II SO/Gd 8/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie odbioru odpadów postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 1000 zł (jeden tysiąc złotych); 2. zasądzić od Wójta Gminy na rzecz wnioskodawcy P. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 21 kwietnia 2021 r. P. S. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., grzywny z powodu nieprzekazania do Sądu jego skargi na bezczynność Wójta Gminy w sprawie nieodebrania odpadów komunalnych. Wnioskodawca wyjaśnił przy tym, że w dniu 22 czerwca 2020 r. złożył przedmiotową skargę za pośrednictwem Wójta Gminy. Ze względu na kwarantannę dokumentów została ona zarejestrowana w dniu 26 czerwca 2020 r. i otrzymała nr [..]. Mimo to, Wójt nie zrealizował przewidzianych prawem obowiązków, tzn. nie przekazał skargi w odpowiednim terminie sądowi i nie dostarczył wraz z nią odpowiednich dokumentów. Ponadto, na maila z prośbą o przekazanie potwierdzenia przekazania skargi wnioskodawca, jak wskazał, otrzymał od Wójta numer potwierdzenia nadania, jednakże w tym przekazie nie było skargi. Wskazując na powyższe, wnioskodawca wniósł o wyznaczenie Wójtowi Gminy grzywny za nieprzekazanie skargi i stwierdzenie naruszenia prawa oraz o zobowiązanie Wójta do niezwłocznego przekazania skargi wraz z załącznikami do Sądu. W odpowiedzi na powyższy wniosek, udzielonej w piśmie z dnia 29 kwietnia 2021 r., Wójt Gminy wskazał, że złożona przez wnioskodawcę w dniu 22 czerwca 2020 r. skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, ponieważ zgodnie z art. 229 pkt 3 kpa skargę tą należało złożyć do Rady Gminy. Rada Gminy uchwałą z dnia 31 lipca 2020 r., nr XXVII/217/2020, uznała zaś tę skargę za bezzasadną, o czym w dniu 8 sierpnia 2020 r. Przewodniczący Rady Gminy zawiadomił wnioskodawcę. Jednocześnie, Wójt wyjaśnił, że wnioskodawca od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 marca 2015 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstałymi na nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, dla nieruchomości w miejscowości G. W tym okresie gmina świadczyła usługę odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości G., do której wnioskodawca nie wnosił skarg na brak odbioru. Firma w celu odbierania odpadów z nieruchomości wnioskodawcy dojeżdżała drogą na działce nr [..] w miejscowości G. należącą do Nadleśnictwa. Od kwietnia 2015 r. zmienił się właściciel nieruchomości G., który również nie wnosił skarg na brak odbioru odpadów komunalnych. Wnioskodawca od listopada 2019 r. złożył do Wójta Gminy nową deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości w miejscowości G., która nadal obowiązuje. Jak poprzednio, firma w celu odebrania odpadów komunalnych z nieruchomości wnioskodawcy dojeżdżała i dojeżdża drogą na działce nr [..], należącą do Nadleśnictwa. Od lutego 2020 r. do Wójta Gminy wpłynęły od wnioskodawcy zgłoszenia o braku odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości G. Okazało się, że wnioskodawca wystawia pojemnik z odpadami do odbioru przy innej drodze, tj. drodze na działce nr [..] w miejscowości G., która jest nieprzejezdna dla firmy odbierającej odpady. Firma odbierająca odpady zgodnie z obowiązującym harmonogramem odbioru odpadów komunalnych na terenie gminy T. dojeżdża do nieruchomości G. drogą na działce nr [..] w miejscowości G. należącą do Nadleśnictwa jednakże wnioskodawca nie wystawia w tym miejscu odpadów. Rozpoznając złożony wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stanowiący podstawę prawną złożonego przez wnioskodawcę wniosku przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi a stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Tym samym, grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierzana jest za niedopełnienie określonego w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku przekazania do sądu administracyjnego w terminie 30 dni, przez organ, którego akt, czynność lub bezczynność jest przedmiotem skargi, skargi i odpowiedzi na tę skargę wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy administracyjnej. Organ, do którego skarga została skierowana musi wykonać ten obowiązek w całości, tj. w wyznaczonym terminie musi przekazać sądowi administracyjnemu skargę, akta sprawy i odpowiedź na skargę. Przy tym, obowiązek ten spoczywa na organie administracji publicznej, niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie sąd, do którego skarga jest kierowana, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet zatem uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż np. sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, czy też, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem, to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie (zob. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., z uwagi na niedopuszczalność złożonej skargi, bądź jej niezasadność, nie usprawiedliwia nieprzekazania tej skargi sądowi administracyjnemu. Do kompetencji organu administracji nie należy ani ocena dopuszczalności skargi, ani ocena jej zasadności. Dokonuje jej bowiem każdorazowo wojewódzki sąd administracyjny, który na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a., może odrzucić skargę, co podlega dalszej ewentualnej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 39/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., stanowi także represję. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, LEX nr 1164456). Przy tym, co jeszcze raz należy podkreślić, wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie zaistniały podstawy do wymierzenia Wójtowi Gminy grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi wniesionej przez wnioskodawcę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie nieodebrania odpadów komunalnych. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem bezspornie, że w dniu 19 czerwca 2020 r. (data stempla pocztowego) wnioskodawca nadał w urzędzie pocztowym na adres Urzędu Gminy przesyłkę kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Wójta Gminy, zawierającą jego skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie nieodbierania odpadów komunalnych z gospodarstwa G. Skarga ta wpłynęła do Urzędu Gminy w dniu 23 czerwca 2020 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do tutejszego Sądu upływał dla Wójta Gminy w dniu 23 lipca 2020 r., bez względu na to, czy w ocenie Wójta, skarga ta była dopuszczalna, czy została wniesiona do właściwego organu i czy była zasadna. Z kolei, jak wynika z kwerendy sądowych urządzeń ewidencyjnych, jak i wyjaśnień Wójta Gminy, do dnia wydania niniejszego postanowienia, Wójt nie nadesłał do Sądu ani złożonej przez wnioskodawcę skargi z dnia 19 sierpnia 2020 r., ani odpowiedzi na tę skargę, ani też akt dotyczących tej sprawy. Zauważyć przy tym trzeba, że nadesłanie przez organ przy piśmie z dnia 10 czerwca 2021 r., złożonym do akt niniejszej sprawy, skargi wniesionej przez wnioskodawcę w dniu 19 czerwca 2020 r., nie stanowi wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie skargi wymaga bowiem zachowania wymogów określonych w przepisach art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003), czemu nie uczynił zadość Wójt Gminy. Z kolei, podnoszone przez Wójta Gminy okoliczności, które w jego ocenie usprawiedliwiają nieprzekazanie skargi, nie zwalniały go od obowiązku jej przekazania do sądu. Jeszcze raz podkreślić bowiem należy, że organ, którego aktu, czynności lub bezczynności skarga dotyczy, zobowiązany jest wykonać obowiązki z art. 54 § 2 p.p.s.a. a dopiero sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny i ustalenia, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Wobec tego, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, Sąd uznał zasadność żądania zgłoszonego przez wnioskodawcę, jako że Wójt Gminy bezspornie uchybił bezwzględnemu obowiązkowi przekazania wniesionej przez wnioskodawcę skargi do sądu. Z uwagi na to, Sąd wymierzył Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 1000 zł, uznając, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia organu oraz spowoduje, że organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków, zwłaszcza w niniejszej sprawie. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, uwzględniając m.in. jak duże było przekroczenie terminu, a także mając na uwadze przyczyny niedopełnienia obowiązku przez organ oraz charakter sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OZ 285/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy określeniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił również pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił, jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., ustalając, że na poniesione przez wnioskodawcę koszty postępowania składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł.