III OSK 3523/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-23
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Jolanta Sikorska, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, w sytuacji zmiany przepisów prawa materialnego w trakcie postępowania, może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w części jako bezprzedmiotowe, jednocześnie orzekając co do meritum w pozostałej części?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy, w sytuacji gdy zmiana przepisów prawa materialnego powoduje brak podstawy prawnej do wydania opinii w części sprawy, jest uprawniony do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji w tej części i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, jednocześnie orzekając co do meritum w pozostałej części, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że taka sytuacja nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszenia uznania trocin, zrzyn i drewna kawałkowego za produkt uboczny. Organ pierwszej instancji negatywnie zaopiniował zgłoszenie. Organ odwoławczy, ze względu na zmianę przepisów ustawy o odpadach, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, umorzył postępowanie w części dotyczącej niezanieczyszczonych substancjami chemicznymi materiałów, a w pozostałej części negatywnie zaopiniował zgłoszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając umorzenie postępowania za niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1055/20 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wydania negatywnej opinii dotyczącej zgłoszenia uznania przedmiotów za produkty uboczne 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1055/20, po rozpoznaniu skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], w przedmiocie wydania negatywnej opinii dotyczącej zgłoszenia uznania przedmiotów za produkty uboczne uchylił zaskarżone postanowienie.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w dniu [...] stycznia 2019 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wpłynął wniosek, złożony w trybie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 701 ze zm.) – dalej: "ustawa o odpadach", w związku z prowadzonym przez Marszałka Województwa [...] postępowaniem administracyjnym wszczętym na wniosek [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], o wydanie opinii w sprawie uznania za produkt uboczny trocin, zrzyn, drewna kawałkowego, sklasyfikowanych pod kodem 03 01 05 w ilości 2950 Mg/rok powstających w zakładzie skarżącego przedsiębiorstwa. W toku przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] marca 2019 r. przez organ I instancji kontroli na terenie zakładu skarżącego ustalono, że trociny, zrzyny oraz drewno kawałkowe będące przedmiotem zgłoszenia, powstają podczas obróbki surowca w postaci tarcicy oraz fryzów dostarczanych przez pozostałe Zakłady Przemysłu Drzewnego należące do [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] oraz inne zewnętrzne podmioty. Ustalono także, że powstające po klejeniu czołowym trociny (szlifowanie) oraz drewno kawałkowe (cięcie blatów na jednakową długość) zanieczyszczone są innymi substancjami chemicznymi, tj. klejem. Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., negatywnie zaopiniował zgłoszenie skarżącej Spółki.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem [...] S.A. z siedzibą w [...] wniosło zażalenie.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i w pkt:
1) umorzył postępowanie w sprawie wydania negatywnej opinii w zakresie zgłoszenia uznania za produkt uboczny trocin, zrzyn, drewna kawałkowego niezanieczyszczonych dodatkowymi substancjami chemicznymi, powstającymi w procesie produkcji prowadzonej na terenie ww. Zakładu Przemysłu Drzewnego w [...];
2) negatywnie zaopiniował zgłoszenie uznania za produkt uboczny trocin i drewna kawałkowego, zanieczyszczonych dodatkowymi substancjami chemicznymi, powstających w procesie produkcji prowadzonej na terenie ww. Zakładu Przemysłu Drzewnego w [...] przeznaczonych do produkcji brykietu oraz do sprzedaży odbiorcom indywidualnym.
Organ odwoławczy wskazał na zmianę regulacji prawnej w przedmiotowym zakresie, zgodnie z którą na mocy art. 6 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1579) – dalej: "ustawa zmieniająca z 2019 r.", przepis art. 11 ust. 5 ustawy o odpadach otrzymał brzmienie: "Przepisów ust. 1 - 4 nie stosuje się do materiałów paszowych określonych w przepisach Unii Europejskiej wydanych na podstawie art. 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylającego dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/51 I/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (Dz. Urz. UE L 229 z 01.09.2009. str. 1, z późn. zm.) oraz produktów przetworzenia drewna takich jak kora, strużyny, odziomki pomanipulacyjne. walki połuszczarskie, trociny, wióry, zrębki, zrzyny, szczapy i inne pochodzące z przetworzenia tych produktów, w tym brykiety i pelety stanowiących mechanicznie przetworzony naturalny surowiec drzewny niezawierający jakichkolwiek innych substancji". Zatem, zgodnie z powyższą zmianą ww. przepisów, trociny, zrzyny i drewno kawałkowe niezanieczyszczone klejem [...], nie podlegają wymaganiom określonym w art. 10 ustawy o odpadach. Tym samym, w przypadku zanieczyszczenia ww. klejem, co ma miejsce w analizowanej sprawie, powyższa regulacja ma zastosowanie. Jednak z uwagi na zmiany legislacyjne, koniecznym było uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w całości, jako wydanego w innym porządku prawnym i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie - jako bezprzedmiotowego. Jednocześnie w pkt 2 postanowienia organ odwoławczy orzekł co do meritum, negatywnie opiniując przedmiotowe zgłoszenie, podzielając w powyższym zakresie stanowisko organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego nie zostały bowiem spełnione warunki, o których mowa w art. 10 pkt 1, 2 i 4 ustawy o odpadach, tj. w zakresie pewności dalszego wykorzystania przedmiotowych pozostałości, możliwości ich wykorzystania bezpośrednio bez dalszego przetwarzania innego niż normalna praktyka przemysłowa, a także wymagań w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga ma usprawiedliwione podstawy. Zdaniem tego Sądu, zastosowanie przez organ odwoławczy podstawy prawnej z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i umorzenie postępowania administracyjnego wyłącznie z uwagi na zmianę regulacji prawnej było nieprawidłowe. Decyzja (postanowienie) o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, wywiera bowiem inny skutek, przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Taka sytuacja w okolicznościach niniejszej sprawy nie miała miejsca. Zarówno bowiem istnieje podmiot inicjujący to postępowanie, tj. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] - zainteresowany jego zakończeniem jak i jego przedmiot, którym jest wydanie opinii w przedmiocie zasadności zgłoszenia uznania za produkt uboczny powstałych w procesie produkcji prowadzonej przez skarżącego pozostałości obróbki drewna. Zdaniem Sądu meriti należy zatem przyjąć, że postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji nie stało się bezprzedmiotowe. W dacie podejmowania postanowienia przez organ odwoławczy, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły bowiem takie okoliczności faktyczne lub prawne, które wpłynęłyby na niemożność orzekania o istocie sprawy i które czyniłyby postępowanie organu pierwszej instancji bezprzedmiotowym. Zresztą organ II instancji powyższego nie kwestionował ostatecznie orzekając w pkt II zaskarżonego postanowienia co do meritum. Umarzając jednak postępowanie w pkt I nie miał możliwości dalszego procedowania i rozpoznania wniesionego zażalenia. Umorzenie postępowania ma bowiem ten skutek, że formalnie uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku. Skutki tej decyzji/postanowienia mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, mając na uwadze okoliczności prawne badanej sprawy tj. zmianę regulacji prawnej obowiązującej w dacie rozpoznania zażalenia, Główny Inspektor powinien był wyłącznie uchylić postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2019 r. i orzec na nowo w oparciu o aktualne przepisy, nie umarzając postępowania w prowadzonej sprawie. Wobec powyższego, ponownie rozpoznając zażalenie organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić powyższą ocenę prawną i przeprowadzić postępowanie rozpoznając sprawę co do meritum, z uwzględnieniem zasad postępowania, podejmując działania wynikające z przyznanych mu kompetencji w dążeniu do wyjaśnienia przesłanek istotnych dla oceny zasadności złożonego środka odwoławczego.
Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej: "P.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez przyjęcie, że część prowadzonego przez organ postępowania nie stała się bezprzedmiotowa,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że organ II instancji nie może po uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia umorzyć postępowania w części oraz orzec co do istoty w pozostałej części,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 5 w zw. z ust. 4 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie, że wyłączenie stosowania przepisów ustawy do określonego stanu faktycznego nie stanowi bezprzedmiotowości postępowania,
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 5 w zw. z ust. 4 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie, iż organ administracji jest uprawniony do wydania opinii pomimo wyłączenia stosowania przepisów w przedmiotowym stanie faktycznym.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg. norm przepisanych. Nadto, na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] S.A. z siedzibą w [...] wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w przypadku skorzystania przez skarżącego z pomocy pełnomocnika profesjonalnego. Nadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., gdyż pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska negatywnie zaopiniował zgłoszenie [...] S.A. w sprawie uznania za produkt uboczny trocin, zrzyn, drewna kawałkowego w ilości 2950 Mg/rok, powstających w procesie produkcji prowadzonej na terenie Zakładu Przemysłu Drzewnego w [...], ul. [...], z przeznaczeniem do celów energetycznych, produkcji brykietu oraz produkcji płyt drewnopochodnych.
Organ odwoławczy - Główny Inspektor Ochrony Środowiska, ze względu na zmianę przepisów art. 11 ust. 5 ustawy o odpadach, dokonaną przez art. 6 ustawy zmieniającej z 2019 r., uchylił postanowienie organu I instancji w całości, jako wydane w innym porządku prawnym i umorzył postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie w pkt 2 postanowienia orzekł co do meritum, negatywnie opiniując przedmiotowe zgłoszenie, podzielając w powyższym zakresie stanowisko organu I instancji.
Sąd Wojewódzki uchylił postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w skutek zmiany przepisów nie doszło do wystąpienia bezprzedmiotowości postępowania. Wskazał, że przedmiotowa zmiana skutkowała koniecznością uchylenie postanowienia organu I instancji i wydania orzeczenia na podstawie nowych przepisów.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości, albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Z literalnej z wykładni przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika, że dopuszczalne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w części i umorzenie w tym zakresie postępowania przed organem pierwszej instancji. Mając na względzie art. 144 K.p.a. powyższe odnosi się również do zażaleń na postanowienia. Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania następuje wówczas, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck Warszawa 2021 r., s. 664-665).
Sprawa administracyjna jest kategorią wyznaczoną normą administracyjnego prawa materialnego w jej powiązaniu z określonym stanem faktycznym, do którego norma ta ma zastosowanie, tj. w związku z którym może nastąpić jej indywidualizacja i konkretyzacja w drodze aktu administracyjnego, jakim jest decyzja administracyjna (postanowienie). Brak któregoś z elementów tworzących wcześniej sprawę administracyjną powoduje, że sprawa ta przestaje istnieć. W konsekwencji przestaje istnieć przedmiot postępowania administracyjnego, które w takim stanie rzeczy staje się zatem bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Jeżeli zatem dochodzi do takiej zmiany stanu faktycznego, że nie jest możliwe zastosowanie normy prawa materialnego, wszczęte w sprawie postępowanie administracyjne podlega umorzeniu.
W przedmiotowej sprawie doszło, w trakcie postępowania administracyjnego, do nowelizacji art. 11 ustawy o odpadach polegającej na dodaniu do tego przepisu ust. 5, który przewiduje, że w przypadku produktów m in. przetworzenia drewna takich jak kora, strużyny, odziomki pomanipulacyjne, wałki połuszczarskie, trociny, wióry, zrębki, zrzyny, szczapy i inne pochodzące z przetworzenia tych produktów, w tym brykiety i pelety, stanowiących mechanicznie przetworzony naturalny surowiec drzewny niezawierający jakichkolwiek innych substancji, nie stosuje się przepisów ust. 1-4. Zgodnie z ust. 4 uznanie, albo odmowa uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny następuje w drodze decyzji marszałka województwa wydawanej po zasięgnięciu opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska właściwego ze względu na miejsce wytwarzania tego przedmiotu lub tej substancji.
Brak umocowania prawnego do wydania przedmiotowej opinii w części sprawy ma rozstrzygający charakter w kwestii bezprzedmiotowości części postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, w świetle analizy treści normatywnej art. 11 ust. 5 ustawy o odpadach po zmianach wprowadzonych przez art. 6 ustawy zmieniającej z 2019 r., że nie ma racji Sąd Wojewódzki uznając, że postępowanie opiniujące nie stało się bezprzedmiotowe. Należy bowiem wskazać, że skoro od dnia wejścia w życie zmienionego przepisu brak jest podstaw do wydania przez marszałka decyzji w przedmiocie uznania za produkt uboczny produktów przetwarzania drewna takich jak kora, strużyny, odziomki pomanipulacyjne, wałki połuszczarskie, trociny, wióry, zrzyny, szczapy i inne pochodzące z przetwarzania tych produktów, w tym brykiety i pelety, stanowiących mechanicznie przetworzony naturalny surowiec drzewny niezawierający jakichkolwiek innych substancji, to tym samym brak jest podstawy prawnej do wystąpienia przez marszałka do organów inspekcji ochrony środowiska, jako organów wyspecjalizowanych, do zajęcia stanowiska w formie opinii. Skoro skarżące Przedsiębiorstwo wniosło zażalenie od całego postanowienia wydanego przez organ I instancji, a na etapie zażaleniowym zaistniała podstawa do działania dla organów inspekcji ochrony środowiska, to w zakresie w jakim organ ten utracił podstawę do działania zasadnym było uchylenie orzeczenia organu I instancji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Trzeba bowiem mieć na względzie, że organy administracji zobligowane są do przestrzegania swej właściwości miejscowej i rzeczowej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, że w przypadku ustalenia przez organ II instancji, iż zaskarżone orzeczenie tylko w części jest prawidłowe, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. może on wydać orzeczenie, w którym uchyli zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy bądź uchyli decyzję i umorzy postępowanie I instancji. Organ odwoławczy, uchylając zaskarżone postanowienie w części, powinien wydać zarówno nowe rozstrzygnięcie, co do uchylonej części postanowienia organu I instancji, jak i orzec odnośnie pozostałej części, nie podlegającej uchyleniu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki wskazał na konieczność rozpoznania sprawy na podstawie aktualnych przepisów ustawy. Jednakże powyższe skutkowałoby wydaniem opinii (postanowienia) w części bez podstawy prawnej, a zatem skutkowałoby wydaniem postanowienia obarczonego wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Z treści uzasadnienia wyroku można przyjąć, że Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie umorzyło całe postępowanie zainicjowane wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. Jednakże z treści sentencji oraz uzasadnienia postanowienia z dnia [...] marca 2020 r. wynika, że organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji oraz orzekł o umorzeniu w części postępowania i orzekł merytorycznie w pozostałej części. Organ odwoławczy był uprawiony do takiego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści powyższego przepisu wynika, że o uchyleniu aktu administracyjnego nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r.
Istota sporu między stronami skupia się wokół dwóch elementów: niezasadnego uchylenia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w pkt 1 orzeczenia organu I instancji i umorzenia postępowania w tym zakresie oraz negatywnego zaopiniowania przez organy inspekcji ochrony środowiska zgłoszenia uznania za produkt uboczny trocin i drewna kawałkowego, zanieczyszczonych dodatkowymi substancjami chemicznymi, powstających w procesie produkcji prowadzonej na terenie Zakładu Przemysłu Drzewnego w [...] przeznaczonych do produkcji brykietu oraz do sprzedaży odbiorcom indywidualnym. Naczelny Sąd Administracyjny, związany zarzutami skargi kasacyjnej, wypowiedział się wiążąco odnośnie legalności rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 postanowienia. Natomiast pozostaje merytoryczna ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonego postanowienia, której dokona Sąd Wojewódzki ponownie rozpoznający sprawę.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Na podstawie przepisu art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak zatem dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło