III SA/Kr 1294/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: S WSA Renata Czeluśniak S WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 września 2020 roku sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 roku nr [...] w przedmiocie skierowania skarżącego R. C. na badania lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a. ) oraz przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020r., poz. 1268, dalej u.k.p). Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym: Wobec skarżącego prowadzone było przez Prokuraturę postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 288 § 1 k.k. pod sygn. akt. [...]. W przedmiotowym postępowaniu biegi sądowi wydali opinię w dniu 9 stycznia 2020 r., w której stwierdzili u skarżącego chorobę psychiczną w rozumieniu psychozy – schizofrenię paranoidalną. W dniu 6 marca 2020 r. Prokuratura Rejonowa zwróciła się o wszczęcie postępowania administracyjnego do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta, mającego na celu skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu wykluczenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Decyzją z dnia [...] 2020 roku nr [...] organ I instancji skierował skarżącego na badania lekarskie. Organ wskazał, iż wydanie przedmiotowej decyzji, jest uzasadnione faktem otrzymania przez organ informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, wynikających z opinii biegłych sporządzonej w prowadzonym przez Prokuraturę wobec skarżącego postępowaniu przygotowawczym. Organ podkreślił, iż jest obowiązany skierować osobę z posiadanymi uprawnieniami do kierowania pojazdami mechanicznymi, na kontrolne badania lekarskie, gdy poweźmie wiarygodną informację co do stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego takiej osoby, wywołującej uzasadnione zastrzeżenia co do jej sprawności niezbędnej do kierowania pojazdami. W odwołaniu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art 6, 7 oraz 77 k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie opinii biegłych nieaktualnych na dzień wydania decyzji, naruszenie art, 7,77 i 80 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia zdolności psychofizycznych skarżącego, oraz art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit b w związku z art 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., poprzez przyjęcie, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 21 września 2020 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, iż stosownie do art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit b u.k.p. nie jest konieczne udowodnienie przez organ pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów mechanicznych - wystarczy jedynie wysokie prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności, a co za tym idzie bezzasadny był zarzut skarżącego co do nieaktualności opinii sądowo – psychiatrycznej i braku jej mocy dowodowej. SKO podniosło, że opinia taka może rodzić wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, a zatem zaktualizowała się przesłanka skierowania skarżącego na badania lekarskie. Organ II instancji podniósł także, że nie było koniecznym przesłuchanie przez organ skarżącego, ponieważ dowód z przesłuchania strony ma charakter jedynie posiłkowy, a zatem również w tym zakresie nie zostały naruszone przepisy k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia zdolności psychofizycznych skarżącego oraz dokonanie ustaleń na podstawie opinii biegłych - nieaktualnej na dzień wydania decyzji, art 86 k.p.a. a także nieprzesłuchanie strony postępowania. Skarżący zarzucił również naruszenie przez SKO prawa materialnego tj. art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit b w związku z art 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez przyjęcie, że doszło do ziszczenia się ustawowych przesłanek skierowania na badania lekarskie, w tym że istnieją poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę złożyło SKO, wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2020 roku utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 roku, w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisu ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega między innymi kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli istnieją poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia. W myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. ustawy, starosta wydaje decyzje administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia. Z analizy powyższych przepisów wynika jednoznacznie, iż starosta (prezydent miasta) kieruje kierowcę (...) na badanie lekarskie jeżeli istnieją poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wszystkie ustawowe przesłanki co do skierowania skarżącego na badania lekarskie w myśl u.k.p. zostały spełnione. W postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową wobec skarżącego wydana została opinia biegłych psychiatrów, stwierdzająca, iż cierpi on na chorobą psychiczna w rozumieniu psychozy – schizofrenię paranoidalną. Taka okoliczność z całą pewnością stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierującego. Z punktu widzenia bowiem uczestników ruchu drogowego stanem pożądanym i wskazanym jest bowiem aby kierujący pojazdem charakteryzował się zdrowiem zarówno fizycznym jak i psychicznym, tak aby nie stwarzał on potencjalnego niebezpieczeństwa dla pozostałych uczestników ruchu. Wskazać także należy, że wyrażenie ustawowe ,,uzasadnionego zastrzeżenia" wykładać należy jako takie, które poparte jest okolicznościami faktycznymi o charakterze obiektywnym. Bez wątpienia fakt stwierdzenia u skarżącego schizofrenii paranoidalnej, przez biegłych lekarzy psychiatrów wypełnia treść uzasadnionego zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Nie zmienia tego faktu okoliczność, iż opinia biegłych wydana została ponad pół roku przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Podnieść należy, że jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego, schizofrenia może charakteryzować się okresami większego i mniejszego nasilenia, a więc tym bardziej zasadnym jest skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia czy w aktualnym jego stanie zdrowia, nie ma przeciwwskazań medycznych, co do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Dyspozycja normy zawartej w art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p wymaga bowiem zaktualizowania się jedynie prawdopodobieństwa, nie zaś pewności co do faktu braku przeciwwskazań kierowania pojazdem mechanicznym. O tym czy takie przeciwwskazania rzeczywiście istnieją nie decyduje bowiem organ administracji publicznej, który nie ma co do tego kompetencji, a niezależny zespół lekarski. Za ,,poważne zastrzeżenia" uznać należy takie, które mogą potencjalnie wpływać na możliwość kierowania pojazdami mechanicznymi. Choroba psychiczna w postaci schizofrenii z pewnością mieści się w tych granicach, mogąc skutecznie uniemożliwić sprawne i bezpieczne kierowanie pojazdem. Zauważyć należy także, że użyty w art. 99 ust. 1 u.k.p. zwrot "starosta wydaje decyzję administracyjną" nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ administracyjny nie ma w tym zakresie żadnej możliwości uznania, czy decyzję wyda, czy nie. Organ jest obowiązany wydać decyzję o skierowaniu na badania lekarskie w sytuacji, w której istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego i nie ma w tym zakresie luzu decyzyjnego. Zatem wydając przedmiotową decyzję organy nie naruszyły prawa materialnego tj. art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit b w związku z art 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7,art. 77 i art. 80 k.p.a przez SKO, stwierdzić należy, iż nie jest zasadny. Jak wspomniano wyżej, organ wydając decyzję o skierowaniu na badania lekarskie w myśli u.k.p. musi stwierdzić jedynie prawdopodobieństwo zaistnienia przeciwwskazań co do kierowania pojazdami mechanicznymi. Organ zarówno I jak i II instancji dysponował opinią biegłych psychiatrów, która jak wskazano wcześniej stanowi realną przesłankę co do powzięcia wątpliwości, co do stanu zdrowia skarżącego, a zatem nie sposób stwierdzić iż organ administracji publicznej w nienależyty sposób wyjaśnił stan zdolności psycho-fizyczny skarżącego. Za niezasadny uznać należy także zarzut naruszenia art. 86 k.p.a. przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Wskazać bowiem należy, że dowód z przesłuchania strony ma charakter posiłkowy w stosunku do pozostałego materiału dowodowego i przeprowadzić go należy w sytuacji, w której po wyczerpaniu środków dowodowych lub ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy taka sytuacja nie miała miejsca. Opinia biegłych psychiatrów stanowiła bowiem wystarczający asumpt to podjęcia wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego. Nawet w sytuacji, w której skarżący zapewniłby o braku przeciwwskazań co do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi, to i tak pozostawałyby wątpliwości uzasadniające skierowanie go na badanie lekarskie. Co więcej, jeśli skarżący nie zgadzał się z opinią biegłych, mógł ją kwestionować za pomocą ustawowych środków w trakcie toczącemu się przeciw niemu postępowaniu przygotowawczym. Reasumując należy stwierdzić, że przesłanką skierowania skarżącego na badania lekarskie było ustalenie, że istnieją poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, co wynika z opinii biegłych psychiatrów. Organy administracji trafnie uznały, że spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o skierowaniu na takie badanie. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.).