II SA/Kr 1313/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 września 2020 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia 27 marca 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 i § 2, art. 150, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 123 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją z dnia 25 listopada 2019 r., znak: [...] nakazującą Inwestorowi Z. B. - rozbiórkę wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego służącego celom pasieki o wymiarach w rzucie 2,30 m x 3,00 m na działce nr [...] w S. – odmówił wznowienia postępowania zakończonego wskazaną decyzją. W uzasadnieniu organ wskazał, że w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w G. prowadzone było z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego służącego celom pasieki o wymiarach w rzucie 2,30 m x 3,00 mną działce nr [...] w S. . Decyzją z dnia 25 listopada 2019 r., znak: [...] nakazano właścicielowi Z. B. rozbiórkę wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego na ww. działce w Stawiszy. Od przedmiotowej decyzji nie zostało wniesione odwołanie, zatem po upływie 14 dni od daty jej doręczenia stała się ostateczna. W dniu 10 marca 2020 r. wpłynęło pismo Z. B. w niniejszej sprawie, zawierające wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego. W treści wniosku wskazano, że podstawą do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest brak udziału strony, bez własnej winy, w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Organ wskazał, że zgodnie z art. 148 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Kluczowym dla niniejszego postanowienia jest również fakt, iż jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w przypadku gdy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w pierwszej kolejności bada się zachowanie terminu do jego wniesienia vide: wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 67/13). Ponadto w tym samym wyroku określono, że przepis art. 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. faktu doręczenia mu decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Przenosząc powyższy wywód na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 25 listopada 2019 r., o rozbiórce obiektu budowlanego służącego celom pasieki na działce nr [...] w S. został nadany w dniu 7 marca 2020 r. (data wpływu: 10 marca 2020 r.). Jednomiesięczny termin do złożenia ww. podania nie został jednak zachowany, gdyż pismem z dnia 9 stycznia 2020 r. organ zawiadomił strony postępowania o terminie przeprowadzenia kontroli sprawdzającej wykonanie obowiązku określonego w ww. decyzji. Treść niniejszego zawiadomienia zawierała informację o rozstrzygnięciu decyzji, dacie wydania decyzji oraz o organie, który niniejszą decyzję wydał. Natomiast w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji, zgodnie z którym Z. B. odebrał przedmiotowe zawiadomienie w dniu 17 stycznia 2020 r. W związku z powyższym Z. B. powziął do wiadomości fakt wydania decyzji wraz z jego rozstrzygnięciem w dniu 17 stycznia 2020 r., zatem nie ulega wątpliwości, że wniosek złożony w dniu 7 marca 2020 r. nie został złożony w terminie określonym w art. 148 K.p.a. Niezależnie od powyższego, na wzmiankę zasługuje fakt, iż Z. B. był stroną postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu z dnia 25 listopada 2019 r. od momentu jego wszczęcia. Na to postanowienie Z. B. wniósł zażalenie. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 21 września 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w piśmie z dnia 7 marca 2020 r. złożonym przez Z. B. wnioskodawca na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zwrócił się o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 25 listopada 2019 roku w przedmiocie nakazania inwestorowi rozbiórkę wybudowanego, bez wymagalnego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego służącego celom pasieki o wymiarach w rzucie 2,30 m x 3,00 m na działce nr [...] w S. . Wnioskodawca powołał się więc na ustawową przesłankę do wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona: bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W w/w wniosku o wznowienie postępowania wskazano, iż Z. B. powziął wiedzę o decyzji z dnia 25 listopada 2019 roku oraz o postanowieniu z dnia 6 sierpnia 2019 r. oraz ich skutkach dopiero w dniu 7 lutego 2020 roku o czym świadczy zamieszczona w aktach informacja o wykonaniu kserokopii z akt sprawy dotyczących właśnie kwestionowanej decyzji. Kolejną, przesłanką, której spełnienie determinuje możliwość wznowienia postępowania jest złożenie wniosku o wznowienie w terminie określonym w art. 148 K.p.a. Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na wystąpienie przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podkreślić jednak należy, iż termin winien zostać szczegółowo zbadany przez organ administracji publicznej w celu ustalenia okoliczności wskazanej przez stronę. Wnioskodawca musi bowiem udowodnić, iż o danej okoliczności dowiedział się we wskazywanym przez siebie terminie, co z kolei obliguje organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie. Nawet wskazanie konkretnego terminu przez stronę nie zwalnia organu administracyjnego z obowiązku weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów na ich poparcie oraz przedstawienia stanowiska organu, w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wniosek Z. B. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia 25 listopada 2019 r., nr [...], znak: [...], datowany na dzień 7 marca 2020 r. został nadany do organu I instancji za pośrednictwem poczty tradycyjnej w dniu 7 marca 2020 r. W tym miejscu należy jednak wskazać, iż w aktach organu I instancji znak: [...], karta 118 zalega pismo PINB z dnia 9 stycznia 2020 r., znak: [...], skierowane m.in. do Z. B., w którym wskazano, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. zawiadamia (...), że w dniu 3 lutego 2020 r. o godz. 1030przeprowadzona zostanie kontrola sprawdzająca wykonanie obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 25 listopada 2019 r. znak: [...] nakazującej inwestorowi Z. B. rozbiórkę wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego służącego celom pasieki o wymiarach w rzucie 2,30 m x 3.0 m na działce nr [...] w S. Powyższe pismo zostało skutecznie doręczone Z. B. w dniu 17 stycznia 2020 r. Zaznaczyć należy, iż treść w/w pisma PINB z dnia 9 stycznia 2020 r. pozwala zidentyfikować decyzję, która według wnioskodawcy nie została mu skutecznie doręczona, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Przemawia za tym wskazanie organu, który wydał ostateczną decyzję, jej oznaczenie, jak również wskazanie rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, w ocenie MWINB niewątpliwie wynika, iż Z. B. w dniu 17 stycznia 2020 r. powziął informację o wydaniu przedmiotowej decyzji PINB z dnia 25 listopada 2019 r. Konkludując wskazać należy, iż organ I instancji prawidłowo uznał, iż przekroczony został określony w art. 148 § 2 K.p.a. jednomiesięczny termin na złożenie przez Z. B. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia 25 listopada 2019 r., przez co obligatoryjnym dla organu jest wydanie zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego w/w decyzją PINB. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Z. B. zarzucając naruszenie art. 148 § 2 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Inspektor Nadzoru Budowlanego, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. po upływie jednego miesiąca od dowiedzenia się o decyzji, w sytuacji gdy Z. B. dowiedział się o wydaniu decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania nie wcześniej niż 7 lutego 2020 r., kiedy doręczono mu kserokopię przedmiotowej decyzji, zaś wniosek o wznowienie postepowania został złożony w dniu 7 marca 2020 r., tym samym miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany. W uzasadnieniu rozwinięto powyższy zarzut w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Tytułem wstępu wskazać należy, iż jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego stanowi zasada trwałości decyzji ostatecznych, wyrażona w art. 16 § 1, zgodnie z którą uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną jest postępowaniem dwuetapowym, w pierwszej kolejności właściwy organ bada przesłanki formalne do wszczęcia tego postępowania, zanim może przejść do merytorycznego ponownego rozpatrzenia pierwotnej sprawy administracyjnej co do jej istoty. Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi któraś z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przyczyn; przesłanki wznowienia zawierają nadto art. 145a i art. 145b K.p.a. (nieistotne w sprawie). Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Stosownie do art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (a więc podstawy wznowienia, na którą powołuje się skarżąca) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wskazać należy, że złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., skutkować winno odmową wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie doszło niewątpliwie do sytuacji złożenia przez skarżącego podania o wznowienie postępowania po upływie wymaganego, miesięcznego terminu ustawowego, co w istocie przesądza o charakterze rozstrzygnięcia tej sprawy. Podkreślić również należy, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych przez pojęcie dowiedzenia się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2434/18). W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią, bo stanowiącą o możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego z tytułu zaistnienia przyczyny opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., było ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 25 listopada 2019 r. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego został nadany w dniu 7 marca 2020 r. Jednomiesięczny termin do złożenia ww. podania nie został jednak zachowany, gdyż pismem z dnia 9 stycznia 2020 r. organ zawiadomił strony postępowania o terminie przeprowadzenia kontroli sprawdzającej wykonanie obowiązku określonego w ww. decyzji. Treść niniejszego zawiadomienia zawierała informację o rozstrzygnięciu decyzji, dacie wydania decyzji oraz o organie, który niniejszą decyzję wydał. Natomiast w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji, zgodnie z którym Z. B. odebrał przedmiotowe zawiadomienie w dniu 17 stycznia 2020 r. W związku z powyższym Z. B. powziął wiadomość o fakcie wydania decyzji wraz z jego rozstrzygnięciem w dniu 17 stycznia 2020 r., zatem nie ulega wątpliwości, że wniosek złożony w dniu 7 marca 2020 r. nie został złożony w terminie określonym w art. 148 K.p.a. Niezależnie od powyższego, jak zasadnie wskazał organ I instancji Z. B. był stroną postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu z dnia 25 listopada 2019 r. od momentu jego wszczęcia. Niewątpliwym w ocenie Sądu pozostaje zatem, że wniosek o wznowienie postępowania wniesiony przez stronę 7 marca 2020 r., został złożony po terminie opisanym w art. 148 § 2 K.p.a.. Prawidłową była więc odmowa wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a którą to przyczynę powołał skarżący w swoim wniosku. Żaden z merytorycznych zarzutów skarżącego nie mógł mieć zatem wpływu na wynik jej sprawy – pierwszeństwo ma kwestia formalna dopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego. Mając to na uwadze Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.