II GSK 1110/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-17
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Małgorzata Rysz, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, nałożona w związku z nieprawidłowo wypełnionym zezwoleniem na przewóz tranzytowy, może zostać utrzymana w mocy, jeśli przedsiębiorca podnosi argument o omyłce w okazaniu zezwolenia oraz o obowiązku organu poinformowania władz innego państwa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż nieprawidłowo wypełnione zezwolenie na przewóz tranzytowy skutkuje uznaniem przewozu za wykonany bez zezwolenia. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy, a argumenty dotyczące omyłki w okazaniu zezwolenia lub obowiązku informacyjnego wobec władz innego państwa nie wyłączają odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Kontrola drogowa wykazała, że kierowca wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy okazał zezwolenie, w którym nie wpisano wymaganych danych w części B. Skarżąca wyjaśniła, że kierowca omyłkowo okazał niewłaściwe zezwolenie. Organy nałożyły karę pieniężną, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 329/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 26 września 2017r., sygn. akt VI SA/Wa 329/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., obecnie Dz.U. 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę [...] z siedzibą w [...],[...] (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka"), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też : "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] listopada 2016r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 21 lipca 2016r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] została przeprowadzona kontrola drogowa zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki MAN o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował [...] - obywatel Republiki [...]. Kierowca wykonywał w imieniu skarżącej międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy (palety z kawą [...]) z Federacji Rosyjskiej do Republiki Francuskiej. Podczas kontroli ustalono, że w okazanym zezwoleniu nr [...] nie wypełniono części B, tj. nie wpisano numeru rejestracyjnego ciągnika, numeru rejestracyjnego naczepy, daty pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz państwa załadunku i państwa rozładunku. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z [...] lipca 2016r., który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag. W toku postępowania, o wszczęciu którego organ I instancji zawiadomił skarżącą pismem z [...] lipca 2016r. skarżąca wyjaśniła iż kierowca omyłkowo okazał do kontroli zezwolenie nr [...] zamiast wypełnić zezwolenie nr [...].
Decyzją z [...] września 2016r. Podlaski Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną wysokości 8.000 zł.
Decyzją z [...] listopada 2016r., nr [...] organ II instancji wskazując za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23, dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. y, art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 1 i ust. 2, art. 87 ust. 1 oraz art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U z 2013r., poz. 1414 ze zm., dalej: "u.t.d."), art. 5 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Mińsku z 20 maja 1992r. (M.P. z 19 grudnia 2001r.,Nr 46, poz. 743; dalej: "Umowa"), a także lp. 3.2 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy powinien w chwili dokonywania kontroli okazać kontrolującym inspektorom prawidłowo wypełnione zezwolenie, gdyż do tego zobowiązuje go art. 87 ust. 1 pkt 3a u.t.d. W celu dopełnienia tego obowiązku i uchronienia się przed konsekwencjami jego niedopełnienia przedsiębiorca powinien dokładnie przeszkolić kierowcę wykonującego przewóz co do sposobu i miejsca wypełnienia zezwolenia. Organ II instancji podkreślił, że przedsiębiorca dysponuje środkami, przy pomocy których może skłonić osoby wykonujące dla niego zadania przewozowe do przestrzegania przepisów i do stosowania się do wydawanych przez niego poleceń. Jako niezasadny organ odwoławczy ocenił zarzut bezprawnego zatrzymania i anulowania zezwolenia przez inspektora przeprowadzającego przedmiotową kontrolę, ponieważ zezwolenie okazane przez kierowcę do kontroli zawierające tylko pieczątkę przewoźnika jest tylko formularzem zezwolenia.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Oddalając skargę na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z 26 września 2017r.,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organów obu instancji, że kontrolowane zezwolenie nie zostało właściwie wypełnione co skutkuje, zgodnie z art. 28a ust. 2 u.t.d. uznaniem wykonywania międzynarodowego przewozu rzeczy przez zagraniczny podmiot bez zezwolenia. W ocenie Sądu I instancji obowiązkiem skarżącej było wyposażenie kierowcę w prawidłowo wypełnione zezwolenie. Pouczenie o skutkach niewypełnienia bądź nieprawidłowego wypełnienia zezwolenia znajduje się na jego odwrocie w postanowieniach ogólnych zamieszczonych w językach: polskim, angielskim i rosyjskim. Okoliczność, iż kierowca początkowo omyłkowo okazał do kontroli prawidłowo wypełnione zezwolenie nr [...] na przewóz do/z państwa trzeciego nie zmienia faktu, iż kierowca nie dysponował właściwie wypełnionym zezwoleniem adekwatnym do wykonywanego przewozu tranzytowanego na trasie Federacja Rosyjska-Republika Francuska. W konsekwencji w ocenie Sądu I instancji organy zasadnie nałożyły na skarżącą w oparciu o art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.t.d., karę pieniężną w kwocie 8.000 zł przewidzianą w lp. 3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. WSA przyznał rację skarżącej, że rozstrzygające sprawę organy nie odniosły się do jej zarzutu odnośnie niezawiadomienia właściwych władz Republiki [...] o naruszeniu postanowień umowy przez przewoźnika białoruskiego. Jednocześnie podkreślił, że obowiązek wynikający z art. 14 ust. 2 Umowy ma charakter informacyjny i w żaden sposób nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika białoruskiego za stwierdzone naruszenie. Dlatego tego rodzaju uchybienie organów pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność skarżącej z tytułu ewidentnego w realiach sprawy naruszenia w postaci braku prawidłowo wypełnionego zezwolenia na przewóz tranzytowy na trasie Federacja Rosyjska-Republika Francuska.
W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości jak również uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie mimo, iż organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów:
1.art. 8 k.p.a. i 9 k.p.a. w zb. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez ich bezwzględne naruszenie,
2. art. 92a ust. 1, 6, 7 u.t.d. poprzez ich błędne zastosowanie i niewłaściwą subiektywną interpretację okoliczności sprawy oraz wadliwe określenie wpływu skarżącego na powstanie tzw. naruszenia warunków przewozu.
3. art. 93 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 oraz 6, art. 4 pkt. 22 lit. y, art. 28a u.t.d., lp. 3.2 załącznika nr 3 do w/w ustawy poprzez ich przedwczesne zastosowanie wobec skarżącego bez uwzględnienia postanowień umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z dnia 19.12.2001r., nr 46, poz. 743).
II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a. w związku z naruszeniem przepisu art. 14 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z dnia 19.12.2001r. nr 46, poz. 743) poprzez niezawiadomienie władz strony przewoźnika o jego uchybieniach i niewyczerpanie trybu postępowania przewidzianego wskazanym przepisem oraz zastosowanie kary pieniężnej z ominięciem wskazanego art. 14, który to artykuł nie przewiduje sankcji w formie kary pieniężnej.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1842) Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach Sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przechodząc następnie do rozpoznania skargi kasacyjnej należy zauważyć, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, a istotą tego postępowania jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak prawidłowo wypełnionego zezwolenia na przewóz tranzytowy na trasie Federacja Rosyjska-Republika Francuska stwierdził, że decyzja ta wydana została bez naruszenia prawa, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji organ administracji publicznej zasadnie - w konsekwencji prawidłowej wykładni 28a ust. 2 u.t.d. przypisał stronie wykonywanie międzynarodowego przewozu rzeczy przez zagraniczny podmiot bez zezwolenia.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrola zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że wyrok ten nie odpowiada prawu.
Podkreślenia przy tym wymaga, że w sprawie niniejszej zarzuty naruszenia prawa procesowego zostały tak skonstruowane, że powiązano je ściśle z naruszeniem prawa materialnego, celowym jest ich łączne rozpoznanie. Argumentacja towarzysząca zarzutom prawnomaterialnym wiąże się z argumentacją towarzyszącą zarzutom procesowym podnoszącą niewłaściwą subiektywną interpretację okoliczności sprawy oraz wadliwe określenie wpływu skarżącego na powstanie tzw. naruszenia warunków przewozu jak również przedwczesne zastosowanie art. 93 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 oraz 6, art. 4 pkt. 22 lit. y, art. 28a u.t.d., lp. 3.2 załącznika nr 3 do w/w ustawy bez uwzględnienia postanowień umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z 19.12.2001r., nr 46, poz. 743).
Wskazać też należy, że uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy te mają charakter wynikowy i stanowią efekt dokonanej kontroli sądowej zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. y) u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów u.d.p. oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. W myśl art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym, Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 28a ust. 1 u.t.d. zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. Skutek naruszenia wyż. cyt. przepisu określa art. 28a ust. 2 u.t.d. stanowiący, iż w przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Sposób wypełnienia blankietu zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określał § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 3 kwietnia 2014r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz drogowy przewóz kabotażowy (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 491), który w ust. 1 pkt 3 w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli ([...] lipca 2016r.) wskazywał, że część B wypełnia posiadacz zezwolenia, wpisując nazwę i adres przedsiębiorcy, numer rejestracyjny pojazdu, datę pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwa załadunku i rozładunku - w przypadku przejazdu z ładunkiem. W przedmiotowej sprawie na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji okolicznością bezsporną miedzy stronami jest brak wypełnionej części B zezwolenia nr [...]. w zakresie: numeru rejestracyjnego samochodu ciężarowego/ ciągnika, numeru rejestracyjnego przyczepy/naczepy, daty pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwa załadunku i państwa rozładunku. W części B podano jedynie nazwę i adres przedsiębiorcy poprzez umieszczenie pieczątki skarżącej. Trafne wobec tego jest stanowisko Sądu I instancji, że kontrolowane zezwolenie nie zostało właściwie wypełnione, co skutkuje zatem zgodnie z art. 28a ust. 2 u.t.d. uznaniem wykonywania międzynarodowego przewozu rzeczy przez zagraniczny podmiot bez zezwolenia. W konsekwencji organy zasadnie nałożyły na skarżącą w oparciu o art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.t.d., karę pieniężną w kwocie 8.000 zł przewidzianą w lp. 3.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zauważyć należy, że skarżąca kasacyjnie de facto nie podważa żadnych elementów stanu faktycznego ustalonych przez organy i zaakceptowanych przez WSA. Autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu środka odwoławczego wskazał, że naruszenia powołanych przepisów upatruje w tym, że w sprawie doszło do oczywistej omyłki przy okazaniu zezwolenia, a na organach administracji publicznej ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Podniósł, że z mocy art. 9 k.p.a. to na Inspektorze Transportu Drogowego w osobie [...] ciążył obowiązek udzielenia kierowcy skarżącego informacji faktycznej i prawnej czego nie uczynił. Dalej wskazał, że bezspornym w sprawie jest, iż kierowca posiadał dwa zezwolenia, a omyłka w okazaniu nie może być przerzucana wprost na skarżącego i pod żadną postacią nie może w sprawie być zastosowany przepis art. 92a ust. 1, 6, 7 ustawy o transporcie drogowym.
Podkreślić należy, że ustawa o transporcie drogowym w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Jak podkreśla się zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, zasadą jest, że odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. T. Porczyński, Wyłączenie odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym przez osoby wykonujące ten przewóz na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy [w:] A. Kisielewicz (red.), J. P. Tarno (red.), Sądowa kontrola administracji w sprawach gospodarczych, LEX 2013 r.).
Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy za naruszenia ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki NSA z: 23 listopada 2018r., sygn. akt II GSK 3554/16; 9 lipca 2019r., sygn. akt II GSK 2096/17). Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (zob. wyrok NSA z 10 października 2019r., sygn. akt II GSK 3116/17).
Z powyższego jasno wynika, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Powyższy przepis ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Z tego powodu, co do zasady, bez znaczenia pozostają okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przewoźnika. Dla zastosowania art. 92a ust. 1 u.t.d. i nałożenia na przedsiębiorcę kary bez znaczenia pozostawałoby ewentualne stwierdzenie popełnienia wykroczenia przez osobę zarządzająca lub przez jej pracownika w zakresie zarzucanych mu czynów.
Odnosząc się zatem do zarzutów naruszenia art. 14 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z dnia 19.12.2001r., nr 46, poz. 743, dalej: "Umowa") należy stwierdzić, że nie są one usprawiedliwione, ani w zakresie odnoszącym się do prawidłowości ich rozumienia, ani też prawidłowości ich zastosowania w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, którego ustalenia co należy podkreślić nie są kwestionowane przez stronę skarżącą. Zgodnie z art. 14 Umowy w przypadku naruszenia postanowień niniejszej umowy przez przewoźnika jednej z Umawiających się Stron na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe władze tej drugiej Umawiającej się Strony poinformują o tym właściwe władze Umawiającej się Strony, na której terytorium pojazd jest zarejestrowany.(ust 1). Właściwe władze Umawiającej się Strony, na której terytorium naruszenia miały miejsce, mogą zwrócić się do właściwych władz drugiej Umawiającej się Strony o: a) ostrzeżenie przewoźnika, który dokonał naruszenia, b) zawieszenie czasowe, częściowe lub całkowite praw przewoźnika do wykonywania przewozów na terytorium Umawiającej się Strony, gdzie dokonano naruszenia (ust 2). Władza, która podjęła powyższe środki, poinformuje o tym właściwą władzę drugiej Umawiającej się Strony. (ust 3) Postanowienia niniejszego artykułu nie wykluczają sankcji przewidzianych w ustawodawstwie obowiązującym w państwie, na którego terytorium naruszenie zostało popełnione (ust 4). Z treści przytoczonych uregulowań wynika zatem, że przepis art. 14 ust 4 pow. Umowy nie wyklucza sankcji przewidzianych w ustawodawstwie obowiązującym w państwie, na którego terytorium naruszenie zostało popełnione, natomiast tak jak trafnie wskazał to Sąd I instancji obowiązek wynikający z art. 14 ust. 2 umowy ma charakter informacyjny i w żaden sposób nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika białoruskiego za stwierdzone naruszenie. Dlatego tego rodzaju uchybienie organów pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność skarżącej z tytułu braku prawidłowo wypełnionego zezwolenia na przewóz tranzytowy na trasie Federacja Rosyjska-Republika Francuska. Wskazać też należy, że o skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Zatem nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być skutecznym zarzutem kasacyjnym, ale tylko takie, które miały istotny wpływ na wyrok. Wpływ ten w sposób jednoznaczny musi wykazać strona, zaniechanie zaś tego obowiązku powoduje, że niemożliwa staje się merytoryczna ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Celem tego przepisu jest bowiem wykluczenie sytuacji, w której przeprowadzana kontrola instancyjna miałaby w istocie pozorny charakter w tym sensie, że wprawdzie prowadziłaby do usunięcia z obrotu prawnego kwestionowanego aktu, jednak po to tylko, aby powtórzyć określone działania z tym samym co poprzednio wynikiem. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest zatem jednoczesne stwierdzenie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc wykazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Wpływ ten należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (wyrok NSA z 23 listopada 2018r., sygn. akt I OSK 41/17, wyrok NSA z 14 marca 2018r., sygn. akt II FSK 2480/17).
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z art. 107 § 3 k.p.a. wynika zaś, co powinno zawierać uzasadnienie decyzji (wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa).
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w aktach administracyjnych znajduje się materiał dowodowy, który pozwolił na ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia przedmiotu prowadzonego postępowania. Sąd zasadnie zaakceptował stan faktyczny, który został ustalony przez organy po zbadaniu całokształtu okoliczności sprawy i rozważeniu stanowiska skarżącej w sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym stanie brak jest podstaw do stwierdzenia, że organy w toku postępowania naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., zaś WSA przez brak dostrzeżenia tych naruszeń niewłaściwie oddalił skargę. Niepodzielenie argumentacji skarżącego nie świadczy o jej pominięciu i niewłaściwej ocenie materiału dowodowego dokonanej w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo omówił dowody, na których oparł się, ustalając naruszenia, za które nałożona została kara. Prawidłowa jest również wysokość nałożonej na niego kary w oparciu o art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.t.d., karę pieniężną w kwocie 8.000 zł przewidzianą w lp. 3.2 załącznika nr 3 do u.t.d.za stwierdzone naruszenie.
Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło