II SA/Rz 552/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-06-23
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o unieważnieniu egzaminu państwowego na prawo jazdy może zostać wydana, jeśli nie zostaną w sposób kompletny ustalone wszystkie istotne okoliczności faktyczne dotyczące naruszenia przepisów oraz jego wpływu na wynik egzaminu?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, ponieważ organy naruszyły zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.), nie ustalając w sposób kompletny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, które są niezbędne do zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Organy nie zbadały wystarczająco kwestii dwukrotnego nieprawidłowego wykonania przez egzaminowanego zadań nr 26 i 30, a także nie ustaliły, czy egzaminator niezwłocznie informował o nieprawidłowościach i czy omówił przyczyny negatywnego wyniku egzaminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa o unieważnieniu praktycznego egzaminu na prawo jazdy kategorii C, przeprowadzonego przez skarżącego egzaminatora. Egzamin został unieważniony z powodu dwukrotnego nieprawidłowego wykonania przez egzaminowanego zadania "zmiany kierunku jazdy w prawo". Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zawiadomienia o ponownym wszczęciu postępowania i niepoinformowanie o rozszerzeniu materiału dowodowego. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie zebrały i nie oceniły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] września 2020 r. nr [...]; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. C I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] września 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. T. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi R. T. (dalej w skrócie: "skarżący" lub "egzaminator") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej w skrócie: "Marszałek Województwa") z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy.
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Marszałek Województwa unieważnił egzamin praktyczny z dnia [...] stycznia 2020 r., którego uczestnikiem był M. O. Decyzja ta została następnie uchylona przez SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Marszałek Województwa działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), art. 46 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 512 z późn. zm.) w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 341 z późn. zm. - dalej w skrócie: "u.k.p.") - unieważnił praktyczny egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii C, przeprowadzony w dniu [...] stycznia 2020 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...], przez egzaminatora R. T. - nr uprawnień [...], którego uczestnikiem był M. O. (dalej w skrócie: "egzaminowany").
W uzasadnieniu decyzji Marszałek Województwa wyjaśnił, że podczas części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii C, egzaminowany wykonywał zadania egzaminacyjne w ruchu drogowym. Egzaminator wystawił wynik negatywny z powodu dwukrotnie nieprawidłowego wykonania zadania egzaminacyjnego nr 20 określonego w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206 - dalej w skrócie: "rozporządzenie"): "zmiany kierunku jazdy w prawo". Jak wskazał egzaminator, w trakcie pierwszej próby wykonania ww. zadania egzaminowany jadąc prawym pasem ruchu do skrętu w prawo i wykorzystując sąsiedni pas ruchu do skrętu w lewo nie zachował "szczególnej ostrożności poprzez nie dostosowanie prędkości", nie zauważył, że "obrys pojazdu egzaminacyjnego, skrzyni ładunkowej wystaje na sąsiedni pas ruchu, którym poruszał się pojazd osobowy, któremu ruch został utrudniony i odległość od tego pojazdu była niebezpiecznie bliska". Egzaminator przygotowywał się "do hamowania w razie zagrożenie kolizją". Jak dalej wskazał egzaminator, w trakcie drugiej próby wykonania ww. zadania egzaminowany nie wykonał polecenia wjazdu do ośrodka egzaminowania. Bezpośrednio po ogłoszeniu wyniku negatywnego z powodu dwukrotnie nieprawidłowego wykonania zadania egzaminacyjnego "wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w prawo", egzaminator wskazał drugi błąd w wykonaniu zadania nr 26 określonego w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia - "zmiana biegów właściwa dla energooszczędnej jazdy" skutkujący również oceną negatywną.
Następnie Marszałek Województwa przedstawił stanowiska egzaminatora i egzaminowanego.
Marszałek Województwa podał, że egzaminator wystawił ocenę negatywną na podstawie § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, zgodnie z którym osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne.
W ocenie Marszałka Województwa zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że egzaminowany podczas pierwszej próby wykonania zadania "zmiany kierunku jazdy w prawo" zachował szczególną ostrożność. W szczególności egzaminowany obserwował sytuację przed pojazdem, kilkukrotnie spojrzał w lewą stronę, co wskazuje na obserwację lewego boku pojazdu i należy traktować jako upewnianie się, dwukrotnie spojrzał w prawą stronę, co wskazuje na obserwację prawego boku pojazdu i należy traktować jako upewnianie się, zmniejszył prędkość, wykonał redukcję biegu, zawczasu zasygnalizował zmianę kierunku jazdy (ok. godz. 8:07:29 i ok. godz. 8:07:37). Ponadto egzaminowany podczas pierwszej próby wykonania zadania "zmiany kierunku jazdy w prawo" wyjechał obrysem pojazdu na sąsiedni pas ruchu, gdy samochód osobowy już wyprzedził pojazd egzaminacyjny. Zakwalifikowanie zachowania egzaminowanego jako stwarzające ryzyko zaistnienia kolizji jest więc nieadekwatne do jej zachowania. Zdaniem Marszałka Województwa, egzaminowany, zarówno przed wykonywaniem pierwszej próby wykonania zadania "zmiany kierunku jazdy w prawo", jak i podczas przebiegu pozostałej części egzaminu, nie wykazywał się brakiem umiejętności w kierowaniu pojazdem egzaminacyjnym. W razie zagrożenia kolizją, zasadnym byłoby dokonanie przez egzaminującego interwencji np. poprzez użycie dodatkowego hamulca, bądź przytrzymanie kierownicy, jednakże jak wynika z zebranego materiału dowodowego egzaminator nie dokonał takiej interwencji. Marszałek Województwa wskazał, że dla kierującego samochodem osobowym na lewym pasie ruchu, przejazd na sąsiednim pasie ruchu pojazdu egzaminacyjnego nie przeszkodził w zmianie kierunku jazdy, ani nie spowodował zmniejszenia prędkości. Odległość pomiędzy pojazdami obrazuje załącznik nr 1 do opinii egzaminatora nadzorującego i nie wynika z niego, ażeby miało dojść do powstania niebezpiecznie bliskiej odległości między pojazdami na skutek zachowania egzaminowanego. Brak błędu przy pierwszej próbie wykonania zadania "zmiany kierunku jazdy w prawo" potwierdza również opinia egzaminatora nadzorującego z dnia 18 lutego 2020 r. Marszałek Województwa stwierdził natomiast, że druga próba wykonania zadania "zmiana kierunku jazdy w prawo" była wykonana nieprawidłowo, a egzaminator prawidło zakwalifikował zachowanie egzaminowanego jako błąd.
Dalej Marszałek Województwa wyjaśnił, że z treści art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wynika, że do unieważnienia egzaminu jest niezbędne spełnienie łącznie dwóch elementów: przeprowadzenie egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy oraz to, że ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. W ocenie organu pierwsza przesłanka, tj. przeprowadzenie egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy jest spełniona, albowiem egzaminator nieprawidłowo zakwalifikował zachowanie egzaminowanego jako błąd w wykonaniu zadania "zmiana kierunku jazdy w prawo". Druga przesłanka, czyli konieczność wpływu tych ujawnionych nieprawidłowości na wynik egzaminu również została spełniona. Nieprawidłowa ocena egzaminatora co do kwalifikacji błędu popełnionego przez egzaminowanego skutkowała oceną negatywną egzaminu.
Odnosząc się do okoliczności wskazanych w decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Marszałek Województwa wskazał, że stanowisko Dyrektora WORD z dnia 10 czerwca 2020 r. dotyczące zadania egzaminacyjnego: "zmiana kierunku jazdy w prawo", nie wniosło nowych okoliczności w przedmiotowej sprawie przekładających się na ustalenie stanu faktycznego. Polecenie wydane przez egzaminatora dotyczące zmiany kierunku jazdy w prawo na plac manewrowy WORD w [...] było zgodne z przepisami egzaminacyjnymi i nie zabronione prawem. Natomiast umieszczony przed Ośrodkiem znak B-18 z tabliczką T-22 o treści "Nie dotyczy WORD nie dotyczy pojazdów służb miejskich" nie budził wątpliwości.
Również pismo egzaminowanego z dnia 14 września 2020 r. nie wnosi nowych okoliczności w sprawie. Informacje dotyczące nieprawidłowo wykonanego zadania "przejazd przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu" nie miały wpływu na wynik egzaminu, który był negatywny z powodu dwukrotnie nieprawidłowe wykonanie zadania "zmiana kierunku jazdy w prawo". Natomiast zastrzeżenia wskazane przez egzaminowanego dotyczące braku niezwłocznego poinformowania osoby egzaminowanej o drugim nieprawidłowym wykonaniu zadania "zmiana kierunku jazdy w prawo" są w ocenie organu zasadne, ale nie miały wpływu na wynik egzaminu.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a, poprzez:
a) brak zawiadomienia o ponownym wszczęciu postępowania, którego podstawą stała się decyzja SKO z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...],
b) brak poinformowania o rozszerzeniu materiału dowodowego o pismo Dyrektora WORD w [...], które wpłynęło do organu po wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2020 r.
Po rozpoznaniu odwołania SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że obie z przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. zostały w ocenianym postępowaniu spełnione. SKO podkreśliło, że - wbrew zarzutom skarżącego - materiał dowodowy jest kompletny i nie pomija żadnego z aspektów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wobec skargi egzaminowanego, jako dowód dopuszczono nagranie dvd z przebiegu egzaminu, z którego wynika, że egzaminowany pierwszą próbę wykonania zadania egzaminacyjnego "zmiana kierunku jazdy w prawo" wykonał zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i przepisami ruchu drogowego. W tym przypadku (podczas pierwszej próby) zbliżając się do skrzyżowania zmniejszył prędkość pojazdu i upewniając się co do możliwości przystąpił do zmiany pasa ruchu. SKO podzieliło stanowisko wyrażone przez Marszałka Województwa, że ocena ww. zdarzeń przez egzaminatora, przeprowadzającego egzamin była niewłaściwa. Nie można stawiać egzaminowanemu, tak jak to zrobił egzaminator, zarzutu niezachowania ostrożności, w sytuacji kiedy w pierwszym przypadku egzaminowany po otrzymaniu polecenia zmniejszył prędkość, obserwował sytuację na drodze i po uznaniu, upewnieniu się, że zmiana kierunku jest możliwa, płynnie jej dokonał. W przekonaniu SKO, zachowanie egzaminowanego było całkowicie usprawiedliwione i zgodne z obowiązującymi zasadami bezpieczeństwa oraz przepisami ruchu drogowego.
Wobec powyższego SKO uznało, że wbrew stanowisku skarżącego, w analizowanym stanie faktycznym wystąpiła przesłanka unieważnienia części praktycznej egzaminu z dnia [...] stycznia 2020 r., w oparciu o przepis art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., gdyż został on przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu.
Dodatkowo SKO nie stwierdziło naruszenia przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając:
I. Obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:
1) § 28 ust. 1 pkt. 2 lit. a rozporządzenia, poprzez pominięcie przez organy obu instancji faktu, że egzaminowany dwukrotnie nieprawidłowo wykonał zadanie egzaminacyjne nr 26 określone w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia: "Zmiana biegów właściwa dla energooszczędnej jazdy", co stanowi samodzielną podstawę do wydania negatywnej oceny egzaminu praktycznego na podstawie w/w przepisu;
2) art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z § 28 ust. 1 pkt. 2 lit. a rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy przez SKO decyzji Marszałka Województwa, pomimo nie zaistnienia przesłanki niezbędnej do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, tj. że ujawnione ewentualne nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu w sytuacji dwukrotnego nieprawidłowo wykonanego tego samego zadania egzaminacyjnego, tj. zadania nr 26 określonego w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia, co znajduje odzwierciedlenie we wpisie dokonanym przez egzaminatora do arkusza przebiegu egzaminu pod pozycją 26.
II. Obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.
1) naruszenie przepisu art. 6 k.p.a., poprzez wydanie przez Marszałka Województwa decyzji o unieważnieniu egzaminu na prawo jazdy pomimo niezaistnienia przesłanek, od których przepisy prawa uzależniają wydanie takiej decyzji i akceptację tego faktu przez SKO;
2) naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez Marszałka Województwa wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji o unieważnieniu egzaminu praktycznego na prawo jazdy i akceptację tego faktu przez SKO;
3) naruszenie przepisów art. 61 § 4, art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wzięcie czynnego udziału w sprawie oraz wypowiedzenia się co do wszystkich dowodów zgromadzonych w toku postępowania przed wydaniem decyzji przez Marszałka Województwa i akceptację tego naruszenia przez SKO;
4) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Marszałka Województwa, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).
W sprawie bezsporny jest fakt, że w dniu [...] stycznia 2020 roku skarżący przeprowadzał część praktyczną egzaminu państwowego kat. C, samochodem ciężarowym marki Man o nr rej. [...] z osobą egzaminowaną – M. O. Osoba egzaminowana uzyskała z egzaminu ocenę negatywną. Zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu I instancji unieważniała część praktyczną egzaminu.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Stosownie do jego treści marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli "był przeprowadzony
w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik". Z cytowanego przepisu wynika:
- po pierwsze, że decyzja o unieważnieniu egzaminu państwowego ma charakter związany; w razie ustalenia, że egzamin państwowy został przeprowadzony z naruszeniem przepisów ustawy, co miało wpływ na jego wynik, organ ma obowiązek egzamin unieważnić, wydając w tym przedmiocie decyzję administracyjną:
- po drugie, że do unieważnienia egzaminu państwowego konieczne jest kumulatywne (jednoczesne) wystąpienie obu wskazanych w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. przesłanek, a więc przeprowadzenia egzaminu z naruszeniem przepisów ustawy,
i wpływ, przełożenie tego naruszenia na wynik egzaminu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że przeprowadzenie egzaminu państwowego "z naruszeniem przepisów ustawy" oznacza tak naruszenie przepisów u.k.p., jak i również wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia
z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się
o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1206) – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 27 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 3879/18, wyrok WSA w Krakowie z 12 grudnia 2019 r., sygn. III SA/Kr 926/19.
Konstrukcja art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. uaktywnia kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego jedynie wówczas, gdy w następstwie przeprowadzenia go
z naruszeniem przepisów ustawy nie można zaakceptować jego wyniku. Oznacza to tym samym, że owo naruszenie prawa musi bezpośrednio przekładać się na zasadność końcowego wyniku egzaminu: pozytywnego, bądź negatywnego. Ujmując tę kwestię wprost: organ unieważnia egzamin państwowy przeprowadzony
z naruszeniem ustawy, jeżeli stwierdzi, że przy wyeliminowaniu ustalonego naruszenia prawa, wynik egzaminu byłby inny: osoba egzaminowana, która uzyskała ocenę pozytywną uzyskałaby ocenę negatywną i a rebours, osoba egzaminowana, która uzyskała ocenę negatywną uzyskałaby ocenę pozytywną.
Na gruncie niniejszej sprawy, na obecnym poziomie zgromadzenia
i rozważenia materiału dowodowego, ustaleń takich poczynić się nie da.
Egzamin państwowy przeprowadza się w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej, w tym sprawdzenia wiedzy oraz sprawdzenia umiejętności
w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego
i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin, w ruchu drogowym motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się
z takiego pojazdu i przyczepy oraz tramwajem – art. 51 ust. 1 u.k.p.
Umiejętności kandydata na prawo jazdy określonej kategorii sprawdza się na egzaminie praktycznym przeprowadzanym na placu manewrowym oraz w ruchu drogowym na drogach publicznych – art. 51 ust. 3 u.k.p.
Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. 2019 r. poz. 1206; dalej w skrócie "rozporządzenie") część praktyczna egzaminu państwowego przeprowadzana
w ruchu drogowym polega na "wykonaniu, zgodnie z przepisami ruchu drogowego
i techniką kierowania pojazdem, zadań egzaminacyjnych obejmujących,
z zastrzeżeniem § 24 lub § 25, co najmniej zadania określone w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia - w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy." Posłużenie się przez prawodawcę zwrotem "co najmniej" oznacza, że osoba egzaminowana musi wykonać każde z zadań określonych w tabeli nr 7 załącznika
nr 2 do rozporządzenia oraz ewentualnie inne zadania przekazane do wykonania przez egzaminatora. Wynik pozytywny z części praktycznej egzaminu państwowego uzyskuje osoba, która poprawnie wykonała wszystkie zadania - § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Ocenę negatywną otrzymuje natomiast osoba, która dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne - § 28 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
Podczas przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego egzaminator wypełnia odpowiedni arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego według jednego ze wzorów określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia - § 27 pkt 7 rozporządzenia. Konstrukcja redakcyjna arkusza została stworzona w taki sposób, że egzaminator ocenia odrębnie każde z obowiązkowych zadań egzaminacyjnych poprzez adnotację, przy wyodrębnionym numerycznie i opisowo zadaniu, czy jego wykonanie oceniono pozytywnie, czy negatywnie, przy czym
w odniesieniu do oceny negatywnej pozostawiono dwie rubryki, albowiem – jak wyżej już zaznaczono – osoba egzaminowana ma prawo do dwóch prób wykonania każdego zadania.
Z perspektywy analizowanej sprawy istotna jest treść § 27 pkt 6 rozporządzenia, który stanowi, że podczas części praktycznej egzaminu państwowego egzaminator niezwłocznie informuje osobę egzaminowaną
o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego; w przypadku dwukrotnego nieprawidłowego wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego lub przerwania egzaminu państwowego, egzaminator informuje osobę egzaminowaną
o negatywnym wyniku części praktycznej egzaminu państwowego. Natomiast po zakończeniu części praktycznej egzaminu państwowego egzaminator szczegółowo omawia z osobą egzaminowaną (...) wynik części praktycznej egzaminu państwowego, a jeżeli wynik jest negatywny - podaje przyczyny jego uzyskania - § 28 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia.
Z zalegającego w aktach sprawy arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego wynika, że osoba egzaminowana – M. O. dwukrotnie nieprawidłowo wykonał trzy zadania egzaminacyjne: nr 20 – zmiana kierunku jazdy w prawo; nr 26 - właściwa zmiana biegów – jazda energooszczędna;
nr 30 – zachowanie w odniesieniu do znaków drogowych.
Wobec treści § 28 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, każde z ww. zadań, wobec ich dwukrotnego nieprawidłowego wykonania mogło stanowić samodzielną podstawę do uzyskania przez osobę egzaminowaną oceny negatywnej.
Podstawą wydania kontrolowanych przez Sąd decyzji było założenie, że doszło do naruszenia prawa przez egzaminatora, albowiem wadliwie przyjął on, iż osoba egzaminowana dwukrotnie nieprawidłowo wykonała zadanie z pozycji nr 20 arkusza – zmiana kierunku jazdy w prawo. Sąd, co do zasady podziela ocenę organów, iż w tym zakresie doszło do naruszenia prawa, albowiem pierwsza próba wykonania wzmiankowanego zadania, wbrew stanowisku egzaminatora, była prawidłowa. Kwestia ta została wyjaśniona, rozważona i ewaluowana prawidłowo, przy zachowaniu wymaganych rygorów procesowych.
Zdaniem Sądu deficytowe są natomiast ustalenia i rozważania organów co do pozostałych dwóch zadań, które zostały dwukrotnie ocenione negatywnie. Do wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego, w zakresie części praktycznej, in casu, konieczne było ustalenie, że przy ocenie każdego
z zadań dwukrotnie zweryfikowanych negatywnie, doszło do naruszenia prawa. Jedynie przy takim skonfigurowaniu można przyjąć, że naruszenie to miało wpływ na wynik egzaminu. Organy w swoich decyzjach przyjęły, że podstawą uzyskania oceny negatywnej przez M. O. było dwukrotne nieprawidłowe wykonanie zadania nr 20 – zmiana kierunku jazdy w prawo, gdy tymczasem co innego wynika
z arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu. Rzeczą organu było więc przeanalizować, czy również przy pozostałych dwóch zadaniach ocenionych negatywnie doszło do naruszenia prawa. W tym celu organy powinny były prześledzić nagranie video-audio z przebiegu egzaminu i rozważyć, czy zadania
nr 26 - właściwa zmiana biegów – jazda energooszczędna i nr 30 – zachowanie
w odniesieniu do znaków drogowych faktycznie, dwukrotnie zostały wykonane nieprawidłowo. Co więcej, w tym zakresie mieści się również ustalenie, czy egzaminator w trakcie egzaminu niezwłocznie informował M. O.
o każdorazowym nieprawidłowym wykonaniu zadania oraz o negatywnym wyniku egzaminu w razie dwukrotnej próby negatywnej każdego z zadań nr 20, 26 i 30 (§ 27 pkt 6 rozporządzenia). Ustalić również należy, czy po zakończeniu egzaminu egzaminator omówił z M. O. przyczyny uzyskania oceny negatywnej i czy wskazywał również na wadliwe wykonanie zadań nr 26 i 30 (§ 28 ust, 2 pkt 1 rozporządzenia).
Sąd przeanalizował nagranie video-audio z przebiegu egzaminu i wynika
z niego między innymi, że egzaminator informował M. O. o drugiej negatywnej ocenie wykonania zadania nr 26 - właściwa zmiana biegów – jazda energooszczędna (godz. 08:41:23). Egzaminator podczas omawiania wyników egzaminu informował egzaminowanego, o tym że dwukrotnie nie wykonał tego zadania i że jest to wymóg obligatoryjny (godz. 08:47:42). Egzaminator jednoznacznie podał również, że nie tylko wadliwe wykonanie zadania nr 20, ale także i nr 26 i 30 było przyczyną negatywnej oceny z egzaminu praktycznego (godz. 08:49:38). Sąd zaznacza, iż w tym zakresie jego ocena nie jest wiążąca. Sąd nie jest uprawniony do czynienia ustaleń w zastępstwie organów. Ostateczne ustalenia
i oceny odnośnie nagrania video-audio z przebiegu egzaminu Sąd – adekwatnie do swoich kompetencji – pozostawia organom.
Z wyłożonych względów Sąd przyjął, że organy naruszyły reguły gromadzenia i oceny materiału dowodowego w sprawie – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.- i w konsekwencji nie ustaliły w sposób kompletny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych wyznaczonych treścią hipotezy normy prawnej zrekonstruowanej na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Z tego powodu Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 i 135 P.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią oceny i wskazania sądu wyartykułowane w części zważającej niniejszego uzasadnienia.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło