VII SA/Wa 2431/20

WyrokWSA w Warszawie2021-06-18

Skład orzekający: Monika Kramek, Grzegorz Antas, Elżbieta Grantowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, po uchyleniu przez sąd decyzji umarzających postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku, powinien wydać decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązków przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, jeśli zmiana sposobu użytkowania została dokonana zgodnie ze zgłoszeniem i dokumentacją techniczną, a stwierdzone odstępstwa od zgłoszenia są nieistotne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku, wydając decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązków przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Skoro zmiana sposobu użytkowania została dokonana zgodnie z wymaganym zgłoszeniem i dokumentacją techniczną, a stwierdzone przez organy odwoławcze odstępstwa od zgłoszenia były nieistotne dla zgodności z prawem inwestycji, brak było podstaw do nakładania obowiązków przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o odstąpieniu od nałożenia obowiązków w ramach przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Wcześniejsze decyzje PINB i WINB umarzające postępowanie zostały uchylone przez WSA z uwagi na niewłaściwą podstawę prawną. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB wydał decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązków, którą utrzymał w mocy WINB po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego (oględzin). Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym twierdząc, że budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej i nie spełnia podstawowych kryteriów zgodności z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek ( spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, asesor WSA Elżbieta Grantowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S.R.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków w ramach przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania oddala skargę Przedmiotem skargi S. R.(dalej: "skarżąca") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy") z dnia [...] października 2020 r. nr [...] wydana w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków w ramach przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Po powzięciu informacji o samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalno-użytkowego usytuowanego na działce ewid. nr [...]i [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...], przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...](dalej: "PINB", "organ I instancji") dokonał w dniu [...] kwietnia 2018 r. czynności kontrolnych. W trakcie kontroli stwierdzono, że w budynku o funkcji biurowo-handlowo-usługowej (szkoła, przedszkole) wykonywane były roboty budowlane przystosowujące budynek na cele oświatowe w oparciu o dokumentację techniczną będącą załącznikiem do zgłoszenia z dnia [...] października 2017 r., skierowanego do Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent"), dokonanego przez M. J. i A. J.. Organ I instancji stwierdził, że roboty realizowano zgodnie z przedłożoną dokumentacją. Ponadto okazano zaświadczenie Prezydenta z dnia [...] listopada 2017 r. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do ww. zgłoszenia dot. zmiany sposobu użytkowania budynku warsztatowo-mieszkalnego na budynek biurowo-handlowo-usługowy w zakresie oświaty (szkoła, przedszkole). PINB decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne uznając, że brak jest podstaw materialnoprawnych do dalszego prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. Decyzja organu I instancji z dnia [...] lipca 2018 r. została utrzymana w mocy przez [...]WINB decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. VII SA/Wa 2838/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje organów nadzoru budowlanego wskazując, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu nie zachodziły przeszkody do prowadzenia postępowania o charakterze podmiotowym oraz przedmiotowym, a przepisy materialnego prawa administracyjnego dawały podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy tj. w przypadku stwierdzenia braku podstaw do nałożenia na właściciela budynku obowiązków, o których mowa w art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego lub braku podstaw do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, wydać rozstrzygnięcie o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 71a ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. – dalej "Prawo budowlane") odstąpił od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego tj. wykonania określonych czynności w ramach przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ przytaczając treść art. 71a ww. ustawy podkreślił, że nie znalazł podstaw do zastosowania powyższego przepisu z uwagi na to, że sporne roboty związane ze zmianą sposobu użytkowania budynku realizowane są zgodnie z dokumentacją techniczną będącą załącznikiem do zgłoszenia z dnia [...] października 2017 r., przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta [...]. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] [...]WINB zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci oględzin, w zakresie ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy, w szczególności, czy roboty budowlane przystosowujące budynek na cele oświatowe zostały zakończone i zrealizowane zgodnie z dokumentacją techniczną stanowiącą załącznik do zgłoszenia z dnia [...] października 2017 r. Podczas przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2020 r. oględzin ustalono, że w stosunku do zgłoszenia z dnia [...] października 2017 r.: 1) zmieniono układ ścianek działowych sanitariatów w poziomie piwnic ozn. nr [...]; 2) wydzielono dodatkowe pomieszczenie gospodarcze przy kotłowni; 3) pozostałe roboty realizowano zgodnie z dokumentacją i obecnie użytkowane są piwnice, parter budynku na cele przedszkolne, oświatowe. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2020 r. [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że kluczowe dla rozstrzygnięcia procedowanej sprawy jest ustalenie, czy dokonano zmiany sposobu użytkowania budynku, a jeśli tak, to czy odbyło się to w sposób legalny. Wskazał, że M. J. i A. J. w dniu [...] października 2017 r. zgłosili Prezydentowi zamiar zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, zaś z zaświadczenia Prezydenta z dnia [...] listopada 2017 r. wynika, że organ ten stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu do ww. zgłoszenia. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że nie posiada kompetencji do podważania działań organów administracji architektoniczno-budowlanej, w tym do weryfikacji prawidłowości dokumentacji technicznej załączonej do zgłoszenia z dnia [...] października 2017 r. [...]WINB stwierdził, że zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku nastąpiła w sposób legalny. Oceniając ustalenia dokonane podczas oględzin, przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2020 r., [...]WINB podkreślił, że zmiana użytkowania budynku została dokonana bez naruszenia warunków zgłoszenia, mogących stanowić podstawę do uznania, że wykonano inną inwestycję niż objęta zgłoszeniem. Zdaniem organu odwoławczego ujawnione podczas oględzin odstępstwa obejmujące zmiany układu ścianek działowych i wydzielenia dodatkowego pomieszczenie gospodarczego, są nieistotne dla zgodności z prawem inwestycji i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Poza tym w czasie kontroli nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ odwoławczy wskazał jakie dokumenty w świetle art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego należy przedłożyć przy zgłoszeniu zmiany sposobu użytkowania obiektu oraz podkreślił, że wobec stwierdzenia przez Prezydenta braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia, a także uwzględniając stwierdzenie przez organ I instancji zgodności zmiany sposobu użytkowania budynku z dokumentacją techniczną będącą załącznikiem do zgłoszenia, sporną zmianę sposobu użytkowania należało uznać za dokonaną w sposób legalny i prawidłowy. [...]WINB stwierdził również, że niezasadne są podnoszone przez skarżącą zarzuty, co do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Natomiast wobec legalności i prawidłowości dokonania zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w [...], brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie, a tym samym nakładania jakichkolwiek obowiązków wynikających z art. 71a Prawa budowlanego. W skardze na powyższą decyzję [...]WINB skarżąca zarzuciła: 1) błąd w ustaleniach faktycznych: - polegający na nieuwzględnieniu i zaniechaniu rzetelnych ustaleń i oceny prawidłowości zabudowy budynkiem stanowiącym własność inwestorów, który został zbudowany w warunkach samowoli budowlanej, na ich własne ryzyko – wobec czego powinno został wobec nieruchomości wdrożone postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego; - pominięcie znaczenia i następstw aktualnie prowadzonych postępowań co do zabudowy przedmiotowej nieruchomości, a dotyczące m.in.: a) ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku warsztatowo-mieszkalnego na budynek biuro-usługo-handlowy. WSA wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r., sygn. IV SA/Wa 3065/17 oddalił skargę, a skarżąca złożyła skargę kasacyjną; b) zatwierdzenia projektu zamiennego budynku warsztatowo-mieszkalnego inwestorów. WSA wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. VII SA/Wa 953/16 oddalił skargę skarżącej. Od tego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną; c) wniosek do PINB z dnia [...] grudnia 2017 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatowo-mieszkalnego przy ul. [...]. Organ I instancji rozpoznając powyższy wniosek uznał zależność rozstrzygnięcia w tej sprawie od toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję nakładającą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego; d) w przedmiocie placu zabaw na nieruchomości przy ul. [...] WSA wyrokiem z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 632/19 oddalił skargę, a skarżąca złożyła skargę kasacyjną; e) skarga do PINB w sprawie legalności zmiany sposobu użytkowania budynku warsztatowo-mieszkalnego na budynek biurowo-usługowo-oświatowy. PINB decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego. [...]WINB nie uwzględnił zażalenia skarżącej i decyzją z dnia [...] września 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. WSA wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. VII SA/Wa 2828/18 uchylił decyzje obu instancji ze względu na niewłaściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia; - pominięcie faktu, iż postępowanie o zmianę sposobu użytkowania (zmian było dotychczas kilka) jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy budynek nie może być w ogóle potencjalnie użytkowany, wobec braku możliwości jego legalizacji, albowiem inwestycja ta jest sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego tj. art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; - pominięcie braku podstawowej, wymaganej prawem dokumentacji, która powinna być załączona do wniosku o zmianę sposobu użytkowania, organy obu instancji "przeszły do porządku", wobec faktu iż ta sama "uniwersalna" dokumentacja stanowić ma podstawę postępowania naprawczego i kolejnych po sobie zmian sposobu użytkowania, z pominięciem faktu, iż różne wymogi formalno-prawne i merytoryczne dotyczyć mogą budynku warsztatowo-mieszkalnego (zakładu kuśnierskiego), inne zaś budynku biurowo-handlowo-usługowego, abstrahując już od wymogów merytoryczno-technicznych samego budynku i jego otoczenia, przez co organy "nadzoru" zastępują rzetelne ustalenie stanu faktycznego powołaniem się na brak sprzeciwu Prezydenta Miasta poprzez Wydział Architektury; - pominięcie faktu "podziału" zabudowanej nieruchomości na działki ewidencyjne nr [...]i [...] w kontekście ich zabudowy (zarówno zabudowa, jak i wszystkie zmiany sposobu użytkowania miały miejsce przed podziałem); - pominięcie stanu technicznego elementów zagospodarowania działki, w tym zwłaszcza brak odpowiedniej ilości miejsc parkingowych, niezachowanie odpowiedniej powierzchni biologicznie czynnej, niezachowanie wymogów w zakresie usytuowania nieruchomości w odpowiedniej odległości od granicy z sąsiadującą nieruchomością, a zatem naruszone zostały również przepisy przeciwpożarowe; - pominięcie okoliczności, iż zmiana sposobu użytkowania wiązać się musi z przebudową budynku w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek stanowi samowolę budowlaną co sprawia, iż brak jest spełnienia przez budynek podstawowych kryteriów zgodności z przepisami prawa budowlanego (chociażby zachowanie odstępu od granicy istniejącej zabudowy od sąsiedniej nieruchomości), co organom administracyjnym nadzoru budowlanego i Zarządowi Dzielnicy powinno być doskonale wiadome z urzędu; - nieuwzględnienie okoliczności, iż dokumentacja techniczna przedłożona przez inwestorów z dnia [...] września 2017 r. nie zawiera i nie jest równoznaczna z projektem budowlanym (powinny być to osobne dokumenty) i nie może stanowić podstawy do wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku na budynek biurowo-handlowo-usługowy, a nadto nie uwzględniona została okoliczność, iż w/w dokumentacja techniczna została opracowana na miesiąc przez wydaniem postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2018 r. i nie była przedmiotem uzgodnień, co również stanowi istotną okoliczność w sprawie; - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postepowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej (brak szczegółowych ustaleń co do kolejności i chronologii zabudowy, rozbudowy); - naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewywiązywanie się w sposób wyczerpujący z obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy; - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia tj. art. 80 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o wybiórczą analizę materiału dowodowego, a w konsekwencji brak obiektywnej oceny, czy dane okoliczności są udowodnione; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 31 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko polegające na dokonaniu błędnej wykładni wskazanych przepisów i ustalenie, że w niniejszej sprawie, na etapie wydawania przedmiotowej decyzji nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania określonego w tych przepisach w celu ustalenia czy planowana inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, chociaż z przepisów tych wynika, że ustalenia takie powinny być w niniejszej sprawie przeprowadzone; 3) naruszenie art. 71 Prawa budowlanego polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, iż zmiana sposobu użytkowania, o której mowa w art. 71 Prawa budowlanego, może dotyczyć jedynie takiego obiektu budowlanego bądź jego części, które zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującym prawem, nie zaś w drodze samowoli budowlanej, co miało bez wątpienia miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy, a zatem postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania nie może zmierzać do legalizacji samowoli budowlanej (z czym mamy do czynienia w sprawie) oraz zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej; 4) naruszenie art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego polegające na zaniechaniu analizy prawidłowości złożonej dokumentacji i jej zgodności ze stanem faktycznym; 5) naruszenie § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż stanowiska postojowe dla samochodów osobowych powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5 m, przy czym dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne szerokość stanowiska powinna wynosić co najmniej 3,6 m i długość 5 m, a w przypadku usytuowania wzdłuż 2,3 m w przypadku zapewnienia możliwości, korzystania z przylegającego dojścia lub ciągu pieszo-jezdnego. Stanowiska postojowe i dojazdy manewrowe dla samochodów osobowych powinny mieć nawierzchnię utwardzoną lub co najmniej gruntową stabilizowaną, ze spadkiem zapewniającym spływ wody, która to okoliczność nie została w należyty sposób w ogóle zweryfikowana. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] marca 2020 r. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny tut. Sądu, dokonanej w prawomocnym wyroku z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2838/18 Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania powoduje, że determinują one działania organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu (wyrok NSA z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 311/15 – publ. Lex nr 2258502). Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji. Istotne jest również, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie wiążący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Związanie oceną prawną oznacza również, że zarówno organ jak i sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu (NSA z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 491/15, publ. Lex nr 2199106). Powyższe uwagi mają znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem w wyroku z 7 czerwca 2019 r. Sąd wskazał, że w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego braku podstaw do nałożenia na właściciela budynku obowiązków, o których mowa w art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego lub braku podstaw do nakazania w drodze decyzji przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, organ powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne - decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności. Wbrew stanowisku skarżącej organy zastosowały się do zaleceń zawartych w powyższym wyroku WSA. Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy rozpoznając sprawę rozstrzygniętą decyzją PINB, ustalił stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ale rozszerzył granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności, korzystając z możliwości określonych w art. 136 k.p.a. Zlecił bowiem organowi I instancji przeprowadzenie oględzin w zakresie ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku warsztatowo - mieszkalnego, w szczególności czy roboty budowlane przystosowujące budynek na cele oświatowe zostały zakończone i zrealizowane zgodnie z dokumentacją techniczną załączoną do zgłoszenia dokonanego [...] października 2017 r. Podczas przeprowadzonych [...] sierpnia 2020 r. oględzin stwierdzono zmiany w stosunku do zgłoszenia w postaci zmiany układu ścianek działowych i wydzielenia dodatkowego pomieszczenie gospodarczego, które jak słusznie ocenił organ są nieistotne dla zgodności z prawem inwestycji. Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie powyższych ustaleń. Stosownie do treści art. 71 ust. 2 zd. 1 Prawa budowlanego, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Takie zgłoszenie (o zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalno – użytkowego przy ul. [...] w [...] na budynek o funkcji biurowo-handlowo-usługowej w zakresie oświaty - szkoła, przedszkole) zostało w rozpoznawanej sprawie dokonane w dniu [...] października 2017 r. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skoro Prezydent [...] zaświadczeniem z [...] listopada 2017 r. stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, a PINB stwierdził zgodność tej zmiany z dokumentacją techniczną załączoną do zgłoszenia, to sporna zmiana została dokonana w sposób legalny i prawidłowy. W tych okolicznościach prawidłowe, zdaniem Sądu było rozstrzygnięcie organów stwierdzające brak przesłanek do nałożenia w odniesieniu do przedmiotowego budynku nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania - argumentum a contrario z art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, który swoim zakresem obejmuje sytuację zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, tj. zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 września 2012 r. sygn. akt II SA/Go 516/12 – publ. Cbosa). Za chybione należało również uznać zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że budynek przy ul. [...] w [...] stanowi samowolę budowlaną w związku z czym "nie spełnia podstawowych kryteriów zgodności z przepisami prawa budowlanego", a w konsekwencji "dokumentacja przedłożona przez inwestorów do zgłoszenia nie może stanowić podstawy do zmiany sposobu użytkowania". Jakkolwiek sporny budynek został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego to, nie zmienia to postaci rzeczy, że inwestorzy dysponowali w oznaczonym czasie ostatecznym aktem władzy budowlanej, na podstawie którego wykonywali część robót budowlanych (tak NSA w wyroku z 26 września 2018 r. sygn. II OSK 2224/16 w sprawie, w której skarżąca kwestionowała decyzje organów nadzoru budowlanego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego). Zamierzonego skutku nie mogły odnieść również pozostałe zarzuty skargi, inwestor w toku procedury przewidzianej w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest bowiem zobligowany do przedłożenia projektu budowlanego, jak zdaje się oczekiwać tego skarżąca. W ocenie Sądu, organ w świetle poczynionych ustaleń oraz będąc związanym ceną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu, wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało prowadzić do konkluzji, że nie podlega ona wzruszeniu. Sąd podziela dokonane przez organ ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie, skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 ze zm.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło