II SA/Rz 332/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-06-15
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Marcin Kamiński, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył na stronę obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej robót budowlanych, dotyczących wykonania przekuć w stropie, bez należytego wyjaśnienia zakresu tych robót oraz ustalenia wszystkich osób, które je wykonały?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu nadzoru budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły w sposób należyty zakresu wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu przekuć w stropie oraz nie ustaliły wszystkich osób, które te roboty wykonały, co skutkowało wadliwym ustaleniem adresata obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Brak precyzyjnego określenia zakresu obowiązku i jego adresata stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia organu nadzoru budowlanego nakładającego na skarżącego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej robót budowlanych polegających na wykonaniu przekuć w stropie budynku wielorodzinnego. Skarżący kwestionował prawidłowość nałożenia tego obowiązku, zarzucając m.in. niewłaściwe ustalenie adresata obowiązku oraz nieprecyzyjne określenie zakresu robót. Organy administracji uznały, że wykonane roboty wymagały pozwolenia na budowę i mogły stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. J. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "WINB", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") z [...] grudnia 2020 r. nr [...] uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") z [...] września 2020 r. nr [...] w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, w pozostałej części tj. w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej robót budowlanych obejmujących wykonanie przekuć w stropie pomiędzy piwnicą, a mieszkaniem nr 1 w budynku wielorodzinnym, wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, utrzymujące w/w postanowienie w mocy.
W podstawie prawnej postanowienia WINB powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 t.j.; dalej: "P.b.") oraz art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471; dalej: "ustawa zmieniająca").
Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: w dniu 13 stycznia 2020 r. przeprowadzono kontrolę przebudowy instalacji wewnętrznych wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, energii elektrycznej i gazowej w mieszkaniu nr 1 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Podczas kontroli ustalono, że w wyniku robót budowlanych, zostały wykonane przekucia w stropie nad piwnicą, przez które instalacje zostały wyprowadzone do mieszkania nr 1. Przekucia w stropie zostały wykonane w pomieszczeniach wspólnych w piwnicy tj. w pomieszczeniu nr 3 oraz w dawnym pomieszczeniu WC. W miejscu przejścia instalacji przez strop zostały wypełnione pianką i resztkami gazet. Na podstawie oświadczenia właściciela mieszkania nr 1 ustalono, że roboty budowlane obejmujące przebudowę instalacji zostały wykonane w 2016 r. Wówczas właścicielem mieszkania był ojciec W. J. (dalej: "skarżący") – A. J. Roboty zostały wykonane przez firmę "A." w [...] — W. O. Skarżący w trakcie trwania oględzin nie przedłożył dokumentów potwierdzających legalność wykonanych robót budowlanych. Oświadczył jedynie, że takich dokumentów nie posiada. Poczynione ustalenia stanowiły podstawę wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych. W trakcie postępowania ustalono, że dla terenu, na którym położony jest budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...], obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego oś. [...] w [...], uchwalony Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] marca 2007 r., ( Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] poz. [...] z [...] [....] 2007 r.). Zgodnie z planem, budynek ten położony jest na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 13 MW — teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. d uchwały, budynek przy ul. [...]objęty jest ochroną krajobrazu kulturowego, dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2 uchwały, wszystkie działania inwestycyjne w obrębie działek, na których znajdują się obiekty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 wymagają postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską. W trakcie postępowania Konserwator Zabytków pismem z dnia 24 lutego 2020 r. nr [...], wyjaśnił, że budynek wielorodzinny przy ul. [...], który został wzniesiony w latach 1937-1938, został zakwalifikowany jako przykład architektury modernistycznej i został wymieniony w Gminnej Ewidencji Zabytków. Budynek mieszkalny jest budynkiem zamieszkania zbiorowego, posiada 4 odrębne lokale mieszkalne, a jego projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Tym samym wykonanie robót budowlanych polegających na jego przebudowie, w tym przypadku wykonanie przekuć w stropie w celu wyprowadzenia instalacji wewnętrznych z piwnicy do mieszkania nr 1 na parterze, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1aa P.b. wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
Roboty budowlane stanowiące przedmiot postępowania zostały wykonane w części wspólnej budynku w stropie nad piwnicą. Skarżący nie uzyskał zgody żadnego z właścicieli mieszkań oraz nie posiada żadnej dokumentacji technicznej, dotyczącej wykonanych robót budowlanych. Przekucia w stropie nie zostały wykonane pod nadzorem osoby uprawnionej.
Postanowieniem z [...] marca 2020 r. PINB nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej robót budowlanych, obejmujących wykonanie przekuć w stropie pomiędzy piwnicą, a mieszkaniem nr 1.
Na powyższe postanowienie skarżący reprezentowany przez pełnomocnika adwokat E. O. złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 81c ust. 2 P.b., art. 81c ust. 2 P.b., art. 29 ust. 2 pkt. 1aa P.b., art. 3 pkt 7 P.b. oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 124 § 2 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. i art. 16 § 2 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 16 § 2 k.p.a. i art. 28 k.p.a., a także szereg błędów w ustaleniach stanu faktycznego sprawy.
Skarżący w zażaleniu podnosi, że uzasadnienie postanowienia jest niepełne i nie spełnia wymogów wskazanych przepisami prawa procesowego. Dodatkowo wskazuje, że postanowienie z 29 września 2020 r. jest nieprecyzyjne i nie nadaje się do wykonania. Nie wynika z niego, które roboty mają być przedmiotem ekspertyzy — czy wyłącznie te, których inwestorem był skarżący, czy także pozostałe, wykonane dla mieszkania nr 3.
Z powyższymi zarzutami nie zgodził się organ drugiej instancji, uchylając postanowienie jedynie w części dotyczącej ustalenia terminu przedłożenia ekspertyzy.
Za bezsporne przyjął, że wykonanie robót budowlanych wewnątrz pomieszczenia budynku nie stanowi budowy ani obiektu budowlanego, ani jego części, lecz stanowi jego przebudowę. W myśl art. 29 ust.2 pkt 1aa P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem przebudowy, której projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Strop stanowi element konstrukcyjny budynku, w związku z czym za oczywiste przyjął również, że roboty budowlane polegające na wykonaniu przekuć w stropie nad piwnicą, który stanowi element konstrukcyjny, wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Tymczasem roboty zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia oraz bez nadzoru osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. Powołując się na art. 81c ust. 1 P.b. wskazał, że organ administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego ma prawo żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, udzielania informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu oraz dokumentów świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obrocie budowlanym. Natomiast zgodnie z art. 81c ust. 2 P.b. "organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz." Treść tego przepisu uzasadniała, zdaniem WINB nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia ekspertyzy.
Na podstawie przedłożonej przez właścicieli mieszkania nr 2 oceny technicznej, sporządzonej przez mgr inż. M. F. organ stwierdził, że poddany ocenie strop nad piwnicą, to konstrukcja stalowo — ceramiczna typu Kleina, gdzie elementy nośne to dwuteowe belki stalowe o wysokości 20 cm, pomiędzy którymi wykonano płytę stropową ceramiczną z cegły pełnej. Z kolei na podstawie przedłożonego w trakcie prowadzonego w trybie zażaleniowym postępowania pisma M. M. właściciela mieszkania nr 3 ustalił, że nie wykonywał on żadnych prac pomiędzy stropem w piwnicy a mieszkaniem nr 1, a także, że właścicielem mieszkania jest od 2018 r., jak również że nie ma żadnych przekuć w stropie pomiędzy jego piwnicą, a mieszkaniem nr 2.
W skardze do Sądu skarżący reprezentowany przez pełnomocnika adwokata E. O. zaskarżył w całości postanowienie WINB z dnia [...] grudnia 2020 r., zarzucając:
1. naruszenie przepisów dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji - art. 156 § 1 pkt k.p.a. poprzez wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 6, 7, 77 § 4 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania przez organ z urzędu i na podstawie przepisów prawa i nieustalenie dostatecznie stanu faktycznego sprawy i okoliczności;
- art. 7 k.p.a. tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez uchybienie przez organ obowiązkowi ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego bez należytej wnikliwości, jak też poprzez niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie norm prawa materialnego;
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 4 i § 6 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie drugiej instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 4 i § 6 k.p.a.;
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 124 § 2 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego;
- art. 8 § 1 i art. 107 § 1 pkt 3, 4 i 6 i § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, które uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania do organów państwa i pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia;
- art. 11 k.p.a. tj. naruszenie zasady przekonywania, poprzez uchybienie obowiązkowi należytego uzasadniania postanowienia w zakresie argumentacji faktycznej i prawnej;
- art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego odniesienia się przez organ odwoławczy do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów odwołania;
- art. 80 k.p.a. tj. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez dokonanie tej oceny niezgodnie z normami prawa procesowego;
- art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. i art. 16 § 2 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez organ drugiej instancji uchybień organu pierwszej instancji w postaci nieprzeprowadzenia wymaganego w tym przypadku postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w postanowieniu WINB z dnia [...] czerwca r. nr [...];
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 16 § 2 k.p.a. i art. 28 k.p.a. poprzez nałożenie obowiązku sporządzenia ekspertyzy wyłącznie na skarżącego.
Dodatkowo skarżący zarzucił szereg błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia tj.:
- instalacja c.o. zamontowana przez właścicieli mieszkania nr 2 dla pokoju dziennego prowadzona jest w starych, istniejących w stropach otworach, podczas gdy stara instalacja c.o. (zasilanie i powrót) wyprowadzona była z poziomu piwnicy na parter w jednym pionie wspólnym dla mieszkania nr 2 i mieszkania nr 4;
- wykonane na zlecenie skarżącego otwory wypełnione są styropianem i pianką, natomiast styropianem i pianką montażową wypełnione są otwory wykonane dla rury kanalizacyjnej obsługującej wyłącznie mieszkanie nr 3;
- prace wykonane przez skarżącego budzą wątpliwości w zakresie ich wpływu na konstrukcję budynku.
Skarżący w skardze wskazuje również naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 81 c ust. 2 P. b. i art. 17 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie;
- błędne ustalenie, iż adresatem obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej winien być użytkownik mieszkania nr 1, błędne ustalenie, iż powstały uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych;
- wydania postanowienia zobowiązującego do przedłożenia ekspertyzy o niesprecyzowanym zakresie.
Z uwagi na powyższe naruszenia skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o jego uchylenie w całości, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z Księgi Wieczystej nr [...] celem wykazania faktu, że mieszkanie nr 2 należące do J. Ż. i M. Ż. składa się z trzech pokoi, jednej kuchni, jednej łazienki i dwóch przedpokojów, faktury i umowy pomiędzy J. Ż. a A. W. na okoliczność wykazania, iż w części stropu pomiędzy piwnicą a mieszkaniem nr 1 znacząco powiększono otwór dla wymienionego pionu kanalizacyjnego obsługującego wyłącznie mieszkanie nr 3.
W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z 6 maja 2021 r. skarżący podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko podkreślił, że w obrębie stropu właściciel mieszkania nr 2, a więc nie tylko skarżący, wykonał szereg otworów, jak również dokonał jego przebudowy w północno -wschodniej części budynku obniżając i obciążając go. Zwrócił uwagę na to, że WINB w poprzednio wydanym przez siebie postanowieniu z [...] czerwca 2020 r. podkreślił, że strop powinien podlegać ocenie jako całość, przy uwzględnieniu wszystkich wykonanych w jego obrębie prac budowlanych. Zgromadzona zaś na etapie postępowania dokumentacja nie pozwala na ustalenie, że właściciel mieszkania nr 2 przedstawił ocenę techniczną wszystkich dokonanych przez siebie prac. W związku z powyższym skarżący podnosi, że ekspertyza, do której przedłożenia został zobowiązany nie będzie czynić zadość ustaleniom organu drugiej instancji i sprzeciwiać się będzie równości obywateli, nie będzie ponadto dotyczyć stropu jako całości. Nie jest również możliwe aby uwzględniała całość prac wykonanych w obrębie stropu, bowiem opinia przedłożona do akt przez J. Ż. nie uwzględnia całości wykonywanych przez niego prac, jest niepełna i nie może stanowić dokumentu pomocniczego dla ekspertyzy, którą miałby przedłożyć W. J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 15 zzs4 ust 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Poza brakiem udziału stron w tym postępowaniu, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.: Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 p.p.s.a. Strony zaś zawiadomione o terminie posiedzenia mają prawo przedstawiać swoje stanowiska w sprawie.
Skarga podlega uwzględnieniu. Stwierdzone uchybienia nie powodują jednak zarzucanej przez skarżącego nieważności postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie wydane w trybie art. 81 c P.b. nakładające na W. J. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej robót budowlanych obejmujących wykonanie przekuć w stropie pomiędzy piwnicą a mieszkaniem nr 1 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce nr ewid. 2252 w obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Przedmiotowy budynek to budynek zamieszkania zbiorowego, składający się z 4 odrębnych lokali mieszkalnych.
Roboty budowlane w związku, z którymi nałożono obowiązek przedłożenia ekspertyzy to przekucia w stropie pomiędzy piwnicą a mieszkaniem nr 1. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego roboty zostały wykonane w 2016 r.
Jak ustaliły organy roboty zostały wykonane w części wspólnej, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Polegały na wykonaniu przekuć w stropie nad piwnicą, przez które przeprowadzone zostały instalacje wod. kan. i c.o. Według ustaleń organów przekucia zostały wykonane w pomieszczeniach wspólnych piwnicy tj. w pomieszczeniu nr 3 oraz w dawnym pomieszczeniu WC. Posiadają nieregularny kształt, a w miejscu przejścia instalacji przez strop zostały wypełnione pianką i gazetami.
Właściciele pozostałych mieszkań to: I. T. W. właściciele mieszkania nr 4, M. i J. Ż. właściciele mieszkania nr 2, J. P. – M. i M. M. właściciele mieszkania nr 3.
Nakładając obowiązek przedłożenia ekspertyzy na skarżącego organy zgodnie stwierdziły, że przekuć dokonano do jego mieszkania, podczas gdy skarżący twierdzi, że pozostali właściciel również dokonali przekuć w stropie, których jakość budzi zastrzeżenia, a mimo to nie nałożono na nich obowiązku. Zdaniem skarżącego obowiązek powinien zostać nałożony na wszystkich właścicieli mieszkań, do których zostały wykonane przekucia.
W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącego wątpliwości nie zostały wyjaśnione.
W sprawie nie ma wątpliwości, że wykonane prace wymagały pozwolenia na budowę.
Objęty przedmiotem postępowania budynek to budynek zamieszkania zbiorowego, którego projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej, a co za tym idzie wykonanie robót budowlanych polegających na jego przebudowie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1aa ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. P.b. i art. 25 ustawy zmieniajacej: wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto zgodnie art. 29 ust. 4 P.b., roboty o których mowa w ust. 1 i 2 wykonywane przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków — wymagają pozwolenia na budowę, a na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagają dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1, przy czym do wniosku o pozwolenie na budowę oraz do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W sprawie bezsporne jest również, że dla terenu, na którym położony jest budynek obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego oś. [...] w [...] uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] marca 2007 r. ( Dz. Urz. Województwa [...] nr [...], poz. [...]). Zgodnie z oznaczeniami planu budynek położony jest na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 13 MW- teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d uchwały, budynek objęty jest ochroną krajobrazu kulturowego, dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej. Zgodnie z § 8 ust. 2 uchwały wszystkie działania inwestycyjne w obrębie działek, na których znajdują się obiekty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 wymagają postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnymi odnoszącymi się do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską. Ponadto zgodnie z pismem Konserwatora zabytków z 24 lutego 2020 r., nr [...], budynek został ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków.
Wykonywanie robót budowanych wewnątrz pomieszczenia nie stanowi budowy obiektu budowlanego, ani jego części, lecz stanowi jego przebudowę.
Pod pojęciem "roboty budowlane", zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy — Prawo budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane jest wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że w wyniku wykonanych robót budowlanych stanowiących przedmiot postępowania, zmianie uległy parametry techniczne stropu, a tym samym charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, co uprawnia do twierdzenia, że roboty te stanowią przebudowę obiektu.
Niesporne jest również to, że na powyższe prace nie uzyskano pozwolenia na budowę.
W przypadku samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części, na wzniesienie którego wymagane jest pozwolenie na budowę, zastosowanie ma art. 48 P.b. Jeżeli natomiast na budowę obiektu budowlanego lub jego części wymagane jest zgłoszenie do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej zastosowanie ma art. 49b P.b. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b P.b., czyli w przypadkach prowadzenia robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, zastosowanie mają przepisy art. 50 — 51 P.b.
Aby w sposób jednoznaczny ustalić lub wykluczyć, czy nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b. należy ustalić czy przedmiotowe roboty nie zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska i czy nie zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w szczególności przepisach techniczno — budowlanych. Dokonana z perspektywy powołanego przepisu analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego potwierdzono, że istnieją wątpliwości co do stanu wykonanych robót budowlanych tj. ich jakości, prawidłowości wykonania, a także co do tego czy nie zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia bądź zagrożenie środowiska.
Prawidłowo wywodzi organ I instancji, że główną funkcją stropu jest przenoszenie obciążeń na elementy nośne, izolacja pięter o charakterze termicznym i akustycznym oraz rola przeciwpożarowa. Przekucia w stropie mogą spowodować znaczące obniżenie nośności stropu, a tym samym możliwość powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Fakt, że zostały wypełnione pianką, styropianem i resztkami gazet, może powodować występowanie zagrożenia pożarowego.
Strop musi zachować swoje właściwości w sposób ciągły, dlatego ważne jest odpowiednie zabezpieczenie punktów ingerujących w konstrukcję przegrody tj. miejsc, w których przez przegrodę przechodzą instalacje. Przepusty instalacyjne to odpowiednio uszczelnione i zabezpieczone miejsca przejścia instalacji przez oddzielenia pożarowe między strefami pożarowymi. Przez przepust może przechodzić jeden rodzaj rury lub kabla, może być on też wykonany dla kilku rodzajów instalacji w tzw. przepuście kombinowanym. Przepust, przez który przechodzą instalacje musi być też odpowiednio zabezpieczony, uszczelniony i wykończony. Rolą zabezpieczenia jest zachowanie własności wytrzymałościowych przewodu oraz ochrona konstrukcji przegrody, przez którą przepust przechodzi np. przed wpływem ciepła przenikającego przez przewód c.o. Konstrukcja przepustu powinna umożliwiać jednocześnie remont i naprawę instalacji, w tym montaż dodatkowych przewodów. Przepust jak punktem ingerującym w konstrukcję stropu. Jeżeli nie zostanie odpowiednio wykonany i zabezpieczony, będzie stwarzać zagrożenie rozprzestrzeniania się ognia, dymu i gazów pożarowych. Szczegółowe regulacje dotyczące przepustów instalacyjnych zawiera § 234 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1065 z późn. zm.). W przedmiotowej sprawie warunki nie zostały z pewnością spełnione, gdyż przebicia w stropie, przez które zostały wyprowadzone instalacje wod. — kan. i c.o. do mieszkania nr 1 na parterze, zostały wypełnione resztkami gazet, pianki i styropianu.
W tym zakresie Sąd zgadza się z ustaleniami, jak i wyciągniętymi na ich podstawie wnioskami organów. Wątpliwości Sądu budzi natomiast określenie obowiązku i ustalenie adresata tych obowiązków.
Zgodnie z art. 81 c P.b. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:
1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi.
2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.
4. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
Powyższy przepis art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter dowodowy. Uprawnienie przyznane w tym przepisie organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym lub w trakcie czynności kontrolnych. Postanowienie wydane w trybie tego przepisu organ może skierować do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.
Nałożenie na stronę postępowania obowiązku określonego w tym przepisie wymaga jednak uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a. Dotyczy to zarówno samego obowiązku, jak też jego zakresu, oraz rodzaju wymaganego od strony dokumentu, który powinien wyjaśniać stwierdzone wątpliwości organu.
Nałożony obowiązek dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy i oceny technicznej powinien być skorelowany z uprawnieniami organu wykonującego zadania w ramach swoich kompetencji dotyczących kontroli przestrzegania właściwego stanu technicznego obiektów budowlanych. Organ nie może, korzystając z uprawnień dowodowych, przerzucać całego ciężaru takiego postępowania dowodowego na stronę, obciążając ją kosztami takiego postępowania. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r. VII SA/Wa 2042/16 ( to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 81c ust. 2 P.b., który przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu faktycznego obiektu budowlanego, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie, wykorzystując własną wiedzę i środki, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2021 r. IV SA/Po 1885/20).
Podkreśla się, że przepis art. 81c ust. 2 P.b. winien być stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie są wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2021 r. II OSK 2562/20). Nie ulega wątpliwości, że w inspektoratach nadzoru budowlanego powinny i są zatrudnione osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.
Przekładając powyższe uwagi do realiów sprawy już na wstępie stwierdzić należy, że w sprawie nie została w ogóle wyjaśniona kwestia przerzucenia obowiązku wykonania ekspertyzy na skarżącego i zwolnienia się organu od poczynienia w tym zakresie samodzielnych ustaleń. Wątpliwości Sądu budzi również treść nałożonego obowiązku i skierowanie go wyłącznie do skarżącego.
Formułując przepis art. 81c ust. 1 P.b., ustawodawca pozostawił organowi wydającemu rozstrzygnięcie w sprawie prawo wyboru adresata obowiązku wynikającego z art. 81c ust. 2 P.b., bowiem organ prowadzący postępowanie administracyjne, znając jego szczegóły, dokona tego wyboru w sposób adekwatny do ustalonego stanu faktycznego sprawy. O nałożeniu obowiązku o którym mowa w art. 81c P.b. każdorazowo decydować będą okoliczności sprawy. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania okaże się, że spornych robót dokonała określona osoba, to brak będzie podstaw do nakładania obowiązku z tego przepis na inne podmioty. Z faktu, że podmioty te zostały wymienione w określonej kolejności nie można jednak wywodzić twierdzenia, iż organ nadzoru budowlanego ustalając, na który z tych podmiotów ma być nałożony obowiązek, musi brać pod uwagę tę kolejność. Użycie w art. 81c ust. 1 u.p.b. sformułowania "lub" oznacza, że ustawodawca formułując treść przepisu posłużył się alternatywą nierozłączną, co oznacza, iż dopuszczalny jest wybór między wskazanymi w przepisie i rezygnacja z pozostałych możliwości (wyrok NSA z 29 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 279/12).
Nakaz przedłożenia ekspertyzy powinien być skierowany przede wszystkim do tego, kto spowodował nieprawidłowości, nie zaś do zarządcy nieruchomości. Brak podstaw do tego, by obowiązek przedstawienia dokumentów nałożony został na zarządcę budynku wielolokalowego, gdy obowiązek ten związany jest wyłącznie z lokalem, który należy do skarżącego kasacyjnie i to działania skarżącego kasacyjnie doprowadziły do konieczności uzyskania ekspertyzy technicznej ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2019 r. II OSK 3837/18). Kwestia ta wymaga każdorazowo ustalenia.
W niniejszej sprawie organy nie wywiązały się z tego obowiązku. Stawiane w tym zakresie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym, art. 7, 77 § 1, 78 §1 i art. 80 k.p.a. okazały się skuteczne.
Organ I instancji nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie do 15 grudnia 2020 r. ekspertyzy technicznej robót budowlanych, obejmujących wykonanie przekuć w stropie pomiędzy piwnicą i mieszkaniem nr 1 w budynku, a organ II instancji zreformował to postanowienie jedynie w zakresie terminu wykonania obowiązku, ustalając nowy termin do dnia 10 lutego 2020 r.
Jak wyżej zaznaczono przedmiotowy budynek stanowi budynek zamieszkania zbiorowego, w którym wyodrębniono 4 lokale mieszkalne. Wspólnota mieszkaniowa. uchwałą nr [...] wybrała zarządcę M. G., której na podstawie umowy o zarzadzanie nieruchomością powierzono zarząd.
Nie oznacza to jednak obowiązku skierowania postanowienia do wspólnoty czy zarządcy, jeśli w sprawie okaże się, że określone roboty budowlane zostały wykonane przez jednego właściciela i służył wyłącznie jego mieszkaniu.
Z akt sprawy wynika, że poprzednim postanowieniem organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji, wskazując, że z akt sprawy nie wynikało ani to czy organ właściwie wszczął postępowanie tylko w sprawie robót budowlanych wykonanych w stropie pomiędzy piwnicą i mieszkaniem nr 1, ani to czy właściwie ustalił adresata obowiązku. Zwrócił uwagę na to, że z treści zażalenia wynikało, że wcześniej takiej przebudowy instalacji dokonali właściciele mieszkania nr 2 i 4, a właściciel mieszkania nr 3 dokonał budowy instalacji ogrzewania podłogowego, część korytarza przeznaczył na łazienkę i wykonał instalacje wodną i kanalizacyjną.
Co bardziej istotne dla oceny zaskarżonych rozstrzygnięć stwierdził, z czym Sąd w pełni się zgadza, a co podkreśla w swojej skardze skarżący, że strop nad piwnicą powinien być oceniony jako budowlany element konstrukcyjny w całości, a co za tym idzie powinny być uwzględnione wszystkie jego przekucia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji zwrócił się do właścicieli mieszkania nr 2 i 4 o wyjaśnienie, czy miały miejsce w stanowiącym ich własność mieszkaniach roboty, związane z przebudową instalacji oraz czy w związku z takimi robotami zostały wykonane dodatkowe przekucia w stropie nad piwnicą i ewentualnie nad I piętrem, czy też instalacja została wymieniona i wyprowadzona do mieszkania nr 2 po istniejącej trasie. Właściciele mieszkania nr 2 J. i M. Ż. odpowiedzieli, że na przełomie kwietnia i maja 2015 r. dokonali wymiany instalacji, w wyniku czego powstały dwa nowe przekucia w stropie pomiędzy ich mieszkaniem, a piwnicą, tj. pomieszczeniem kotłowni. Przedstawili stosowną ekspertyzę na okoliczność oceny stanu technicznego konstrukcji stropu pomiędzy piwnicą i mieszkaniem nr 2 w budynku mieszkalnym w [...] przy ul. [...]. Sporządzający ją magister inżynier M. F., legitymujący się odpowiednim zaświadczeniem stwierdził, że strop znajduje się w dobrym stanie technicznym i nie wymaga na chwilę obecną wykonania żadnych robót remontowych. Stwierdził, że jego konstrukcja nie wykazuje jakichkolwiek odkształceń, czy nadmiernych ugięć. Wykonane dwa przekucia w stropie w kotłowni nie spowodowały i nie spowodują w przyszłości zagrożenia konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania budynku oraz zdrowia i życia ludzi przebywających w obiekcie. Dołączyli zgodę pozostałych mieszkańców na wykonanie robót. Z kolei właściciele lokalu nr 4 I. i T. W. oświadczyli, że instalacja centralnego ogrzewania została przez nich wymieniona w 2014 r. Podczas wymiany nie dokonano nowych przekłuć, gdyż instalacja obejmuje tylko obręb ich mieszkania.
W postępowaniu przed organem II instancji M. M. właściciel lokalu nr 3 wskazał, że nie wykonał żadnych prac: przekuć, wymian instalacji wod.-kan., czy jakichkolwiek innych pomiędzy stropem piwnicy a mieszkaniem nr 1. Właścicielem mieszkania jest od 2018 r. i nie chce by łączono go z pracami wykonanymi w 2016 r. Oświadczył również, że nie ma żadnych przekuć pomiędzy jego mieszkaniem a mieszkaniem nr 2.
Na tych podstawach organ I instancji nałożył obowiązek przedstawienia ekspertyzy wyłącznie na W. J., a organ II instancji w całości ustalenia, jak i wnioski organu I instancji podzielił.
W ocenie Sądu kwestia ta nadal nie została wyjaśniona. Organ II instancji uchylając poprzednio wydane postanowienie organu I instancji wskazał, że przedmiotem postępowania jest wykonanie robót budowlanych polegających na przekuciu stropu nad piwnicą. Pewne jest, że przekuć tych dokonał skarżący, ale wiadomo również, że dokonali ich właściciele lokalu nr 2 Państwo Ż. Ocena ich robót została dokonana na podstawie prywatnej ekspertyzy dołączonej do akt. Skarżący nie kwestionuje, że dokonał przekuć, ale twierdzi, że przekuć tych dokonali również pozostali właściciele, wskazuje również, że przedstawiona przez Państwo Ż. ekspertyza nie obejmuje wszystkich prac wykonanych w obrębie stropu. Ma to zasadnicze znaczenie dla nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy i poniesienia związanych z nią kosztów. Pomimo wcześniejszych mankamentów postępowania organ II instancji zaaprobował aktualnie postępowanie organu I instancji, choć nie zostało ono w świetle poprzednich wytycznych do końca wyjaśnione. Jak się okazało organ I instancji w stosunku do właścicieli mieszkania nr 4 poprzestał na złożonym przez nich oświadczeniu, co do właścicieli lokalu nr 3 w ogóle tego nie wyjaśnił. Z kolei organ drugiej instancji utrzymując postanowienie organu I instancji zaaprobował materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji uzupełniony o oświadczenie właściciela lokalu nr 3.
W ocenie Sądu wobec powielanych przez skarżącego zarzutów stwierdzić należy, że poprzestanie wyłącznie na przeciwnych stanowiskach pozostałych właścicieli nie było w sprawie wystarczające. Skarżący wielokrotnie podkreślał, że przepusty wykonane na potrzeby mieszkania nr 1 mają regularny kształt, zostały wykonane specjalistyczną wiertnicą, natomiast przepusty wykonane dla rury kanalizacyjnej mieszkania nr 3 zostały wykute narzędziami ręcznymi tj. młotem i przecinakiem, przez co mają nieregularny kształt, są znacząco większych rozmiarów niż przepusty dla mieszkania nr 1, wypełnione są styropianem, w związku z czym nie wie dlaczego takiego obowiązku nie nałożono na właścicieli mieszkania nr 3. Porównując treść nałożonego przez organ obowiązku z zarzutami skarżącego stwierdzić należy, że skarżący pozostaje w błędnym przekonaniu co do zakresu nałożonego na niego obowiązku. Z treści uzasadnienia postanowienia wynika, że obowiązkiem tym objęto roboty dotyczące przekuć do mieszkania nr 1 wypełnionych resztkami pianki i gazetami o nieregularnym kształcie. Zatem, jak się wydaje nałożono na niego obowiązek dokonania ekspertyzy obu tych przekuć, choć nie jest to pewne. Kwestii tych, co należy podkreślić, nie wyjaśnia znajdujący się w aktach protokół, który został sporządzony odręcznie w sposób bardzo niewyraźny. Tym samym podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczący niewykonalności postanowienia, ze względu na brak sprecyzowania obowiązku jest uzasadniony.
Należy w tym miejscu ponownie przytoczyć prawidłowe stanowisko organu II instancji, że strop nad piwnicą powinien być oceniony, jako budowlany element konstrukcyjny w całości, powinny być uwzględnione wszystkie jego przekucia. To prawidłowe stanowisko organu drugiej instancji nie znalazło jednak kontynuacji w postępowaniu.
W ocenie Sądu należy wyjaśnić ilu przekuć w stropie wykonano i w jakim celu, którym mieszkaniom służą, a następnie wskazać, których przekuć dotyczy postanowienie. Na obecnym etapie postępowania nie można z całą pewnością stwierdzić, że otworów w stropie wykonał poza właścicielami mieszkania nr 2 wyłącznie skarżący. Bezzasadne przy tym pozostaje oświadczenie właściciela mieszkania nr 3, że w związku z tym, że przymiot ten posiada od 2018 r. nie chce aby łączono go z pracami wykonanymi w 2016 r. Jeszcze raz podkreślić należy, że wybór adresata spośród uczestnika procesu inwestycyjnego, właściciela lub zarządcy należy do organu. Niemożliwość ustalenia uczestnika procesu oznaczać może nałożenie obowiązku na właściciela. Odpowiedzialność za skutki samowoli budowlanej po śmierci inwestora obciążą pozostałe podmioty wymienione w art. 52 Prawa budowlanego i związana jest z własnością rzeczy, a w związku z tym przechodzi na aktualnego właściciela lub zarządcę. ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 listopada 2020 r. II SA/Sz 707/20). Organ powinien również odnieść się do przedstawionej ekspertyzy dotyczącej przekuć do mieszkania nr 2, w zakresie ewentualnego obowiązku z art. 81 c P.b. Niezrozumiałe jest również twierdzenie organu drugiej instancji, że kwestie robót wykonanych przez innych właścicieli nie dotyczą przedmiotowego postępowania. Poza powyższym sformułowaniem kwestia ta nie została w ogóle wyjaśniona.
Wszystkie podniesione zastrzeżenia budzą poważne wątpliwości co do przedmiotu nałożonego obowiązku, jak i jego adresata.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. Działając na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił również postanowienie organu I instancji, co uzasadnione jest zakresem koniecznego do przeprowadzenia postępowania.
O kosztach, na które składają się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 , 205 § 2, 209 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło