II OZ 619/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 215/21 odrzucające skargę D. K. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w odniesieniu do D. K., 2. oddalić zażalenie M. S. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2021 r. II SA/Łd 215/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę D. K. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 stycznia 2021 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oraz zwrócił D. K. kwotę 500 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie sprawy: W związku ze złożoną na ww. decyzję skargę, zarządzeniami zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 31 marca 2021 r. skarżące zostały wezwane do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez złożenie solidarnie 5 odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem przez obie skarżące, wskazanie numerów PESEL oraz uiszczenie przez każdą ze skarżących wpisu sądowego od skargi w kwocie po 500 zł. Wezwanie zostało doręczone M. S. w dniu 13 kwietnia 2021 r., a D. K. w dniu 14 kwietnia 2021 r. W dniu 19 kwietnia 2021 r. (data nadania przesyłki) skarżące wskazały numery PESEL, złożyły 5 odpisów pisma z dnia 17 lutego 2021 r., D. K. uiściła wpis od skargi w kwocie 500 zł. W takich okolicznościach sprawy Sąd skargę odrzucił, uznając, że złożone przez skarżące odpisy skargi nie stanowią odpisów skargi z dnia 17 lutego 2021 r., ponieważ nie został dołączony załącznik w postaci "fragmentu mapki geodezyjnej". Nadto skarżąca M. S. nie uiściła wpisu od skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły skarżące, wskazując że sąd odrzucił skargę z dwóch powodów: 1/ brak wpłaty 500 zł przez M.S. 2/ brak załączonej mapki geodezyjnej do 5 odpisów skargi. Dalej skarżące podniosły, że w zarządzeniu nie było napisane, że do 5 odpisów skargi należy załączyć załączniki w postaci fragmentu mapki, a składając jedną skargę zostały błędnie telefonicznie poinformowane przez pracownika sądu, że koszty sprawy ponoszą wspólnie - po połowie, co też zostało uczynione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że skarga D. K. została odrzucona z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego w postaci 5 odpisów skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), natomiast skarga M. S. również z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego w postaci 5 odpisów skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), ale i z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi w terminie (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Brakami formalnymi skargi są niewątpliwie jej odpisy - art. 47 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 p.p.s.a stanowi, że "Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych". Natomiast z normy art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przy czym wzywając stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma, przewodniczący musi dokładnie wskazać, jakie braki strona ma uzupełnić, zakreślić siedmiodniowy termin na ich uzupełnienie oraz wyraźnie określić rygor niezachowania terminu. Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu wskazuje się, że wezwanie do uzupełnienia braków pisma powinno być tak jasne i niedwuznaczne, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Dlatego też gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do treści tego wezwania, nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony. Innymi słowy, niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwania sankcji (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 49, dostępny w LEX/el. 2021; postanowienie SN z 9.06.1999 r. III RN 6/99, OSNP 2000/9, poz. 343). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego D. K. nie można zarzucić niewykonania wezwania wzywającego do uzupełnienia braków formalnych w terminie. Jak wynika z akt sprawy D. K. w terminie otwartym do uzupełnienia braków wskazała swój numer PESEL - okoliczność niesporna oraz przedłożyła 5 egzemplarzy pisma z dnia 17 lutego 2021 r. stanowiącego skargę. Sąd uznał jednak, że przedłożone odpisy nie stanowią odpisów skargi, gdyż nie został załączony załącznik w postaci fragmentu mapki geodezyjnej. W wezwaniu z dnia 7 kwietnia 2021 r. doręczonym D. K. wskazano, że uzupełnieniu podlega 5 odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem, przy czym obowiązek ten został nałożony na skarżące solidarnie, co wyraźnie wskazano w treści wezwania. Wezwanie nie obejmowało przedłożenia załączników. W związku z powyższym rację ma strona, że wypełniła wezwanie z sądu, przedkładając 5 odpisów pisma z dnia 17 lutego 2021 r (skargi). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro wezwanie do uzupełnienia braków nie obejmowało w sposób wyraźny i jednoznaczny swoją treścią odpisów załączników do skargi, to nie można z faktu ich niezałączenia do odpisów skargi wyprowadzać podstawy do odrzucenia skargi wskazując, że przedłożone odpisy nie stanowią odpisów z uwagi na brak załącznika. Dodać przy tym trzeba, że również i wpis od skargi został przez D. K. uiszczony. W tej sytuacji zażalenie D. K. podlegało uwzględnieniu. W konsekwencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Natomiast zażalenie M. S. podlegało oddaleniu. Jak już wyżej wskazano, skarga ww. skarżącej została przez Sąd pierwszej instancji odrzucona z dwóch powodów: nieuzupełnienie braków formalnych skargi - 5 odpisów oraz fiskalnych - nieuiszczenie wpisu. O ile argumentacja zawarta wyżej w odniesieniu do wypełnienia wezwania wzywającego do usunięcia braków formalnych odpisów skargi również i w stosunku do M. S. pozostaje aktualna, o tyle zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę M. S. z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. Z akt sprawy wynika, że skarżącej doręczono odpis zarządzenia z dnia 31 marca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Z jego treści wynika, że skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Bezspornym jest, że wpis od skargi nie został przez M. S. uiszczony. W wezwaniu brak jest odniesienia do solidarności obowiązku, stąd brak jest podstaw do przyjęcia, że skarga mimo iż została wniesiona przez dwie osoby podlegała jednej opłacie. Stosownie do treści art. 214 § 1 p.p.s.a. "Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki". "Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku" - art. 214 § 2 p.p.s.a. W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się, że pismo wnoszone przez kilku skarżących podlega jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej (kilku wspólnych) nieruchomości wywodzą uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Jednakże w sytuacji, gdy skarżący wywodzą swój status strony z prawa własności odrębnych nieruchomości, to ponoszą oddzielne koszty postępowania (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2019, str. 945-946; zobacz także postanowienie NSA z 1.09.2021 r. II OZ 499/21). Z akt sprawy nie wynika, by uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia były dla skarżących wspólne, a i skarżąca na okoliczność tą nie wskazuje. Prawidłowo zatem skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu od skargi, każda oddzielnie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skoro skarżąca M. S. nie uiściła wpisu, to zaszła samodzielna podstawa do odrzucenia skargi w oparciu o przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji zażalenie skarżącej M. S. nie mogło zostać uwzględnione. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.