II SA/Ke 327/21
WyrokWSA w Kielcach2021-06-16
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca regulamin zespołu interdyscyplinarnego, w zakresie w jakim powtarza lub modyfikuje przepisy ustawowe dotyczące składu, zadań, trybu powoływania i odwoływania członków zespołu oraz grup roboczych, narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności części uchwały?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej regulaminu zespołu interdyscyplinarnego, uznając, że niektóre jej postanowienia (w tym § 1 pkt 3, § 2 pkt 2 i 3, § 4 pkt 2 i 3, § 5 pkt 3 i 4, § 6 pkt 4 załącznika) stanowiły istotne naruszenie prawa poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej, modyfikację przepisów ustawowych lub pominięcie wskazanych w ustawie podmiotów. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając powtórzenia przepisów ustawowych za dopuszczalne w celu zapewnienia czytelności aktu prawa miejscowego.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Kielcach zaskarżył uchwałę Rady Gminy Sitkówka-Nowiny z dnia 30 listopada 2011 r. nr RG-XIV/105/11, dotyczącą regulaminu zespołu interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zarzucono istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i modyfikację przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w różnych paragrafach regulaminu. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 1 pkt 3, § 2 pkt 2 i 3, § 4 pkt 2 i 3, § 5 pkt 3 i 4, § 6 pkt 4 załącznika do zaskarżonej uchwały i oddalił skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Sitkówka-Nowiny z dnia 30 listopada 2011 r. nr RG-XIV/105/11 w przedmiocie uchwalenia regulaminu określającego tryb, sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania I. stwierdza nieważność § 1 pkt 3, § 2 pkt 2 i 3, § 4 pkt 2 i 3, § 5 pkt 3 i 4, § 6 pkt 4 załącznika do zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części.
II SA/Ke 327/21
UZASADNIENIE
W dniu 30 listopada 2011 r. Rada Gminy Sitkówka-Nowiny, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142 , poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., oraz art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180 poz. 1493 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.r., podjęła uchwałę nr RG-XIV/105/11 w sprawie uchwalenia regulaminu określającego tryb, sposób powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
W ww. regulaminie, stanowiącym załącznik do podjętej uchwały, postanowiono m.in. w:
- § 1 pkt 3 – "W skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele podmiotów działających na terenie Gminy Sitkówka-Nowiny na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie";
- § 2 pkt 2 – "Zespół Interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między Wójtem Gminy Sitkówka-Nowiny a podmiotami wchodzącymi w skład Zespołu";
- § 2 pkt 3 – "W skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:
jednostki organizacyjnej pomocy społecznej,
gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych,
policji,
oświaty,
ochrony zdrowia,
kuratorzy sądowi,
organizacji pozarządowych działających na terenie Gminy Sitkówka - Nowiny,
podmiotów działających na terenie Gminy Sitkówka - Nowiny na rzecz przeciwdziałania przemocy";
- § 2 pkt 4 – "Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego jest wybierany na pierwszym posiedzeniu Zespołu wśród jego członków.";
- § 3 pkt 2 – "Odwołanie członka Zespołu Interdyscyplinarnego następuje z chwilą:
zmiany miejsca zatrudnienia,
naruszenia zasad współpracy,
naruszenia zasady zaufania, poufności i danych uzyskanych przy realizacji zadań,
nie realizowania zadań Zespołu,
złożenia pisemnego oświadczenia o rezygnacji z pełnionej funkcji przez członka Zespołu lub też przez podmiot wchodzący w skład Zespołu Interdyscyplinarnego";
- § 4 pkt 1 – "Posiedzenia Zespołu Interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące";
- § 4 pkt 2 – "Zespół Interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym systemie przeciwdziałania przemocy w rodzinie na terenie Gminy Sitkówka-Nowiny";
- § 4 pkt 3 – "Zadaniem Zespołu Interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań członków zespołu oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności poprzez:
a) diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie,
b) podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku,
c) inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie,
d) rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym,
e) inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie";
- § 4 pkt 15 – "Zespół Interdyscyplinarny może tworzyć Grupy Robocze w celu rozwiązania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach";
- § 5 pkt 2 – "Posiedzenia Grup Roboczych odbywają się w zależności od potrzeb";
- § 5 pkt 3 – "W skład Grup Roboczych wchodzą przedstawiciele:
jednostki organizacyjnej pomocy społecznej,
gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych,
policji,
oświaty,
ochrony zdrowia,
specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie";
- § 5 pkt 4 – " Do zadań Grup Roboczych należy w szczególności:
opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach,
b. monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy,
c. dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz efektów tych działań";
- § 5 pkt 5 – "Prace w Grupach Roboczych są prowadzone w zależności od potrzeb zgłaszanych przez Zespół Interdyscyplinarny lub wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach";
- § 6 pkt 1 – "Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz Grup Roboczych wykonują
zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych";
- § 6 pkt 2 – "Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz Grup Roboczych w zakresie niezbędnym do realizacji zadań, mogą przetwarzać dane osób dotkniętych przemocą w rodzinie i osób stosujących przemoc w rodzinie, dotyczące: stanu zdrowia, nałogów, skazań, orzeczeń o ukaranie, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym, bez zgody i wiedzy osób, których dane te dotyczą";
- § 6 pkt 3 – "Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz Grup Roboczych zobowiązani są do zachowania poufności wszelkich informacji i danych, które uzyskali przy realizacji zadań. Obowiązek ten rozciąga się także na okres po ustaniu członkostwa w Zespole Interdyscyplinarnym lub w Grupach Roboczych";
- § 6 pkt 4 – "Członkowie Zespołu przed przystąpieniem do wykonywania zadań składają oświadczenie następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Okręgowy w Kielcach zarzucił ww. uchwale istotne naruszenie prawa, to jest:
art. 9a ust. 3-5 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej i określeniu w § 1 ust. 3 załącznika do uchwały kręgu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład Zespołu Interdyscyplinarnego, podczas gdy powołane przepisy u.p.p.r. nie upoważniają Rady Gminy do określania katalogu tych podmiotów, albowiem zostały one w sposób wyczerpujący wskazane w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r. a nadto dokonanie modyfikacji treściowej ww. zapisu ustawowego;
art. 9a ust. 8, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283), zwanego dalej rozporządzeniem, w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie oraz modyfikację w § 2 ust. 2 załącznika do uchwały treści zapisu ustawowego, tj. art. 9a ust. 8 u.p.p.r., który określa iż porozumienia winny być zawierane między wójtem a podmiotami, o których mowa w art. 9a ust. 3 lub 5 u.p.p.r.;
art. 9a ust. 3-5, art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 2 ust. 3 załącznika katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład Zespołu Interdyscyplinarnego, podczas gdy powołane przepisy wskazanej ustawy nie upoważniają Rady Gminy do określania katalogu tych podmiotów, albowiem zostały one w sposób wyczerpujący wskazane w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r. a nadto dokonanie modyfikacji zapisu ustawowego poprzez pominięcie możliwości udziału w składzie Zespołu prokuratorów;
art. 9a ust. 6 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 2 ust. 4 załącznika treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 6 u.p.p.r.;
art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez sformułowanie w § 3 ust. 2 pkt b, c i d załącznika przesłanek materialnych uzasadniających odwołanie członków Zespołu Interdyscyplinarnego w sytuacji, gdy Rada Gminy została upoważniona wyłącznie do określenia trybu i sposobu, tj. procedury odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego;
art. 9a ust. 7 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 4 ust. 1 załącznika, wskazującego częstotliwość posiedzeń Zespołu Interdyscyplinarnego, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 7 u.p.p.r.;
art. 9b ust. 1, art. 9a ust. 15 u.p.p.r. i § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie, a nadto modyfikację w § 4 ust. 2 załącznika treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9b ust. 1 u.p.p.r.;
art. 9b ust. 2, art. 9a ust. 15 u.p.p.r. i § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i sformułowanie w § 4 ust. 3 załącznika zadań Zespołu Interdyscyplinarnego, podczas gdy przepisy u.p.p.r. nie upoważniają rady gminy do określania zadań zespołu interdyscyplinarnego a jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania;
- art. 9a ust. 10 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 4 ust. 15 załącznika dotyczącego możliwości tworzenia przez Zespół grup roboczych, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 10 u.p.p.r.;
- art. 9a ust. 14 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie a nadto modyfikację w § 5 ust. 2 załącznika dotyczącego częstotliwości posiedzeń Grup Roboczych treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 14 u.p.p.r.;
art. 9a ust. 11 i 12, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i wskazanie w § 5 ust. 3 załącznika katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład grup roboczych, podczas gdy powołane przepisy ustawy nie upoważniają Rady Gminy do formułowania katalogu tych podmiotów, gdyż został on wyczerpująco określony w art. 9a ust. 11 i 12 u.p.p.r., a nadto poczynienie tego w sposób odmienny od sformułowania ustawowego z uwagi na pominięcie możliwości udziału w składzie grup roboczych kuratorów sądowych;
art. 9b ust. 3, art. 9a ust. 15 u.p.p.r. i § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i sformułowanie w § 5 ust. 4 załącznika zadań Grup Roboczych, podczas gdy powołane przepisy nie upoważniają rady gminy do określania zadań grup roboczych, a jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania;
art. 9a ust. 14, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 5 ust. 5 załącznika dotyczącego częstotliwości posiedzeń Grup Roboczych, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 14 u.p.p.r.;
art. 9a ust. 13, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 6 ust. 1 załącznika treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9 a ust. 13 u.p.p.r.;
art. 9c ust. 1, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie, a nadto modyfikację w § 6 ust. 2 załącznika treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 1 u.p.p.r.;
art. 9c ust. 2, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie, a nadto modyfikację w § 6 ust. 3 załącznika treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 2 u.p.p.r.;
art. 9c ust. 3, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie a nadto modyfikację w § 6 ust. 4 załącznika treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 3 u.p.p.r.
Mając na uwadze powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ przyznał, że zasługuje ona na uwzględnienie w całości. Rada Gminy postanowiła wyeliminować zastrzeżenia objęte skargą i podjąć nową uchwałę, sankcjonując także nową nazwę zarówno Gminy jak i jej organów (z Gminy Sitkówka-Nowiny na Gminę Nowiny). Jednakże podjęcie nowej uchwały zrodzi jej skutek na przyszłość (ex nunc).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Zgodnie z tym przepisem rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Zaskarżona uchwała, podjęta na podstawie powyższego przepisu, jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania (w tym przypadku na terenie gminy). Zważywszy na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 należy stwierdzić, że normy prawne, zawarte w
zakwestionowanej uchwale - będącej podustawowym aktem wykonawczym - mają charakter norm generalnych, wyznaczających adresatom tych norm określony sposób funkcjonowania, o charakterze powszechnym na terenie gminy i wywołujące określone skutki prawne (por.m.in. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r. o sygn. akt I OSK 1922/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. III SA/Łd 99/20). Zaskarżona uchwała jest kierowana do nieokreślonego kręgu podmiotów wchodzących w skład zespołu (por.m.in. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2018 r., sygn. IV SA/Po 707/18). Wobec powyższego treść art. 94 ust. 1 u.s.g. nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności tej uchwały w całości lub części przez sąd administracyjny w razie stwierdzenia, że jest sprzeczna z prawem – niezależnie od czasu, jaki upłynął od daty jej uchwalenia.
Jak wynika z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały.
Nie ulega wątpliwości, że rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że jakkolwiek powtórzenie przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, w tym w aktach prawnych rangi ustawowej, w aspekcie zasad techniki prawodawczej nie jest właściwe, to jednak nie w każdej sytuacji stanowić będzie podstawę do stwierdzenia istotnego naruszenia prawa. Każdorazowo należy zbadać
dopuszczalność powtórzenia przepisów ustawowych w realiach postanowień danego aktu prawa miejscowego, uwzględniając również w ramach tej kontroli specyfikę przedmiotu (materii), którą reguluje zakwestionowana przez stronę skarżącą uchwała. W drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności, kompletności i czytelności tekstu prawnego, za dopuszczalne uznaje się powtarzanie w aktach prawa miejscowego innych regulacji normatywnych. W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1284/14, wyrok WSA w Krakowie z 7 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1125/19).
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie dotyczącym § 1 pkt 3, § 2 pkt 2 i 3, § 4 pkt 2 i 3, § 5 pkt 3 i 4, § 6 pkt 4 załącznika do zaskarżonej uchwały (dalej także jako "regulamin").
Zgodzić się należy z Prokuratorem, że w § 1 pkt 3 regulaminu w sposób nieuprawniony zmodyfikowano treść zapisów ustawowych, określających skład zespołu interdyscyplinarnego, tj. art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r. – po pierwsze uogólniając sposób ich określenia, a po drugie pomijając prokuratorów czy kuratorów sądowych, o których mowa w art. 9a ust. 4 i 5 u.p.p.r.
W § 2 pkt 2 załącznika do uchwały zmodyfikowano w istotny sposób treść art. 9a ust. 8 u.p.p.r. Zgodnie z tym ostatnim przepisem zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5. W regulaminie końcowa część tego przepisu brzmi: "(...) a podmiotami wchodzącymi w skład Zespołu". Skoro ustawa ograniczyła zakres podmiotów zawierających porozumienia, nie wymieniając ust. 4 art. 9a u.p.p.r. (dotyczącego kuratorów sądowych), to uchwałodawca lokalny w podjętej uchwale nie mógł w sposób odmienny uregulować tej kwestii. Ponadto, określając w § 2 pkt 3 regulaminu skład zespołu interdyscyplinarnego pominięto prokuratorów, o których mowa w art. 9a ust. 5 u.p.p.r., a którzy w związku z tym – zgodnie z art. 9a ust. 8 u.p.p.r. – mogą zawierać wskazane tam porozumienia. Z powyższych powodów należało stwierdzić nieważność także § 2 pkt 3 załącznika do uchwały. Jakkolwiek art. 9a ust. 5 u.p.p.r. stanowi, że w skład zespołu interdyscyplinarnego "mogą wchodzić także prokuratorzy", to niewątpliwie rada gminy w ramach delegacji ustawowej określonej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie jest uprawniona do wykluczenia tych podmiotów ze składu zespołu.
Stwierdzenia nieważności wymagał również zapis zawarty w § 4 pkt 2 załącznika do uchwały. Dokonano w nim bowiem nieuprawnionej modyfikacji art. 9b ust. 1 u.p.p.r. odwołując się do pojęcia "systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie" i pomijając wskazany w ustawie element związany z ochroną ofiar przemocy w rodzinie.
W § 4 pkt 3 regulaminu odmiennie niż w art. 9b ust. 2 u.p.p.r. określono krąg podmiotów, których działania integruje i koordynuje zespół, odwołując się do pojęcia "członków zespołu (...)" zamiast ustawowego określenia "podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5". Z tego względu zarzut skargi w tym zakresie okazał się zasadny.
Nieuprawnionej modyfikacji przepisów ustawowych (art. 9a ust. 11 i 12 u.p.p.r.) dokonano w § 5 pkt 3 regulaminu, pomijając udział kuratorów sądowych oraz "przedstawicieli innych podmiotów", o których mowa w art. 9a ust. 12 u.p.p.r. Podobnie w § 5 pkt 4 załącznika do uchwały zmodyfikowano zakres zadań grup roboczych określony w art. 9b ust. 3 u.p.p.r., ograniczając zapis zawarty w punkcie 1 (lit. a regulaminu) o dookreślenie, że opracowanie i realizacja planu pomocy dotyczy indywidualnych przypadków "wystąpienia przemocy w rodzinie".
Wreszcie jeśli chodzi o § 6 pkt 4 regulaminu dokonano istotnej modyfikacji przepisu art. 9c ust. 3 u.p.p.r. poprzez pominięcie wśród podmiotów składających wskazane tam oświadczenie członków grup roboczych, jak również niewskazanie podmiotu, wobec którego takie oświadczenie jest składane.
Sąd nie znalazł natomiast wystarczających podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi, odnoszących się do § 2 pkt 4, § 3 pkt 2 lit. b, c i d, § 4 pkt 1 i 15, § 5 pkt 2 i 5 oraz § 6 pkt 1-3 załącznika do zaskarżonej uchwały.
W § 2 pkt 4, § 4 pkt 1 i 15, § 5 pkt 5, § 6 pkt 1 dokonano powtórzenia zapisów ustawowych zawartych odpowiednio w art. 9a ust. 6,7,10, 13 i 14 u.p.p.r. W ocenie Sądu, odwołując się do wyrażonego wyżej w tym zakresie poglądu, nie doszło w tych przypadkach do istotnego naruszenia prawa. Powtórzenia mają charakter dosłowny (za wyjątkiem użytego w § 2 pkt 4 przyimka "wśród" zamiast "spośród",co jednak nie zmienia istoty uregulowania) i służą zapewnieniu komunikatywności i czytelności tekstu prawnego. Trzeba mieć tutaj także na uwadze charakter regulacji ustawowej (art. 9a ust. 1-14, art. 9b i 9c u.p.p.r.) i delegacji wynikającej z art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Analogiczne uwagi dotyczą zapisów zawartych w § 6 pkt 2 i 3 regulaminu, powtarzających regulacje art. 9c ust. 1 i 2 u.p.p.r., z pominięciem –w stosunku do tekstu ustawy– wskazania zadań (zgodnie z art. 9 c ust. 1 i 2 u.p.p.r. – "o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3"), przy których realizacji członkowie zespołu i grup roboczych mogą przetwarzać dane i zobowiązani są do zachowania poufności. W ocenie Sądu nie może ulegać wątpliwości, że chodzi tu o zadania zespołu określone w ustawie, tj. w jej art. 9b ust. 2 i 3. Zdaniem Sądu nie można
zatem przyjąć, mając na uwadze powyższe rozważania, że doszło w tym przypadku do istotnego naruszeniu prawa.
Jeśli chodzi o zarzut dotyczący § 3 pkt 2 lit. b, c i d regulaminu, który odnosi się do sformułowania przesłanek materialnych uzasadniających odwołanie członka zespołu przed upływem kadencji, należy zauważyć, że skarżący zakwestionował tylko niektóre z przypadków odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego, co pozwala wnioskować, że co do zasady nie kwestionuje uprawnienia rady gminy do uregulowania w uchwale przypadków, w których członek zespołu interdyscyplinarnego może być odwołany. Takie rozróżnienie przypadków, w których może dojść do odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego, nie wynika jednak z przepisów ustawy. Niewątpliwie wskazanie przypadków, w których może dojść do odwołania członka ww. zespołu, daje gwarancję zachowania obiektywizmu i transparentności przy odwoływaniu członka zespołu interdyscyplinarnego. W ocenie Sądu, umocowanie do uchwalenia trybu powołania i odwołania członków zespołu interdyscyplinarnego, przy braku ustawowych przesłanek uzasadniających odwołanie poszczególnych członków tego zespołu, pozwala radzie gminy na uszczegółowienie tej kwestii. Uchwała podjęta na podstawie art. 9a ust. 15 u.p.p.r. jest aktem normatywnym w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i stanowi źródło prawa na terenie objętym obszarem działania tej jednostki samorządu terytorialnego (por. też wyroki WSA w Kielcach z 28 października 2020 r., sygn. II SA/Ke 722/20, II SA/Ke 632/20).
W ocenie Sądu zapis zawarty w § 5 pkt 2 regulaminu wbrew twierdzeniu Prokuratora nie stanowi powtórzenia ani modyfikacji art. 9 ust. 14 u.p.p.r., ale stanowi prawidłowe wykonanie delegacji ustawowej określonej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r., określając warunki funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego i działających w jego ramach grup roboczych. Zapis ten określa mianowicie, że posiedzenia grup roboczych odbywają się w zależności od potrzeb. Chodzi tu zatem – inaczej niż w art. 9a ust. 14 u.p.p.r. – o szczególną formę działań grup roboczych, odbywającą się na posiedzeniach. Tego rodzaju regulacja w ocenie Sądu nie stanowi istotnego naruszenia prawa.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku, stwierdzając w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g. nieważność regulacji § 1 pkt 3, § 2 pkt 2 i 3, § 4 pkt 2 i 3, § 5 pkt 3 i 4, § 6 pkt 4 załącznika do zaskarżonej uchwały (pkt I wyroku) i oddalając skargę w pozostałej części (pkt II wyroku) na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło