II SA/Wa 187/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-16
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Karolina Kisielewicz, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obniżenie dodatku służbowego policjantowi, któremu wymierzono karę dyscyplinarną nagany, jest obligatoryjne i czy jego wysokość (w granicach 20-50%) podlega uznaniu administracyjnemu, czy też jest związane z konkretnymi okolicznościami sprawy?Ratio decidendi
Obniżenie dodatku służbowego policjantowi, któremu wymierzono karę dyscyplinarną nagany, jest obligatoryjne na mocy § 8 ust. 8 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. Organy Policji nie mają możliwości odstąpienia od tej sankcji. Uznaniu właściwych przełożonych podlega jedynie wysokość obniżenia, mieszcząca się w przedziale od 20% do 50% otrzymywanej stawki, przy czym rozstrzygnięcie to musi być spójne, logiczne i adekwatne do okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Policjantowi R. T. obniżono dodatek służbowy o 50% w związku z wymierzoną mu karą dyscyplinarną nagany za naruszenie dyscypliny służbowej polegające na pominięciu drogi służbowej. Policjant zakwestionował wysokość obniżenia, argumentując, że jest ono niewspółmierne do popełnionego czynu i orzeczonej kary. Organ odwoławczy (KGP) uchylił rozkaz personalny w części dotyczącej wymiaru i daty obniżenia, ustalając obniżenie na 30% i zmieniając datę jego wejścia w życie. Sąd administracyjny oddalił skargę policjanta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. T. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego oddala skargę
Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej jako "Komendant CBŚP", lub "organ I instancji") rozkazem personalnym z [...] lipca 2020 r. nr [...] działając na podstawie § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1236, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie MSWiA z 6 grudnia 2001 r.") obniżył z dniem [...] sierpnia 2020 r. [...] R. T.- [...] Wydziału [...] (dalej jako "funkcjonariusz", "policjant", "odwołujący się" lub "strona") dodatek służbowy o 50 % (pięćdziesiąt procent) otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 375 (trzysta siedemdziesiąt pięć) złotych miesięcznie. Na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego niniejszej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] marca 2020 r., utrzymanym w mocy orzeczeniem Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2020 r., rozstrzygającym prowadzone przeciwko funkcjonariuszowi postępowanie dyscyplinarne, policjanta uznano winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzono karę nagany. Funkcjonariusz naruszył bowiem dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. W tej sytuacji obniżenie policjantowi dodatku służbowego ma charakter obligatoryjny. W ocenie Komendanta CBŚP, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy,
a w szczególności charakter popełnionego przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki i wymiar orzeczonej kary oraz dotychczasowe wyniki
w służbie, obniżenie dodatku służbowego o 50% jest współmierne i adekwatne do popełnionego czynu oraz stopnia zawinienia. Rygor natychmiastowej wykonalności nadano zaś ze względu na konieczność wykonania obowiązku nałożonego na Komendanta CBŚP przepisami prawa nakazującymi obniżenie policjantowi dodatku służbowego.
Funkcjonariusz z zachowaniem ustawowego terminu, wniósł odwołanie od wskazanego rozkazu personalnego. W uzasadnieniu wskazał, że od wydanego przez Komendanta Głównego Policji orzeczenia z [...] czerwca 2020 r., utrzymującego w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] marca 2020 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Policjant zgodził się
z faktem obligatoryjnego obniżenia mu dodatku służbowego, jednakże zakwestionował wysokość tego obniżenia. Wskazał na szereg wątpliwości związanych z prowadzonym wobec niego postępowaniem dyscyplinarnym oraz z zarzutami w tym postępowaniu mu przedstawionymi. Stwierdził, że podejmowane są wobec niego (przez bliżej niesprecyzowany krąg osób) czynności zmierzające do jego wyeliminowania, wyrzucenia ze służby, a co najmniej spowodowania, aby "sam się zwolnił", czego zdaniem policjanta dowodem są fragmenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Odwołujący się stwierdził, że Naczelnik Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, "gdyby była taka możliwość całkowicie zabrałby dodatek służbowy wnoszącemu", bowiem wskazany "swoimi czynami wielokrotnie udowodnił, iż za dobrą służbę, co niektórym, nic się nie należy". Nadto stwierdził, że "tylko troszkę może dziwić" akceptowanie wniosku Naczelnika Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji i wydanie zaskarżonej decyzji przez przełożonego właściwego
w sprawach osobowych. Organ I instancji "ma wyraźny problem ze stopniowaniem kar", bowiem za ten sam czyn w postępowaniu dyscyplinarnym i w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym obniżenia dodatku służbowego wymierzono mu "dwie skrajne kary".
Funkcjonariusz zarzucił też organowi I instancji, że w zaskarżonym rozkazie personalnym nie wspomniał nic o jego wcześniejszej nieskazitelnej służbie (wszystkie opinie pozytywne), ani też o wyróżnieniach i pochwałach, które otrzymywał. Ponadto organ I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, które zaistniały po wymienionym zdarzeniu pominięcia drogi służbowej, bowiem policjant wielokrotnie wystosowywał raporty i zapytania zachowując hierarchię, więc jest gwarantem dalszego przestrzegania, nie tylko tych przepisów. Ponadto policjantowi nie zarzucono żadnego innego przewinienia dyscyplinarnego, czy też naruszenia etyki zawodowej (nie licząc ewentualnych pomówień). Okoliczności te, zdaniem strony, przemawiają za najniższą stawką obniżenia dodatku służbowego, tj. 20%. Policjant za niezasadne uznał również nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, stwierdzając przy tym, że będzie się domagał "karnych odsetek" za nieprawidłowe i niezgodne z prawem obniżenie dodatku służbowego.
Rozkazem personalnym z [...] października 2020 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej jako "KGP" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej jako "Kpa"), po rozpatrzeniu ww. odwołania funkcjonariusza, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej wymiaru
i daty obniżenia dodatku służbowego, ustalił, że obniżenie dodatku służbowego następuje w wymiarze 30% z dniem [...] sierpnia 2020 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu, KGP w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że Komendant CBŚP wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi, zarzucając mu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U.
z 2020 r. poz. 360, z późn. zm., dalej jako "ustawa o Policji") w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2020 r., w związku z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej
w Policji (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 89, z późn. zm.). KGP postanowieniem z [...] listopada 2019 r., wyznaczył do dalszego prowadzenia powyższego postępowania dyscyplinarnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], który orzeczeniem
z [...] marca 2020 r. uznał policjanta, obwinionego o to, że w dniach [...] do [...] lipca 2019 r. będąc zobowiązany do zachowania drogi służbowej, obowiązku tego nie dopełnił w ten sposób, że pismem z dnia [...] lipca 2019 r. wystąpił do Komendanta CBŚP z pominięciem drogi służbowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Powyższe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2020 r., które stało się prawomocne w dniu jego wydania, zgodnie z art. 135 o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Wnioskiem personalnym z [...] lipca 2020 r. Naczelnik Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji zwrócił się do Komendanta CBŚP o obniżenie funkcjonariuszowi dodatku służbowego o 50%. W dniu zaś [...] lipca 2020 r. organ I instancji wydał wskazany na wstępie niniejszego uzasadnienia rozkaz personalny, mocą którego
z dniem [...] sierpnia 2020 r. obniżył policjantowi dodatek służbowy o 50% otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 375 złotych miesięcznie.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym, KGP wskazał, że z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż aktualnie w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne orzeczenie nr [...] Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2020 r. utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] marca 2020 r. o ukaraniu funkcjonariusza karą dyscyplinarną nagany, wobec uznania go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych. Tym samym niezbędne jest obniżenie policjantowi dodatku służbowego w granicach wyznaczonych w § 8 ust. 8 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia MSWiA z 6 grudnia 2001 r.
KGP wskazał, że organy Policji nie mają żadnej możliwości odstąpienia od obniżenia dodatku służbowego w przypadku orzeczenia kary dyscyplinarnej. Rozważeniu natomiast podlegało, w jakiej wysokości przedmiotowe obniżenie ma nastąpić (od 20% do 50%). Komendant CBŚP dokonując oceny okoliczności sprawy uznał, że policjantowi należy obniżyć dodatek służbowy o 50% otrzymywanej stawki. Nie podzielając tej oceny, organ odwoławczy podkreślił, że podjęcie rozstrzygnięcia
o obniżeniu dodatku służbowego, w zakresie wysokości tego obniżenia, odbywa się
w ramach tzw. uznania organu. Takie uznanie nie oznacza jednak dowolności. Podjęte rozstrzygnięcie musi cechować się spójnością, logiką i powinno być adekwatne do zaistniałych w danej sprawie okoliczności. Tymczasem obniżenie funkcjonariuszowi dodatku służbowego w maksymalnej wysokości, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie czyni zadość wskazanym wymogom.
W ocenie organu odwoławczego skala obniżenia policjantowi dodatku służbowego jest niewspółmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego
i orzeczonej wobec niego kary w postaci nagany. Niezbędnym zatem stało się określenie przez KGP wymiaru dokonanego obniżenia dodatku służbowego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na względzie rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej w związku
z wykonywaniem obowiązków służbowych polegające na niedopełnieniu obowiązku służbowego zachowania drogi służbowej), wymierzoną za ten czyn najłagodniejszą karę dyscyplinarną w postaci nagany (zgodnie z katalogiem kar dyscyplinarnych z art. 134 ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2020 r.), dotychczasową niekaralność dyscyplinarną policjanta oraz pozytywne opinie służbowe, ale jednocześnie biorąc pod uwagę fakt, że policjant, pomimo posiadania wieloletniego doświadczenia zawodowego, które powinno być związane ze świadomością, że funkcjonariusz Policji ma obowiązek podporządkowania się szczególnej dyscyplinie (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), zdaje się nie przyjmować do wiadomości faktu (co wynika m.in. z treści odwołania od zaskarżonej decyzji), iż złożenie przez niego pisma bez zachowania drogi służbowej, a zatem z pominięciem bezpośredniego przełożonego, jak też wyższego przełożonego, stanowiło zachowanie nieprawidłowe z punktu widzenia wywiązywania się z jednego z podstawowych obowiązków policjanta, zaś fakt wymierzenia kary dyscyplinarnej rozpatruje w kategoriach złej woli bliżej nieokreślonych osób, a nadto w sposób niestosowny kwestionuje motywy działania swoich przełożonych, KGP podjął decyzję o ustaleniu wymiaru obniżenia dodatku służbowego o 30% otrzymywanej stawki.
Ustosunkowując się do wątpliwości policjanta związanych z prowadzonym wobec niego postępowaniem dyscyplinarnym oraz z zarzutami w tym postępowaniu mu przedstawionymi, organ odwoławczy zauważył, że quasi-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym, dokonuje przełożony dyscyplinarny (w omawianej sprawie w związku postanowieniem nr [...] KGP z [...] listopada 2019 r. - Komendant Wojewódzki Policji w [...], który orzeczeniem nr [...] z [...] marca 2020 r. uznał policjanta winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany). Kontroli tego orzeczenia, w związku z wniesieniem przez policjanta odwołania, dokonał wyższy przełożony dyscyplinarny, tj. KGP który orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2020 r. zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. To właśnie wskazane podmioty na danym etapie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, dokonały analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznały, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do uznania, że czyn wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego i że popełnił go indywidualnie wskazany policjant. Konsekwencją natomiast wprowadzenia do obrotu prawnego prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego jest konieczność zastosowania sankcji określonej w pragmatyce służbowej, zobowiązującej do obniżenia dodatku służbowego w granicach od 20% do 50%. Kwestionowanie orzeczeń dyscyplinarnych przez organ administracyjny prowadzący postępowanie w sprawie obniżenia dodatku służbowego albo polemika z dokonaną oceną faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie dyscyplinarnej byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji właściwych przełożonych dyscyplinarnych. W przedmiotowej sprawie organ miał wyłącznie obowiązek uwzględnienia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, nie mógł zaś weryfikować jego prawidłowości.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie dyscyplinarne nie stanowi przeszkody do przeprowadzenia postępowania
w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego. Orzeczenie dyscyplinarne jest bowiem prawomocne i jako takie podlega wykonaniu. Ewentualne natomiast (prawomocne) uchylenie takiego orzeczenia przez sąd będzie mogło stanowić podstawę do weryfikacji decyzji o obniżeniu dodatku służbowego w odpowiednim trybie administracyjnym.
W kontekście zaś nadania decyzji w trybie art. 108 § 1 Kpa rygoru natychmiastowej wykonalności, KGP zaznaczył, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się zaś do wskazanego pojęcia należy podkreślić, że może to nastąpić wówczas, gdy
w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 Kpa. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby, przejawiającym się koniecznością niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez funkcjonariusza kwoty dodatku służbowego do wymagań określonych przepisami prawa.
W związku z powyższym, KGP wskazał, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Zauważył przy tym, że w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki czynności dotyczących stosunku służbowego policjantów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2016 r. sygn. akt IISA/Wa 1072/15).
Organ odwoławczy wskazał, że nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W związku natomiast z uchyleniem zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymiaru obniżenia policjantowi dodatku służbowego, KGP ustalił, że wymiar tego obniżenia wyniesie 30% otrzymywanej stawki kwotowej, co skutkuje obniżeniem dodatku służbowego do kwoty 525 złotych miesięcznie.
Następnie KGP wyjaśnił, że stosownie do art. 110 Kpa, organ który wydał decyzję jest nią związany od dnia jej doręczenia. Decyzja zatem wywołuje określone
w niej skutki prawne dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie. Z uwagi więc na fakt, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta CBŚP z [...] lipca 2020 r. został doręczony funkcjonariuszowi w dniu [...] sierpnia 2020 r., a przedmiotowemu rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, należało na nowo określić datę obniżenia dodatku służbowego. Przedmiotową datę określono na dzień [...] sierpnia 2020 r.
Pismem z [...] grudnia 2020 r. funkcjonariusz (dalej jako "skarżący") wniósł skargę na ostateczny w administracyjnym toku instancji rozkaz personalny KGP nr [...] z [...] października 2020 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta CBŚP nr [...] z [...] lipca 2020 r., przeprowadzenie dowodów z akt sprawy i załączonych kopii dokumentów oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania - według załącznika do skargi.
W obszernym uzasadnieniu skargi, mającej charakter opisowy, skarżący co do zasady powtórzył swoją argumentację zawartą w uprzednio złożonym odwołaniu. Wskazał, że nie kwestionuje samej podstawy prawnej obniżenia dodatku, gdyż oczywiście jest to zgodne z rozporządzeniem MSWiA z 6 grudnia 2001 r. Obniżenie skarżącemu dodatku służbowego jest jednak niewspółmierne do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jak i orzeczonej najniższej kary nagany. Zauważył, że jego czyn (jeżeli w ogóle był zabroniony) nie wyrządził nikomu żadnej krzywdy, nie wyrządził żadnych szkód, nie miał wpływu na przebieg służby innych funkcjonariuszy, pracowników cywilnych, czy w ogóle jakichkolwiek innych osób. Stąd
i obniżenie dodatku winno być w najniższej wysokości. Zdaniem skarżącego, przy ocenie czynu mającej znaczenie na wymiar obniżenia dodatku, nie sposób pominąć okoliczności całej sprawy szeroko przez niego opisanej w skardze.
Skarżący wskazał, że w dacie wydawania rozkazu personalnego w I instancji przebywał na zwolnieniach lekarskich, a w dacie wydawania rozkazu organu odwoławczego w dniu [...] października 2020 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, co nie pozwalało organom na obniżenie dodatku służbowego. Ponadto w ocenie skarżącego treść wyroku NSA z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2332/14 wskazuje, że w sytuacji, gdy policjant przebywa na zwolnieniu lekarskim nie można mu obniżyć dodatku służbowego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie, uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi
w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest rozkaz personalny KGP z [...] października 2020 r. wydany na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Przedmiotowym rozstrzygnięciem organ odwoławczy uchylił rozkaz personalny Komendanta CBŚP w części dotyczącej wymiaru i daty obniżenia dodatku służbowego skarżącego, ustalając, że obniżenie skarżącemu dodatku służbowego następuje w wymiarze 30% z dniem [...] sierpnia 2020 r., a w pozostałej części, tj.
w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy o Policji policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny. W myśl zaś art. 104 ust. 3 tejże ustawy na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy.
Stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 6 grudnia 2001 r. dodatek służbowy przyznaje się policjantowi w stawkach kwotowych na czas nieokreślony. Wysokość dodatku nie może przekraczać 50% podstawy wymiaru, o której mowa w § 8 ust. 4. W myśl § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia przyznanie dodatku służbowego oraz jego wysokość uzależnia się od oceny wywiązywania się przez policjanta
z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych.
Jak zaś stanowi § 9 ust. 5 ww. rozporządzenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu. Przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6.
Stosownie natomiast do § 8 ust. 8 powołanego rozporządzenia dodatek funkcyjny obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki w przypadku: 1) naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną; 2) niewywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych stwierdzonego w opinii służbowej; 3) nieprzydatności policjanta na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej.
Użycie w powołanym § 8 ust. 8 zwrotu "obniża się" wskazuje, że przepis w tym zakresie skonstruowany jest w oparciu o związanie administracyjne, co nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania dyspozycji przedmiotowej normy w razie stwierdzenia stanu faktycznego w niej opisanego. Uznaniu właściwych przełożonych pozostawiona została jedynie kwestia poziomu, do jakiego mogą oni zmienić należny policjantowi dodatek służbowy, gdyż w zależności od własnej oceny mogą go obniżyć od 20% do 50% otrzymywanej stawki. W sytuacjach przewidzianych
w § 8 ust. 8 cytowanego rozporządzenia obniżenie dodatku jest zatem obligatoryjne. Prawodawca nie przewiduje przy tym żadnych wyjątków od obowiązku zastosowania takich sankcji finansowych.
Restrykcyjny charakter regulacji zawartej w omawianym przepisie sprawia, że musi on podlegać wykładni ścisłej. Jest to niezbędne również z tego względu, że generalnie wszystkie przepisy płacowe, w tym dotyczące uposażenia funkcjonariuszy służb mundurowych, powinny być interpretowane i stosowane w sposób ścisły, bez możliwości rozszerzającej wykładni. Taki nakaz dotyczy nie tylko przypadków, gdy możliwe jest przyznanie określonych świadczeń płacowych, ale też sytuacji dopuszczających pozbawienie czy ograniczenie prawa do takich świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2325/15 oraz
z 2 września 2016 r., sygn. akt I OSK 2352/15).
W przypadku określonym w § 8 ust. 8 pkt 1 cytowanego rozporządzenia podstawą do przyjęcia, że występują przesłanki do obniżenia dodatku służbowego jest fakt, iż policjant naruszył dyscyplinę służbową w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za co wymierzono mu karę dyscyplinarną.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że aktualnie w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne orzeczenie nr [...] Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2020 r. utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] marca 2020 r. o ukaraniu skarżącego karą dyscyplinarną nagany, wobec uznania go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych.
W tej sytuacji zgodzić się należy z KGP, że niezbędne jest obniżenie skarżącemu dodatku służbowego w granicach wyznaczonych w przepisie § 8 ust. 8 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia MSWiA z 6 grudnia 2001 r. Organy Policji nie mają bowiem żadnej możliwości odstąpienia od obniżenia dodatku służbowego w przypadku orzeczenia kary dyscyplinarnej. Rozważeniu natomiast w niniejszej sprawie podlegało jedynie, w jakiej wysokości przedmiotowe obniżenie w przypadku skarżącego ma nastąpić (od 20% do 50%).
Organ I instancji dokonując oceny okoliczności sprawy uznał, że skarżącemu należy obniżyć dodatek służbowy o 50% otrzymywanej stawki. KGP nie podzielił tej oceny i w tym zakresie wydał rozstrzygnięcie reformatoryjne na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, do czego był w pełni uprawniony.
W ocenie Sądu dokonane przez organ odwoławczy ustalenie granic obniżenia dodatku służbowego zostało uzasadnione zgodnie z art. 107 § 3 Kpa w sposób wystarczający dla dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozkazu personalnego i nie przekracza granic uznania administracyjnego. Podjęte rozstrzygnięcie cechuje się bowiem spójnością, logiką i jest adekwatne do zaistniałych w sprawie okoliczności. W zakresie wymiaru obniżenia dodatku służbowego organ
w przekonywujący sposób wyjaśnił dlaczego obniżka o 30% będzie adekwatna
w sytuacji skarżącego. Tym samym, nie można uznać, że ocena organu co do konieczności obniżenia dodatku służbowego jest w tej sprawie dowolna.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skala obniżenia skarżącemu przez organ I instancji dodatku służbowego była niewspółmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i orzeczonej wobec niego kary w postaci nagany. Prawidłowo zatem KGP określił na nowo wymiar dokonanego skarżącemu obniżenia dodatku służbowego. Organ odwoławczy w wyczerpujący sposób wyjaśnił przy tym, jakie okoliczności wziął pod uwagę wydając swoje rozstrzygnięcie ustalając wymiar obniżenia dodatku służbowego o 30% otrzymywanej stawki. Wskazał, że właściwe podmioty na danym etapie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, dokonały analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznały, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do uznania, że czyn skarżącego wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Konsekwencją zaś wprowadzenia do obrotu prawnego prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego jest konieczność zastosowania sankcji określonej w pragmatyce służbowej, zobowiązującej do obniżenia dodatku służbowego w granicach od 20% do 50%. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie organ miał wyłącznie obowiązek uwzględnienia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, nie mógł zaś weryfikować jego prawidłowości. Wniesienie zaś skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie dyscyplinarne nie stanowi przeszkody do przeprowadzenia postępowania
w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego. Orzeczenie dyscyplinarne jest bowiem prawomocne i jako takie podlega wykonaniu. Ewentualne natomiast (prawomocne) uchylenie takiego orzeczenia przez sąd będzie mogło stanowić podstawę do weryfikacji decyzji o obniżeniu dodatku służbowego w odpowiednim trybie administracyjnym.
Prawidłowo również organ odwoławczy wyjaśnił kwestię nadania decyzji w trybie art. 108 § 1 Kpa rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał bowiem na uwadze ważny interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby, przejawiającym się koniecznością niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez skarżącego kwoty dodatku służbowego do wymagań określonych przepisami prawa. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji przytoczono zaś okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Słusznie też z uwagi na fakt, że rozkaz personalny organu I instancji został doręczony skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2020 r., a przedmiotowemu rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, należało na nowo określić datę obniżenia dodatku służbowego.
Skarżący w skardze twierdzi, że w dacie wydawania rozkazu personalnego
w pierwszej instancji przebywał na zwolnieniach lekarskich, a w dacie wydawania rozstrzygnięcia organu odwoławczego przebywał na urlopie wypoczynkowym, co nie pozwalało organom na obniżenie dodatku służbowego.
Trafnie wskazuje organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że argumentacja skarżącego w tym zakresie jest chybiona. Przywołany przez skarżącego na potwierdzenie tej argumentacji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy bowiem zupełnie innej sytuacji. Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny
w sprawie w której wydano ten wyrok uznały, że w owym czasie organy Policji nie dysponowały podstawą prawną do obniżenia dodatku służbowego w związku
z przebywaniem policjanta na zwolnieniu lekarskim. Tymczasem w niniejszej sprawie podstawa prawna istniała. Na podstawie art. 135o ust. 2 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny niezwłocznie wykonuje karę dyscyplinarną. W przypadku kary dyscyplinarnej nagany będzie to umieszczenie orzeczenia o ukaraniu na określony czas w aktach osobowych policjanta, jak też wyciągnięcie przewidzianych w prawie konsekwencji natury finansowej. Przepis ten w powiązaniu z § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 5-8 rozporządzenia MSWiA z 6 grudnia 2001 r. stanowi regulację szczególną
w stosunku do przepisów, na które powołuje się skarżący. Przebywanie na zwolnieniu lekarskim lub urlopie wypoczynkowym nie może tamować trybu związanego
w wykonaniem kary dyscyplinarnej, bowiem stanowiłoby to wypaczenie całej istoty postępowania dyscyplinarnego. Uznać zatem należy, że organy Policji na mocy wskazanych powyżej przepisów były uprawnione do obniżenia dodatku służbowego przysługującego skarżącemu w związku z ukaraniem karą nagany. Decyzja o obniżeniu dodatku służbowego w związku z wykonaniem kary dyscyplinarnej nagany ma zaś charakter związany. Oznacza to, że organ wszczyna postępowanie z urzędu. To z kolei oznacza, że tok procedowania podlega regułom określonym w Kpa. Organ nie może też wstrzymać się w wydaniem rozstrzygnięcia, bowiem okoliczności, na które wskazuje skarżący nie mogły spowodować skutku w postaci np. zawieszenia postępowania.
Tym samym, słusznie uznał organ odwoławczy, że obniżenie skarżącemu dodatku służbowego opiera się na prawie. Organy obu instancji działały bowiem na podstawie i w granicach prawa. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, nie budzi on wątpliwości. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i został rozpatrzony należycie. Argumentacja skarżącego mogłaby być uznana za zasadną, gdyby została podniesiona w odmiennych okolicznościach sprawy. Prawomocne ukaranie karą dyscyplinarną nagany zdeterminowało zaś tryb postępowania w sprawie oraz skutki, w tym finansowe.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło