istotny materiał dowodowy dla organu konserwatorskiego prowadzącego postępowanie w sprawie konkretnego obiektu zabytkowego. Nie oznacza to, że opinia czy ekspertyza Instytutu nie może zostać podważona, niemniej w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Ministra z [...] stycznia 2019 r. sytuacja taka nie miała miejsca. Na aprobatę nie zasługuje przy tym zarzut skargi, w którym podnoszone są kwestie oparcia się przez pracowników NID przy wydawaniu ekspertyzy dotyczącej zabytku na opiniach mykologiczno-budowlanych z 2016 r. i 2017 r., których ważność już wówczas wyekspirowała. W odniesieniu do tego rodzaju zarzutu Sąd zobowiązany jest wyjaśnić, że odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna bowiem ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2004 r., III SA 2928/03; wyrok NSA z dnia 24 lipca 2018 r., I FSK 1749/16, CBOSA). Pomijając już jednak nawet powyższe poglądy, nie sposób uznać, ażeby uzasadnioną podstawę wniosku o wznowienie postępowania mogły stanowić zarzuty odnoszące się do wartości dowodowej materiałów, na których oparł się organ wydający ostateczną decyzję w sprawie. Przypomnieć trzeba, że postępowanie wznowieniowe uregulowane przepisami art. 145-151 k.p.a. stanowi jeden z rodzajów nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznych i stanowi wyłom od zasady trwałości tego rodzaju orzeczeń, unormowanej w art. 16 k.p.a. Dlatego też wznowienie postępowania i ewentualne uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie z przyczyn określonych w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa bądź art. 145b k.p.a. Jedną z takich okoliczności stanowi np. sytuacja, w której dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Prowadzone w przedmiotowym trybie postępowanie organów administracji nie może natomiast mieć na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, jakie ma miejsce w przypadku zwykłego postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem procedury zmierzającej do wydania decyzji objętej tym postępowaniem. Wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra zawiera rzeczowe uzasadnienie faktyczne, wyczerpująco wyjaśniające stronom zasadność motywów, którymi organ kierował się przy wydaniu ww. rozstrzygnięć. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, Minister ocenił sprawę w sposób prawidłowy i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, w tym wskazywanych w skardze art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło