II OSK 2813/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1313/20 w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2020 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek uczestniczki postępowania M. B. o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., II SA/Kr 1313/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2020 r., [...], [...], którym odmówiono skarżącemu wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r., [...] nakazującą mu, jako inwestorowi, rozbiórkę wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego służącego celom pasieki na działce [...] w [...] . Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r. wniósł Z. B., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez oddalenie skargi. Zdaniem skarżącego błędnie przyjęto, że nie dochował on miesięcznego terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W motywach skargi kasacyjnej pełnomocnik Z. B. wyjaśnił, że organy niezasadnie przyjęły, iż skarżący uzyskał informację o decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. poprzez doręczenie mu zawiadomienia w dniu [...] stycznia 2020 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podobnie jak organy administracji publicznej, nie odniósł się do podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego rozbieżności pomiędzy częścią dyspozytywną kwestionowanej decyzji a podstawą prawną jej wydania. Kwestionowaną decyzję uznał za wewnętrznie sprzeczną, odwołującą się do dwóch rozłącznych trybów postępowania przewidzianych w prawie budowlanym. W skardze kasacyjnej wskazano zatem, że skoro sentencja decyzji nie wyrażała rzeczywistej jej treści, a więc nie sposób było stwierdzić jakoby skarżący dowiedział się o wydanej decyzji z zawiadomienia doręczonego mu w dniu [...] stycznia 2020 r., które tę błędną sentencję powtarzało. Mając na uwadze powyżej podniesione okoliczności zaznaczono, że Z. B. dowiedział się o wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. dopiero w dniu [...] lutego 2020 r., kiedy otrzymał jej kserokopię. Końcowo w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaznaczono, że ani organy, ani sąd nie odniosły się do podnoszonych odpowiednio w podaniu o wznowienie postępowania i zażaleniu okoliczności dotyczących stanu psychicznego skarżącego. U skarżącego stwierdzono odpowiadający lekkiemu upośledzeniu umysłowemu deficyt intelektu, spowodowany najprawdopodobniej stale przyjmowanymi lekami na padaczkę. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania M. B., wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od Z. B. na jej rzecz kosztów postępowania. Poza wywodem prawnym dotyczącym przedmiotu postępowania wskazała między innymi, że wbrew sugestiom skargi kasacyjnej skarżący nie jest ubezwłasnowolniony, ma pełną zdolność do czynności prawnych. W innych sprawach przed sądami powszechnymi i organami ścigania, które toczyły się pomiędzy stronami (skarżącym a M. B.), skarżący niejednokrotnie działał samodzielnie, składał pisma procesowe i zajmował stanowisko w sprawie, jak również ustanawiał pełnomocnika. Zdaniem M. B. brak jest podstaw, aby twierdzić, iż stan psychiczny skarżącego miałby rzutować na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 K.p.a. nie może być uznany za usprawiedliwiony. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r., [...] nakazano Z. B. rozbiórkę wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego służącego celom pasieki na działce [...] w [...] . Decyzję tę wysłano na adres skarżącego, jednak jej nie odebrał (k. 116 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., został nadany w dniu [...] marca 2020 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy się zgodzić z konkluzją Sądu pierwszej instancji, że jednomiesięczny termin do jego złożenia nie został zachowany. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. (k. 118 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) organ zawiadomił strony postępowania o terminie przeprowadzenia kontroli sprawdzającej wykonanie obowiązku rozbiórki. Treść zawiadomienia zawierała jednoznaczną informację o rozstrzygnięciu decyzji, dacie wydania decyzji oraz o organie, który niniejszą decyzję wydał. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów skargi kasacyjnej, jakoby treść omawianego zawiadomienia miała budzić jakieś wątpliwości, co do identyfikacji czy charakteru rozstrzygnięcia, którego dotyczy. W aktach sprawy znajduje się też zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2020 r. Z. B. odebrał je, osobiście, kwitując to podpisem, w dniu [...] stycznia 2020 r. W związku z powyższym Z. B. niewątpliwie powziął wiadomość o fakcie wydania decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. w dniu [...] stycznia 2020 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożony [...] marca 2020 r. wniesiony był z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma wątpliwości, że z zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2020 r. Z. B. dowiedział się o decyzji, gdyż była ona w tym zawiadomieniu jednoznacznie opisana. Kwestie takie jak wątpliwości w odniesieniu do podstawy prawnej decyzji, co zostało zgłoszone w skardze kasacyjnej, nie mogą być podstawą do twierdzenia, że strona nie dowiedziała się o decyzji. Odnosząc się do okoliczności dotyczących stanu psychicznego skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie znajduje dostatecznych przesłanek, aby twierdzenia te uznać za uprawdopodobnione. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Wniosek uczestniczki postępowania kasacyjnego M. B. zawarty w piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz uczestniczki zwrotu kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, o czym orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku. Przepisy art. 204 pkt 1 i 2 P.p.s.a., regulujące zasady zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej nie przewidują możliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, który nie był skarżącym przed sądem pierwszej instancji.