II SA/Wa 2567/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2020 nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w sprawie rozstrzygnięcia wniosku K. F. o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony, działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...] miasta [...], stanowiącego załącznik Nr 9 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r. poz. 8814 oraz Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 13139) oraz § 35 ust. 1 i § 4 w związku z § 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2, § 7 ust. 1 oraz § 43 ust. 3 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836 i Dz. Urz. Woj. Maz. z 2020 r. poz. 5791) odmówił zakwalifikowania K. F. do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony (§ 1). Wykonanie uchwały powierzył się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych [...] (§ 2. 1.). Nadzór nad wykonaniem uchwały powierzył Członkowi Zarządu Dzielnicy [...] sprawującemu bezpośredni nadzór nad Wydziałem Zasobów Lokalowych [...] (§ 2.2.). Wykonanie uchwały powinno nastąpić w terminie 30 dni od daty jej podjęcia (§ 3.). Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 4.). Zarząd dzielnicy w uzasadnieniu uchwały wskazał, że K. F. (gospodarstwo jednoosobowe) wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia na czas nieoznaczony lokalu z mieszkaniowego [...]. Zgodnie z wnioskiem ww. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], znajdującym się zasobach [...]. Najemcą tego lokalu była zainteresowana wraz z byłym mężem P. J. F. na podstawie umowy najmu z dnia [...] listopada 2015 r. zawartej na czas określony do dnia [...] grudnia 2019 r. Przedmiotowy lokal został wynajęty Państwu F. (ówcześnie gospodarstwo 4-osobowe) w trybie realizacji prawomocnego wyroku sądowego. Zainteresowana wyjaśniła, że z uwagi na rozwód z P. J. F. nie chce wraz z nim wnioskować o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu po zakończonej umowie najmu. Natomiast zwraca się z prośbą o udzielenie pomocy mieszkaniowej dla siebie na zasadach ogólnie obowiązujących. Z przedłożonych dokumentów wynika, że Sąd orzekając rozwód jej związku małżeńskiego ustalił, iż każdorazowym miejscem zamieszkania dzieci A. F. (obecnie pełnoletni) i M. F. będzie miejsce zamieszkania ojca. Organ nadmienił, iż P. J. F. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej dla siebie i synów w formie zawarcia umowy najmu obecnie zajmowanego lokalu na czas nieoznaczony, po zakończonej umowie najmu. Wniosek ten jest przedmiotem odrębnego postępowania. Omawiany lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] składa się z 2 pokoi, kuchni, przedpokoju i łazienki z wc. Powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 30,24 m2, zaś powierzchnia użytkowa 48,43 m2. Z zebranych dokumentów wynika, że do zamieszkiwania w ww. lokalu zgłoszone są i faktycznie w nim zamieszkują 4 osoby, tj. K. F., P.J. F. oraz ich synowie A. F. oraz małoletni M. F.. Podał, że stosownie do § 5 ust. 3 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego. Jednakże przepis ten nie ma zastosowania w stosunku do wniosków złożonych przed dniem wejścia w życie ww. uchwały, tj. przed dniem 1 marca 2020 r. Zgodnie bowiem z przepisem § 43 ust. 3 ww. uchwały, przepisy § 5 ust. 3 mają zastosowanie wyłącznie do spraw, w których wniosek o pomoc mieszkaniową został złożony w oparciu o niniejszą uchwałę. K. F. przed dniem 1 marca 2020 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony. Łączny średni miesięczny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 3 miesięcy przed złożeniem deklaracji wynosił 2553,57 zł (źródłem dochodu wnioskodawcy było wynagrodzenie za pracę). Łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej w jednoosobowym gospodarstwie domowym, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały, nie może przekraczać kwoty 3 080,79 zł. Zatem w sprawie zostało spełnione kryterium dochodowe do najmu lokalu na czas nieoznaczony określone w § 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ww. uchwały. Zgodnie z § 7 ust. 1 uchwały, przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego powierzchnia mieszkalna wynosi nie więcej niż 7 m2 w przypadku zamieszkiwania w tym lokalu 1 osoby, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w tym lokalu. Zważywszy, że w przedmiotowym lokalu zamieszkują 4 osoby, powierzchnia mieszkalna lokalu kwalifikująca wnioskodawcę do wynajęcia lokalu komunalnego powinna wynosić nie więcej niż 25 m2. Natomiast powierzchnia mieszkalna zajmowanego przez K. F. lokalu wynosi 30,24 m2, wobec czego w sprawie nie zostało spełnione kryterium metrażowe określone w § 7 ust. 1 cyt. uchwały. Wniosek uzyskał negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej. W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania K. F. do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu z zasobu [...] na czas nieoznaczony. K. F. złożyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] października 2020 r, wnosząc o zmianę tej uchwały i uwzględnienie wniosku skarżącej o udzielenie pomocy mieszkaniowej ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to §7 ust.4 oraz § 32 ust. 1 i ust. 4 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy przez ich niezastosowania przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej. W uzasadnieniu skargi podała, że lokal nr [...] przy ulicy [...] zajmujemy bez tytułu prawnego. Umowa najmu socjalnego tego lokalu z dnia [...] listopada 2015 r. zawarta była na czas oznaczony i obowiązywała do dnia [...] grudnia 2019 r. Po tej dacie nie została zawarta kolejna umowa najmu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Uchwała objęta przedmiotową skargą, wbrew wywodom organu, należy do kognicji Sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca sam zasadę przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się jako dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że jej istota, sprowadzała się do oceny tego, czy organ ustalił i następnie ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w ust. 4 § 7 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Powyższy przepis określa odstępstwa od warunków opisanych w § 7 ust.1 w/w uchwały (tj. od kryterium dochodowego i metrażowego) Nie budzi wątpliwości Sądu administracyjnego, iż przy rozpoznawaniu spraw, w trakcie którego organ odnosi się do kryteriów opisanych w ust.1 § 7 omawianej regulacji, jego bezwzględnym obowiązkiem jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych przepisami zarówno owego ust.1 jak i ust.4 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższej normy prawnej. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego. W świetle powyższego należało przyjąć, iż tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach § 7 ust.1 i 4 omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ nie podołał ciążącym na nim obowiązkom. Pomimo tego, iż już we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie strona uwypukliła problematykę konfliktu trwającego pomiędzy nią a jej byłym mężem, z którym zamieszkuje we wspólnym lokalu, organ pominął ową kwestię. Nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie. Przedmiotowe zaniechanie organu jest zaś o tyle istotne w realiach faktycznych niniejszej sprawy, gdyż pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem postępowania. Powyższe w ocenie tut. Sądu świadczy więc niezbicie, iż organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że w odniesieniu do wnioskodawczyni, znajdują zastosowania wymogi opisane w par.7 ust. uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisu § 7 ust.1 i § 32 uchwały Nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, przez pryzmat przesłanek z przepisu § 7 ust.4 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, oraz do poprawnego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.