II OSK 2434/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2989/17 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę. 2. zasądza od M. K. na rzecz E. O. kwotę 477 (czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2989/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. K., uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] , w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił na rzecz E. i T. O., warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, garażu i bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe o poj. do 10 m³ oraz budowie zjazdu indywidualnego. Pismem z dnia 28 grudnia 2016 r. M. K. zwrócił się o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie wskazując, że powinien on być uznany za stronę tego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 roku, znak [...] , Wójt Gminy [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] . W ocenie organu I instancji wiadomość o wydaniu decyzji M. K. powziął w dniu [...] grudnia 2015 r., wobec czego nie został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zażalenie na ww. postanowienie złożył M. K. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., znak [...] , Wójt Gminy [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] . Zażalenie na ww. postanowienie złożył M.K. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymało w mocy ww. postanowienie Wójta. Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2989/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienie Kolegium z dnia [...] września 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta z dnia [...] lipca 2017 r. Sąd I instancji stwierdził, że zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu może być postawiony wówczas, gdy danemu podmiotowi przysługiwał status strony. W kontrolowanej sprawie skarżącemu, właścicielowi nieruchomości sąsiedniej wobec której prowadzone było postępowanie, bezspornie status ten przysługiwał. Dalej Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona faktycznie dowiedziała się o możliwości wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym miała możliwość dowiedzenia się. W ocenie Sądu I instancji okoliczności, na które powoływał się skarżący w toku postępowania oraz na rozprawie przed sądem administracyjnym należycie uprawdopodobniają, że termin zastrzeżony w art. 148 § 1 k.p.a należy liczyć od dnia [...] grudnia 2016 r. tj. od dnia otrzymania przez skarżącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Z ocenianego przez organy w toku kontrolowanego postępowania materiału dowodowego, a w szczególności pisma z dnia [...] grudnia 2015 r. skierowanego przez skarżącego do Wojewody [...] , nie wynika wprost, że dowiedział się on o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wcześniej niż to wskazywał. Zdaniem Sądu I instancji organy uchybiły art. 7 k.p.a., nie wyjaśniając tak istotnych okoliczności, jak te które wyszły na jaw dopiero na rozprawie sądowoadministracyjnej tj. że skarżący nie miał wiedzy o tym, że rodzice E. i T. O. przekazali im nieruchomość, na której budowali dom. Różnica kto jest inwestorem polegała na tym, że rodzice E. O. - w przeciwieństwie do córki - byli rolnikami i skarżący miał prawo oczekiwać, że nie będą sprzeciwiać się jego planom zmodernizowania gospodarstwa. Nadto, organy - wbrew powołanej zasadzie prawdy obiektywnej i obowiązkowi uwzględnienia słusznego interesu obywatela - wszelkie niejasności rozpoznały na niekorzyść skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło je do wniosku, że termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a nie został dochowany. W skardze kasacyjne E. O. zaskarżam ww. w całości zarzucając mu naruszenie: I. przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie tj,. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 , art. 107 § 3 i art. 148 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] września 2017 r. oraz postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] , mimo, że materiał przeczy takiemu stanowisku; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 , art. 107 § 3 i art.148 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że materiał dowodowy zebrany w sprawie należycie uprawdopodobnia , że M. K. zachował termin zastrzeżony w art. 148 § 1 k.p.a., mimo, że materiał dowodowy jednoznacznie przeczy takiemu stanowisku; - art. 151 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie, mimo, że materiał dowodowy zebrany w sprawie uzasadnia oddalenie skargi; - art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i tym samym błędne ustalenie początku biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania M. K. jest oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; - art. 148 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany mimo, że materiał dowodowy w omawianej sprawie jednoznacznie przeczy takiemu stanowisku. Skarżąca kasacyjnie wniosła uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że uwzględniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, za prawidłowe należało uznać stanowisko organów administracji publicznej dotyczące wykładni przepisu art. 148 § 2 k.p.a. i zawartego w nim pojęcia "dowiedzenia się o decyzji". W świetle art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi, jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym stanowi w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie domagającej się wznowienia postępowania. To ona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie złożyła przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy tj., wyprowadziły z niego słuszny wniosek, że M. K. nie zachował terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. Nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, że z pisma M. K. z dnia [...] grudnia 2015 r. nie wynika wprost, że wiedział się on o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania tj., o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla E. O. i T. O. wcześniej niż to wskazywał we wniosku. Nie ma znaczenia w omawianej sprawie, na co błędnie powołał się Sąd I instancji, informacja dotycząca przekazania E. O. i jej mężowi przez ich rodziców nieruchomości, na której został pobudowany dom mieszkalny, jak również informacja kto z nich był rolnikiem. Te okoliczności są zupełnie nieistotne dla sprawy. Z treści pisma M. K. z dnia [...] grudnia 2015 r. do Wojewody jednoznacznie wynika, że informację o wydaniu dla E. i T. O. decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, M. K. posiadał dużo wcześniej niż to wskazał we wniosku. Z pisma tego bezspornie wynika, że na dzień [...] grudnia 2015 r., M. K. wiedział o istnieniu decyzji o warunkach zabudowy, jaki organ ją wydał, co było jej przedmiotem, kto był jej adresatem, i że miał do niej zastrzeżenia. Wobec powyższego niezrozumiałe, a wręcz absurdalne jest stanowisko Sądu I instancji, podane w uzasadnieniu wyroku, że z żadnego dowodu, a w szczególności pisma z dnia [...] grudnia 2015 r. skierowanego przez skarżącego do Wojewody [...] nie wynika wprost, że dowiedział się on o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wcześniej niż to wskazywał we wniosku. Ponadto z treści protokołu z sesji Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., również wynika, że M. K. wiedział o treści decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2011r., Nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla E. i T. O. dużo wcześniej niż podał. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazałą się zasadna. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów. Istota wszystkich podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania dokonanej przez Sąd I instancji oceny, iż wniosek M. K. z dnia [...] grudnia 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, garażu i bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe o poj. do 10 m³ oraz budowie zjazdu indywidualnego, został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określają przepisy art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W sytuacji gdy podstawę podania o wznowienie postępowania stanowi przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że przez pojęcie dowiedzenia się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Za wystarczające uznaje się, iż posiadła ona informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki NSA z 26 czerwca 2013 r., II OSK 528/12; z 18 września 2014 r., II OSK 674/13, z 4 grudnia 2019 r.,II OSK 168/18, z 17 września 2020 r., II OSK 1340/20; z 30 września 2020 r., II OSK 1464/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej skutecznie zakwestionowano stanowisko Sądu I instancji, iż wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Błędnym było bowiem stanowisko Sądu I instancji, iż początek terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania należało liczyć od dnia [...] grudnia 2016 r. tj. od dnia otrzymania przez skarżącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Błędne było także stanowisko Sądu I instancji, jakoby z materiału dowodowego zebranego przez organy administracji publicznej nie wynikało wprost, że M. K. dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wcześniej niż to wskazywał w podaniu o wznowienie postępowania. Skarżąca kasacyjnie trafnie podkreśliła, że z pisma M. K. z dnia [...] grudnia 2015 r. skierowanego przez skarżącego do Wojewody [...] wynika, iż wiedział on o wydaniu na rzecz E. i T. O. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W piśmie tym M. K. wprost wskazywał, że E. i T. O. nie powinni uzyskać decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Podnosił, że działka o nr [...] znajduje się na terenach wykorzystywanych rolniczo, natomiast budynek znajdujący się na tej działce pełni funkcję wyłącznie mieszkaniową. Dalej wskazuje, że wydanie przez Wójta Gminy [...] decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego, ogranicza dotychczasowe wykorzystywanie terenu nieruchomości sąsiedniej. Organy administracji publicznej zasadnie zatem przyjęły, że M. K. już w dacie sporządzania omawianego pisma z dnia [...] grudnia 2015 r. posiadał wiedzę o wydaniu kwestionowanej decyzji ustalającej warunki zabudowy na rzecz E. i T. O. i to najpóźniej od tego momentu należało liczyć początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Bez znaczenia dla oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma wskazana przez Sąd I instancji okoliczność braku wiedzy M. K. o zmianie właściciela nieruchomości. Przypuszczenia M. K., co do braku sprzeciwu E. i T. O. w zakresie jego planów inwestycyjnych, nie mają znaczenia dla ustalenia początku biegu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Mając zatem na względzie, iż M. K. już w dniu [...] grudnia 2015 r. posiadał wiedzę o wydaniu kwestionowanej decyzji ustalającej warunki zabudowy, a podanie w wznowienie postępowania zostało złożone w dniu [...] grudnia 2016 r., Kolegium prawidłowo uznało, że w sprawie należało odmówić wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.