VI SA/Wa 1061/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-17
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek skierowania kierowcy wykonującego przewóz drogowy na badania lekarskie i psychologiczne spoczywa wyłącznie na pracodawcy w rozumieniu Kodeksu pracy, czy również na innych podmiotach wykonujących przewóz drogowy, niezależnie od charakteru współpracy z kierowcą?Ratio decidendi
Obowiązek skierowania kierowcy wykonującego przewóz drogowy na badania lekarskie i psychologiczne spoczywa na wykonawcy przewozu drogowego, niezależnie od charakteru współpracy z kierowcą. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie ograniczają tego obowiązku wyłącznie do pracodawców w rozumieniu Kodeksu pracy. W przypadku stwierdzenia naruszenia tego obowiązku, kara pieniężna może zostać nałożona na zarządzającego transportem.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę S. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Kara została nałożona z powodu wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące ustalenia podstawy współpracy z kierowcą (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) oraz błędne ustalenie, że kierowca był pracownikiem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
W dniu [...] czerwca 2019 r. w Warszawie miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy policji. Pojazdem kierował L. S. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]. Protokół kontroli wraz z aktami sprawy zostały przekazane [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego pismem z [...] lipca 2019 r.
Pismem z 27 listopada 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie [...] (S.), S. P., o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania strona nie złożyła wyjaśnień w sprawie.
Decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na S. P. kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie pismem z [...] marca 2019 r., w którym zaskarżył decyzję w całości zarzucając jej naruszenie art. 7
i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie
i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności poczynienie ustaleń nieznajdujących poparcia w materiale dowodowym, że kierowca był zatrudniony
w ramach stosunku pracy, podczas gdy kierowca nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy; naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 391 ust. 1 pkt 1b utd poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji w sytuacji, gdy nie było podstaw, aby wymagać od skarżącego wyposażenia kierowcy w zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zdaniem pełnomocnika skarżącego obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców na podstawie stosunku pracy, na co ma wskazywać wykładnia językowa art. 39a ust. 1 pkt 3 utd.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2021r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, zwanej dalej kpa), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1 - 4, art. 39k ust. 1 - 3, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, zwanej dalej utd) oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do utd, po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu organ odwoławczy uznał, że zaskarżoną decyzję należy utrzymać w mocy. Bezspornym jest, że w chwili zatrzymania do kontroli wykonywany był przewóz okazjonalny osób w imieniu przedsiębiorcy [...]. Nie budzi również wątpliwości, że zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie [...] był na dzień kontroli S. P., co wynika z informacji pochodzących z Urzędu Miasta [...] (pismo z [...] lipca 2019 r.).
Zgodnie z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 utd przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stosownie do art. 39j ust. 1 utd kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 utd kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ zauważył, że na dzień kontroli, tj. [...] czerwca 2019 r., kierowca nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co wynika z nieprzedłożenia ww. dokumentów przez stronę mimo wezwania przez organ.
GITD podkreślił, że ocenie organu podlega stan faktyczny z chwili przeprowadzenia kontroli drogowej. Do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność, iż kierowca posiadał na dzień kontroli ważne orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zmiana rozstrzygnięcia mogłaby nastąpić wtedy, gdyby strona w toku postępowania przedstawiła dowód na posiadanie przez kierowcę stosownych badań lekarskich
i psychologicznych ważnych na dzień kontroli drogowej, co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
W odniesieniu do argumentów podniesionych przez pełnomocnika strony
w odwołaniu organ wskazał, że są one niezasadne. Organ wskazał, że art. 39j ust. 2 utd odnosi się do Kodeksu pracy, wskazując jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem zawartym w kolejnym ustępie art. 39j utd, iż dodatkowo badania lekarskie obejmują ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. A zatem nieuprawniona jest wykładnia ww. przepisów dokonana przez pełnomocnika strony, zgodnie z którą obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie zgodnie z wymogami utd spoczywają wyłącznie na pracodawcach w rozumieniu Kodeksu pracy. Nie wynika to bowiem z przywołanych przepisów. W związku
z powyższym należy uznać, że obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych
i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy spoczywa na wykonawcach przewozów drogowych, niezależnie od charakteru współpracy
z kierowcą.
Pismem z dnia 1 marca 2021 r. S. P. wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając:
1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,
a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze firmą [...];
2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,
a w szczególności poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy;
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
4) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia
w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy
w przedsiębiorstwie;
5) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia a także o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd
w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Stosownie do treści art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 z dnia [...] września 2001r.
o transporcie drogowym (Dz.U.2021.919 dalej jako "utd") przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy
i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Jak stanowi art. 39j ust. 1 utd kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 utd kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w dniu kontroli drogowej wynika, że kierowca L. S. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu
i na rzecz J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera w [...] z lotniska [...]. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Kierowca okazał do kontroli wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawioną na J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. Kierowca nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych
i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Stosownie do treści art. 92a ust. 2 ww. ustawy zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych, (ust. 4).
Zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie [...] był na dzień kontroli S. P., co wynika z informacji pochodzących z Urzędu Miasta [...] (pismo z [...] lipca 2019 r.).
Konsekwencję stwierdzonych naruszeń stanowiło zatem nałożenie na zarządzającego transportem tj. S. P. kary pieniężnej w wysokości 2000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Za bezzasadny w ocenie sądu uznać należy zarzut, iż obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie zgodnie z wymogami utd spoczywają wyłącznie na pracodawcach w rozumieniu Kodeksu pracy. Nie wynika to bowiem z treści przywołanych przepisów. Jak słusznie zauważył organ art. 39j ust. 2 utd odnosi się do Kodeksu pracy, wskazując jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem zawartym w kolejnym ustępie art. 39j utd, iż dodatkowo badania lekarskie obejmują ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Celem przepisów nakładających na przedsiębiorcę obowiązku skierowania kierowcę na badania lekarskie
i psychologiczne jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez wyeliminowanie osób, których stan zdrowia nie pozwala na pracę w charakterze kierowcy. Wymogi stawiane przedsiębiorcy w odniesieniu do zatrudnianych kierowców wskazane w przepisie art. 39a ust. 1 pkt 3, 4 u.t.d. i art. 39I u.t.d. są jednoznaczne i konieczność ich spełnienia nie jest uzależnione od podstaw prawnych zatrudnienie kierowcy przez przedsiębiorcę.
W związku z powyższym należy uznać, że obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy spoczywa na wykonawcach przewozów drogowych, niezależnie od charakteru współpracy z kierowcą.
W zaskarżonej decyzji organ w sposób logiczny wyjaśnił podstawy swojego rozstrzygnięcia. Brak jest podstaw do uznania za uzasadnione zarzutów naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności związanych z formą prawną zatrudnienia kierowcy. W oparciu o informację uzyskaną z Urzędu Miasta organy prawidłowo ustaliły, że w dniu kontroli skarżący był osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, a zatem to do jego obowiązków należało wyposażenie kierowcy w wymagane orzeczenia. Naruszenie zaś obowiązków w tym zakresie uprawniało do nałożenia na skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem, kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia, który nie wykazał braku wpływu na dokonane naruszenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło