I SA/Rz 276/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-06-10
Skład orzekający: Jacek Boratyn, Grzegorz Panek, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia dodatkowych zobowiązań podatkowych, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny, jest zgodna z prawem, gdy związek między sprawami ma charakter jedynie pośredni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zawieszenia postępowania była zasadna, ponieważ związek między sprawą dotyczącą ustalenia dodatkowych zobowiązań podatkowych a sprawą oczekującą na rozstrzygnięcie przez NSA miał charakter jedynie pośredni. Instytucja zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie tylko wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy jest bezpośrednio uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
Spółka wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia dodatkowych zobowiązań w podatku od towarów i usług, argumentując, że rozstrzygnięcie tej sprawy jest uzależnione od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w innej sprawie dotyczącej rozliczeń podatkowych spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania, uznając, że związek między sprawami ma charakter jedynie pośredni. Spółka zaskarżyła postanowienie o odmowie zawieszenia, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi "A." S.A. Oddział w Polsce z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z [...] lutego 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia "A" SA Oddział w P., siedzibą w S. W. – zwanej dalej skarżącą lub spółką, od postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] stycznia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, w sprawie z odwołania spółki od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], ustalającej spółce dodatkowe zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za: IV kwartał 2015 r., w wysokości 223 zł, za I kwartał 2016 r., w wysokości 24 042 zł, za II kwartał 2016 r., w wysokości 19 871 zł, za III kwartał 2016 r., w wysokości 13 196 zł i za IV kwartał 2016 r., w wysokości 24 zł, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W stanie faktycznym sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], ustalił spółce dodatkowe zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za: IV kwartał 2015 r., w wysokości 223 zł, za I kwartał 2016 r., w wysokości 24 042 zł, za II kwartał 2016 r., w wysokości 19 871 zł, za III kwartał 2016 r., w wysokości 13 196 zł i za IV kwartał 2016 r., w wysokości 24 zł.
Spółka wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji, po czym wnioskiem z 3 grudnia 2020 r. wystąpiła o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., zwanej dalej Ordynacją), do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim w tym wypadku, w jej ocenie, jest mający zapaść wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w sprawie ze skargi spółki na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego, decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie rozliczenia przez spółkę podatku od towarów i usług, za poszczególne kwartały, od I kwartału 2015 r. do IV kwartału 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z 20 sierpnia 2020 r., sygn. I SA/Rz 315/20, oddalił skargę spółki na opisaną wyżej decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego. Od tego wyroku wniesiona została skarga kasacyjna (przez spółkę), wydanie wyroku co do której, stanowi według skarżącej zagadnienie wstępne, na gruncie sprawy związanej z ustaleniem jej dodatkowych zobowiązań podatkowych.
Uzasadniając postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił wyjątkowy charakter instytucji zawieszenia postępowania, która ze swej istoty ogranicza zasadę szybkości i ciągłości postępowania. Stąd też dotyczące go podstawy winny być interpretowane w sposób ścisły.
Zawieszenie postępowania, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji, ma charakter obligatoryjny. Zgodnie z tym przepisem następuje ono wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest bezpośrednio uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Związek o charakterze jedynie pośrednim, wyklucza wystąpienie zagadnienia wstępnego.
Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia wówczas, gdy określona kwestia wykazuje bezpośredni związek z rozpatrzeniem danej sprawy i wydaniem decyzji. Tak więc mamy z nim do czynienia w sytuacji, w której rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, uwarunkowane jest poprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej.
Oprócz tego organ zaznaczył, iż z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wtedy, wiąże się ono z wystąpieniem przeszkody, uniemożliwiającej rozstrzygnięcie danej sprawy podatkowej. Zależności tego rodzaju nie można zatem utożsamiać z wymogiem ukierunkowania sprawy podatkowej, na określoną jej treść.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, którego wystąpienia pociągałoby za sobą konieczność zawieszenia postępowania. Związek pomiędzy sprawą będącą przedmiotem skargi kasacyjnej do NSA, wniesioną od wyroku tut. Sądu z 20 sierpnia 2020 r., sygn. I SA/Rz 315/20, a sprawą dotyczącą ustalenia skarżącej dodatkowych zobowiązań, ma jedynie pośredni charakter.
W zaskarżonym postanowieniu podkreślono, że ustalając spółce dodatkowe zobowiązania podatkowe, organ dysponował ostateczną decyzją dotycząca jej rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały lat 2015 i 2016. Tak więc nie było podstaw do zawieszenia postępowania, do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii.
Wnosząc skargę na postanowienie z Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] lutego 2021 r., spółka wystąpiła o jego uchylenie, uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu z [...] stycznia 2021 r. i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji poprzez jego błędne zastosowanie, gdy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest, jej zdaniem, uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. rozstrzygnięcia NSA w postaci prawomocnego wyroku odnośnie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z [...] lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie rozliczenia przez spółkę podatku od towarów i usług, za poszczególne kwartały, od I kwartału 2015 r. do IV kwartału 2016 r. ,
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że sprawa której ona dotyczy, uzależniona jest od rozstrzygnięcia, które zapadnie w sprawie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego , decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie rozliczenia przez spółkę podatku od towarów i usług, za poszczególne kwartały, od I kwartału 2015 r. do IV kwartału 2016 r. Świadczy zaś o tym chociażby to, że w niniejszej sprawie organ swoje ustalenia opiera na materiale dowodowym z tamtej sprawy.
Na podstawie okoliczności tam ustalonych organ wywodzi także swoje stwierdzenie o nieskorygowaniu, we właściwym terminie, składanych przez spółkę deklaracji podatkowych, zgodnie z art. 89 b ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 685 z późn. zm.).
Poza tym, według spółki, prawdopodobnym jest uznanie przez NSA decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z [...] lutego 2020 r., za niezgodną z prawem, a w tej sytuacji pochodzący z tego postępowania materiał dowodowy stanie się w całości bezużyteczny.
Tak więc brak prawomocnego rozstrzygnięcia, w kwestii zobowiązań podatkowych spółki za poszczególne kwartały lat 2015-2016, uniemożliwia wydanie decyzji dotyczących dodatkowych zobowiązań podatkowych. Związek tych dwóch spraw jest więc, zdaniem skarżącej, bezpośredni.
W tej wiec sytuacji jej wniosek o zawieszenie postępowania winien był zostać uwzględniony.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postepowania, a zarazem odnosząc się do kwestii zasadności wniesionej od tego rozstrzygnięcia skargi stwierdzić należy, że odpowiada ono prawu, a przeciwne w tym zakresie stanowisko skarżącej nie znajduje uzasadnienia.
Obie strony postępowania sądowego prowadziły spór odnośnie tego czy rozstrzygniecie sprawy dotyczącej dodatkowych zobowiązań podatkowych, za poszczególne kwartały, przypadające od IV kwartału 2015 r. do IV kwartału 2016 r., wymagało uprzedniego rozstrzygnięcia, ostateczną i prawomocną decyzją, kwestii wysokości zobowiązań podatkowych skarżącej za te okresy rozliczeniowe.
Zdaniem spółki uzyskanie prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawach zobowiązań podatkowych, za wskazane wyżej kwartały, stanowiło zagadnienie wstępne, na gruncie sprawy dotyczącej dodatkowych zobowiązań podatkowych, za tożsame okresy, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji, natomiast organy nie stwierdziły istnienia tego rodzaju zależności.
Odnosząc się do przedmiotowej kwestii stwierdzić należy, że rację w tym sporze należy przyznać organom, gdyż możliwość prowadzenia postępowania, a tym samym wydania decyzji w przedmiocie dodatkowych zobowiązań podatkowych, uzależniona jest wyłącznie od funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji dotyczącej samych zobowiązań, za poszczególne kwartały. W tym wypadku nie jest koniecznym, aby rozstrzygnięcie w tym przedmiocie było prawomocne. Tego rodzaju wymóg, czy też konieczność nie wynika z jakichkolwiek regulacji prawnych, ani zależności o charakterze faktycznym. Tak więc zależność pomiędzy decyzją podatkową, określającą wysokość zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy rozliczeniowe, a decyzją ustalającą dodatkowe zobowiązania podatkowe ma w tym wypadku wyłącznie pośredni charakter. Nie można więc przyjąć, że w związku z tym, na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, wymagającym uprzedniego rozstrzygnięcia.
Wstrzymanie się z wydaniem decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązania podatkowe może być w tym wypadku uzasadnione jedynie z punktu widzenia przyjętej przez organ prowadzący postępowanie w sprawie odpowiedniej strategii procesowej, niemniej jednak tego rodzaju okoliczności nie sposób utożsamiać z wystąpieniem zagadnienia wstępnego, w znaczeniu jakim nadaje mu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji, który to przepis wymaga w takim wypadku obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sprawie.
W tej więc sytuacji nie można więc mówić o dopuszczeniu się przez organy naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji.
Odmienny pogląd skarżącej w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a ponadto jej stwierdzenia, odnośnie dużego prawdopodobieństwa uchylenia przez NSA wyroku oddalającego jej skargę na decyzję określającą jej zobowiązania podatkowe, a także samej decyzji, w której upatruje zagadnienia wstępnego, na gruncie sprawy dotyczącej ustalenia jej dodatkowych zobowiązań podatkowych, jako mające charakter spekulacji, uznać należy nie tylko za nieuprawnione, na obecnym etapie postępowania, ale także za pozbawione znaczenia prawnego.
Legalność zaskarżonego aktu ocenić należy bowiem przede wszystkim z punktu widzenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji, który to przepis nie został w rozpatrywanym przypadku naruszony.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło