III SO/Gl 4/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] w Z. w przedmiocie informacji publicznej - wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ppsa postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi [...] w Z. grzywnę w wysokości 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych); 2. zasądzić od Dyrektora [...] w Z. na rzecz K. R. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 9 kwietnia 2021 r. K. R. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] (dalej jako organ) za nieprzekazanie w terminie ustawowym skargi z 23 marca 2021 r. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Domagał się nadto zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazano, że 27 listopada 2019 r. skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jednak organ w terminie ustawowym nie udzielił żądanych informacji. W konsekwencji 19 grudnia 2019 r. skarżący złożył skargę na bezczynność, która jednak nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez organ. Wskutek wniosku o nałożenie grzywny za nieprzekazanie akt, tutejszy Sąd postanowieniem z 27 maja 2020 r., sygn.. akt III SA/Gl 2/20, wymierzył organowi grzywnę w kwocie 700 zł. Wobec tego, że organ nie przekazał akt do Sądu, sprawa została rozpoznana na podstawie skargi i wyrokiem z 22 września 2020 r., sygn. akt III SAB/Gl 121/20 tutejszy Sąd zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w terminie 14 dni od daty zwrotu akt oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący nadal pozostawał na stanowisku, że jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został załatwiony, zatem 5 stycznia 2021 r. wniósł o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 ppsa za niewykonanie wyroku, a sprawa zawisła pod sygnaturą akt III SA/Gl 9/21. Wyrokiem z 21 kwietnia 2021 r. Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że wyrok zobowiązujący organ do załatwienia wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej stał się prawomocny 3 listopada 2020 r. i został doręczony organowi 11 grudnia 2020 r. czyli termin do jego wykonania upłynął 25 grudnia 2020 r. Po tej dacie organ nie udzielił ponownej informacji uznając, że dokumenty wysłane 23 grudnia 2019 r. odpowiadały w pełnym zakresie na wniosek skarżącego z 27 listopada 2019 r. Sąd uznał, że w odpowiedzi na skargę organ wykazał załatwienie wniosku o udzielenie informacji skarżącemu. Sąd w sprawie o bezczynność organu nie znał tych faktów, a wręcz był utwierdzany o bezczynności organu przez skarżącego reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika. W ocenie Sądu, ponieważ organ wykazał, że wniosek skarżącego został zrealizowany a informacja publiczna udzielona w pełnym zakresie, działając na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę w sprawie o nałożenie grzywny. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania, dnia 23 marca 2021 r. skarżący wniósł za pośrednictwem organu kolejną skargę na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej w zakresie dalszej bezczynności, której organ dopuścił się w związku ze złożonym w dniu 27 listopada 2019 r. wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny (9 kwietnia 2021 r.), akta ze skargą nie zostały przesłane do Sądu. Dnia 7 maja 2021 r. do organu nadano korespondencję zawierającą odpis wniosku o wymierzenie grzywny oraz wezwanie do nadesłania odpowiedzi na ten wniosek w terminie 15 dni od dnia otrzymania wezwania. Korespondencję doręczono organowi 10 maja 2021 r., zatem piętnastodniowy termin do uczynienia zadość wezwaniu Sądu upłynął 25 maja 2021 r. W wyznaczonym terminie organ w żaden sposób nie zareagował na wezwanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: ppsa) organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Termin ten ulega jednak skróceniu do 15 dni w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 – dalej zwana "u.d.i.p."). Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § art. 54 § 2 ppsa, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 ppsa określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r. wynika, że wynagrodzenie to wyniosło 5167,47 zł. Mając na uwadze przytoczone wyżej brzmienie przepisów stwierdzić należy, że przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 ppsa. Sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ppsa pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Sąd miał na uwadze fakt, że wskazanym wyżej wyrokiem III SA/Gl 9/21 zostało oddalone żądanie wymierzenia organowi grzywny wskutek niewykonania wyroku zobowiązującego organ do udostępnienia informacji publicznej. Nie ulegało wątpliwości również i to, że skarżący złożył ponowną skargę na bezczynność dotyczącą tego samego wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Jednakże nie można akceptować sytuacji, w której organ, do którego skarga wpłynęła nie przekazuje jej do właściwego Sądu. Od daty złożenia skargi to Sąd jest właściwy do jej rozpoznania, a nie organ nawet wówczas, gdy sam uznaje skargę za bezzasadną, albo stwierdza, że swój obowiązek uprzednio wykonał. Sąd nie może akceptować sytuacji, w której organ zastępuje Sąd i poprzez nieprzekazanie skargi pozbawia stronę wynikającego z ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997, nr 78 poz. 483 – dalej jako Konstytucja) prawa do Sądu. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 Konstytucji władzę sądowniczą sprawują sądy i trybunały. W myśl zaś art. 45 ust. 1 Konstytucji, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. O prawie do sądu nie może zatem decydować organ nie przekazując akt sprawy Sądowi, ani nie udzielając odpowiedzi na skargę, do czego jest zobowiązany na podstawie art. 54 § 2 ppsa. Przepis ten stanowi jasno, że organ przekazuje akta wraz z odpowiedzią na skargę. Oznacza to, że organ nie ma w tym zakresie swobody działania, albowiem akta, skargę i odpowiedź na nią przekazać musi. W przeciwnym wypadku naraża się na wymierzenie grzywny. Miarkując wysokość grzywny Sąd miał na uwadze to, że poprzednio wymierzona grzywna w sprawie III SA/Gl 2/20 widać nie odniosła swojego skutku prewencyjnego. Kwota 700 zł okazała się niewystarczająca do tego, by odpowiednio organ zmotywować do tego, by w każdym przypadku, w którym zostaje za jego pośrednictwem wnoszona skarga przesłać akta, skargę i odpowiedź na skargę do Sądu. Zresztą zaniechanie organu, który po raz pierwszy nie przekazał akt sprawy skutkowało wydaniem wyroku zobowiązującego organ do udostępnienia informacji publicznej, przy czym dopiero w sprawie o nałożenie grzywny za niewykonanie wyroku zostało ustalone, że organ stosownej odpowiedzi udzielił. Przekazanie skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę spełnia zatem dwie funkcje: z jednej strony zapewnia realizację prawa do sądu przysługującego skarżącemu, a z drugiej umożliwia wydanie w sprawie wyroku opartego na stanowiskach obu stron sporu. Nie sposób zatem zrozumieć bierność organu w sytuacji, w której zajęcie stanowiska w sprawie nie tylko jest jego obowiązkiem, ale również może wpłynąć w istotny sposób na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Organ w niniejszej sprawie wiedział o złożonym wniosku o nałożenie nań grzywny, albowiem wezwaniem doręczonym 10 maja 2021 r. został wezwany do złożenia odpowiedzi na ten wniosek. Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 55 § 1 ppsa w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., jak w punkcie 1 niniejszego postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej w wysokości 580 zł, orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa, które obejmują uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości określonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).