II OSK 528/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-26

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Roman Ciąglewicz, Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego może zostać uznany za złożony w terminie, jeśli strona dowiedziała się o decyzji, której nie doręczono, w sposób pozwalający na identyfikację decyzji, ale nie zna dokładnej treści rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że termin do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji w stopniu pozwalającym na jej identyfikację, a niekoniecznie od poznania dokładnej treści rozstrzygnięcia. Ponadto, prawomocne orzeczenie sądu w sprawie wcześniejszego wniosku o wznowienie wiąże kolejne postępowania dotyczące tej samej kwestii, co skutkuje odmową wznowienia z powodu uchybienia terminowi.
Stan faktyczny
E. Sz. złożył wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę stodoły wydanego w 1969 r., twierdząc, że nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu i dowiedział się o decyzji dopiero w 2011 r. Wniosek został odrzucony przez Starostę Wysokomazowieckiego, a następnie decyzja ta została utrzymana przez Wojewodę Podlaskiego. WSA w Białymstoku oddalił skargę E. Sz., wskazując na przekroczenie terminu do wznowienia oraz powagę rzeczy osądzonej wynikającą z wcześniejszego prawomocnego wyroku w podobnej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia NSA Maciej Dybowski Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 653/11 w sprawie ze skargi E. Sz. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie budowy budynku oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 653/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę E. Sz. na decyzję Wojewody Podlaskiego, z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie budowy budynku. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy. Wnioskiem z [...] stycznia 2011 r. E. Sz. zwrócił się do Starosty Powiatowego w Wysokiem Mazowieckiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wysokiem Mazowieckiem, nr [...], którą udzielono H. M. pozwolenia na budowę stodoły na działce nr [...] w miejscowości Żebry Wielkie. Wnioskodawca zarzucił, że inwestorka nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości, której pozwolenie dotyczyło, a właścicielka – jego matka E. Sz. – nie brała udziału w postępowaniu zakończonym pozwoleniem bez swej winy i nie doręczono jej decyzji kończącej to postępowanie. Wskazał, że na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem z 31 stycznia 1997 r. jest spadkobiercą po E. Sz. Oświadczył, że o pozwoleniu na budowę dowiedział się w dniu 7 stycznia 2011 r. Do wniosku załączył dokumenty z postępowania o wznowienie toczącego się w 2004 r. i zakończonego wyrokiem WSA w Białymstoku z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 708/04, oddalającego skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego z [...] września 2004 r., uchylającą decyzję Starosty Wysokomazowieckiego z [...] sierpnia 2004 r. i umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości Żebry Wielkie. Decyzją z [...] lutego 2011 r., znak: [...], Starosta Wysokomazowiecki, na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania. Wskazał, że z uwagi na ustalenia dokonane w postępowaniu wznowionym w 2004 r., dotyczącym również spornego pozwolenia na budowę stodoły, iż już wówczas wnioskodawca uchybił terminowi do żądania wznowienia – brak było podstaw do wznowienia postępowania na wniosek złożony 31 stycznia 2011 r. W wyniku odwołania złożonego przez E. Sz. Wojewoda Podlaski, decyzją z [...] kwietnia 2011 r., uchylił decyzję Starosty w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał na przedwczesność odmowy wznowienia w sytuacji braku ustaleń co do istnienia pozwolenia na budowę kwestionowanego przez wnioskodawcę i jego zgodności z prawem. Organ odwoławczy wywodził, że wskazanie przez stronę numeru i daty decyzji powodowało konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność jej istnienia i terminu dowiedzenia się o niej przez stronę. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Starosta Wysokomazowiecki ponownie odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wskazał, że dopuścił z urzędu dowód ze sprawy [...], w tym z zeznań złożonych przez wnioskodawcę. Oświadczył on wówczas, że dowiedział się o budowie stodoły od matki, która zwracała uwagę inwestorom na konieczność uregulowania stanu prawnego działki. Zdaniem organu, mogła ona wówczas podjąć działania mające na celu sprawdzenie legalności budowy. Organ odwołał się również do interpretacji art. 148 § 1 K.p.a. zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 708/04, zgodnie z którą miesięczny termin na złożenie podania o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kp.a., dla spadkobiercy zmarłej strony, biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku. W niniejszej sprawie stwierdzenie nabycia spadku nastąpiło w 2000 r., podczas gdy pierwszy wniosek o wznowienie złożono w 2004 r. Był on zatem spóźniony w dacie jego wniesienia. Spóźniony pozostaje także obecny wniosek. Starosta ocenił także, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka z art. 146 § 1 K.p.a., bowiem od decyzji minęło 40 lat. W odwołaniu E. Sz. zarzucił rażące naruszenie zasad ogólnych procedury administracyjnej, w tym art. 8, 9 i 12 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów, art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 K.p.a., poprzez stronniczą i dowolną ocenę materiału dowodowego i nieuprawnione ustalenie początku biegu terminu dla wniosku o wznowienie postępowania, art. 148 § 1 K.p.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie uchybienia temu terminowi. W uzasadnieniu wskazał, że Starosta powielił wszystkie błędy, jakie zawierała decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. oraz zlekceważył stanowisko organu odwoławczego zawarte w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], Wojewoda Podlaski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ stwierdził, że postępowanie w przedmiocie wznowienia składa się z dwóch etapów. W pierwszym badaniu podlega formalna dopuszczalność wznowienia ze względów podmiotowych i przedmiotowych, w drugim ocenia się wystąpienie przesłanek wznowienia. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zachowano miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Skarżący dowiedział się o decyzji z rozmów z matką i swój interes prawny wywodzi ze spadkobrania po niej. Zatem termin do złożenia wniosku przez niego powinien być liczony od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z 4 grudnia 2000 r., sygn. akt I Ns 105/98. Wniosek złożony 31 stycznia 2011 r. jest więc spóźniony i należało odmówić wznowienia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył E. Sz. zarzucając rażące naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zlekceważenie wniosku i zaniechanie ustalenia w szczególności tego, czy istnieje decyzja z dnia 20 stycznia 1969 r. i tego, kiedy wnioskodawca dowiedział się o niej; naruszenie art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji; naruszenie art. 148 § 1 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zastosowanie winien mieć art. 148 § 2 K.p.a.; oparcie ustaleń na faktach i oświadczeniach, które nigdy w sprawie nie miały miejsca. Zarzucił, że organ nie odniósł się zwłaszcza do oświadczenia wnioskodawcy, że dowiedział się o decyzji dopiero w dniu 7 stycznia 2011 r. Bezpodstawnie również przyjęto, że jego matka wiedziała o decyzji i przekazała tę wiedzę skarżącemu. Nie ma na to dowodów w aktach sprawy. Skarżący wskazał na niekonsekwencję organu, polegającą na powoływaniu się w zaskarżonej decyzji na wyrok WSA ze sprawy o sygn. akt II SA/Bk 708/04, podczas gdy we wcześniejszej decyzji z 19 kwietnia 2011 r. wartość tego wyroku w sprawie niniejszej Wojewoda kwestionował. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ustalił, że sprawa dotyczy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 1969 r., nr [...], wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wysokiem Mazowieckiem, którą udzielono H. M. pozwolenia na budowę stodoły, na działce nr [...] , w miejscowości Żebry Wielkie. Sąd odnotował, że w aktach sprawy brak jest dokumentu decyzji, natomiast znajduje się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 708/04, oddalający skargę od decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wskazywanym przez skarżącego pozwoleniem na budowę – przede wszystkim z powodu uchybienia terminowi na złożenie wniosku w tym przedmiocie. Według Sądu pierwszej instancji, organy prawidłowo wskazały, że postępowanie w przedmiocie wznowienia toczy się dwuetapowo. W pierwszej części badane są formalne przesłanki wznowienia jak zachowanie terminu, podanie ustawowej podstawy wznowienia, złożenie wniosku przez podmiot legitymujący się interesem prawnym do żądania wznowienia. Jeśli nie zostaną ustalone negatywne przesłanki wznowienia (np. uchybienie terminowi, brak legitymacji wnioskodawcy, brak ustawowej podstawy wznowienia) – organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, w przeciwnym wypadku wydać powinien decyzję (a od 11 kwietnia 2011 r. - postanowienie) o odmowie wznowienia. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że został przekroczony termin do złożenia wniosku w tym przedmiocie. Sąd wywodził, że w przypadku podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wniosek o wznowienie składa się w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wobec oświadczenia skarżącego, że uzyskał informację o decyzji [...] stycznia 2011 r., złożenie przez niego wniosku 31 stycznia 2011 r. mogłoby spełniać ten warunek, z tym, że jak wynika z akt postępowania, nie jest to pierwszy wniosek o wznowienie złożony przez E. Sz. i dotyczący pozwolenia na budowę stodoły z 1969 r. Pierwszy wniosek został złożony w 2004 r. i wznowione wówczas postępowanie zostało decyzją Wojewody prawomocnie umorzone, które to rozstrzygnięcie WSA w Białymstoku ocenił jako zgodne z prawem w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 708/04. W tamtym postępowaniu ustalono, że E. Sz. przekroczył miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie, bowiem wiedząc o budowie obiektu jeszcze za życia matki (od niej samej, w trakcie trwania tego procesu budowlanego), wniosek o wznowienie złożył dopiero w 2004 r. Tymczasem w takiej sytuacji jako spadkobierca był do tego uprawniony w terminie miesięcznym od daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem z 4 grudnia 2000 r., sygn. akt I Ns 105/98, o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd przyjął termin z art. 148 § 1 K.p.a., a nie § 2 tego przepisu. Według Sądu pierwszej instancji, powyższy wyrok nie jest orzeczeniem wydanym w tej samej sprawie co niniejsza, bowiem obecnie rozpoznano wniosek z innej daty. Nie oznacza to jednak, że nie wiąże on obecnego składu orzekającego. W obydwu tych sprawach (poprzedniej i obecnej) występuje tożsamość podmiotów (wnioskodawcy i organu), przedmiotu postępowania (wznowienie z uwagi na niezapełnienie stronie udziału w postępowaniu dotyczącym tej samej decyzji o pozwoleniu na budowę stodoły), a jedynie wszczęto je na podstawie innych wniosków. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także i inne osoby. Oznacza to związanie faktem i treścią (sprecyzowaną w uzasadnieniu) prawomocnego orzeczenia sądu, co powoduje obowiązek uwzględnienia go w wydawanych kolejnych rozstrzygnięciach. Nie można przyjmować, że określona kwestia prawna kształtuje się inaczej niż tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Ponadto, mimo że wiąże co do zasady tylko sentencja, to jednak w pewnych przypadkach konieczne jest sięgnięcie do treści uzasadnienia w celu prawidłowego odczytania treści samego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji przyjął, że ocena prawna składu orzekającego ze sprawy II SA/Bk 708/04, co do przekroczenia przez skarżącego – już w roku 2004 – miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z powodu niezapewnienia udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę stodoły, wiązała organy rozpoznające wniosek strony z 31 stycznia 2011 r. (na wyrok ten zwrócił uwagę Wojewoda Podlaski w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) i skład obecnie orzekający w sprawie. Sąd argumentował dalej, że powyższa ocena znajduje uzasadnienie również w orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczącym interpretowania przesłanki dowiedzenia się o treści decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Doprowadziło to Wojewódzki Sąd Administracyjny do wniosku, że jeśli skarżący powoływał się już w 2004 r. na wydane pozwolenie na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w Żebrach Wielkich, to już wówczas "wiedział o decyzji", mimo braku wiedzy co do daty jej wydania i numeru. Tym bardziej zatem wniosek złożony w styczniu 2011 r. był spóźniony. Jedynie instrukcyjnie Sąd wskazał, że nawet wznowienie postępowania na żądanie skarżącego nie mogłoby doprowadzić do uchylenia kwestionowanego pozwolenia na budowę, a to z uwagi na upływ czasu. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 K.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 K.p.a. nie może nastąpić, jeśli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Jeśli zatem kwestionowane pozwolenie na budowę wydano w 1969 r., to powyższy zakaz uniemożliwiałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego po wznowieniu postępowania. Skargę kasacyjną złożył E. Sz. reprezentowany przez adwokata G. Ł. Zaskarżył wyrok w całości, zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 170 w związku z art. 171 w związku z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: Ppsa) poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w sprawie niniejszej Sąd związany jest prawomocnym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, o sygn. akt II SA/Bk 708/04, i zachodzi powaga rzeczy osądzonej, ponieważ przedmiot rozstrzygnięcia szczegółowo sprecyzowany w uzasadnieniu tego wyroku jest tożsamy z przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza sentencji wyroku z 21 kwietnia 2005 r. wraz z uzasadnieniem prowadzi do wniosku, że wówczas za podstawę rozstrzygnięcia o oddalenie skargi na decyzję o umorzeniu postępowania wznowieniowego Sąd m. in. przyjął, że skarżący nie wskazał, a postępowanie nie doprowadziło do wyjaśnienia, czy w ogóle w sprawie została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę stodoły na działce nr [...] w Żebrach Wielkich, przez jakie organy i w jakiej dacie, podczas gdy w sprawie niniejszej postępowanie toczyło się przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego konkretną ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wysokiem Mazowieckiem nr [...] z dnia [...] stycznia 1969 r.; 2) art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 kt 1 lit. c) Ppsa poprzez naruszenie funkcji kontrolnej sądu administracyjnego nad organami administracji publicznej, tj. kontroli działalności Starosty Powiatowego w Wysokiem Mazowieckiem i Wojewody Podlaskiego i utrzymanie w mocy wydanych przez te organy decyzji, które zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 148 § 2 K.p.a. i wadliwego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wysokiem Mazowieckiem nr [...], podczas gdy po pierwsze skarżący ani jego spadkobierca bez własnej winy nie brali udziału w rzeczonym postępowaniu, po drugie skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o w/w decyzji; 3) art. 134 § 1 Ppsa poprzez: a) nie wyjście Sądu orzekającego w sprawie poza granice skargi oraz rozpatrzenie sprawy tylko w ramach wyznaczonych przez organ, a tym samym zaniechanie faktycznej kontroli działalności organu rozstrzygającego przedmiotową sprawę – zwłaszcza w kontekście kontroli zebrania i oceny materiału dowodowego; b) poprzez nieuwzględnienie przez Sąd w toku rozpoznawania sprawy naruszeń przepisów postępowania administracyjnego przez organy, tj. art. 7, 8, 77, i 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego wskutek dowolnej oceny materiału dowodowego sprawy, tj. nie zebrania pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji, pominięcia dowodów potwierdzających, iż skarżący dowiedział się o decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wysokiem Mazowieckiem nr [...] dopiero w dniu [...] styczna 2011 r. Wniósł o: 1) przekazanie skargi kasacyjnej do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, tj. w celu wyjaśnienia wątpliwości o charakterze obiektywnym, dotyczącej różnej interpretacji przesłanki: "dowiedzenia się o treści decyzji", o której mowa w art. 148 § 2 K.p.a., tj.: wyjaśnienia czy zwrot: "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono i nie jest konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeżeli posiadała informację, czego dana decyzja dotyczy (tak: NSA w wyroku z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08), czy istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu (tak m. in.: NSA w wyroku z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 622/05; 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale przesłanki stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone. Nie doszło do naruszenia art. 171 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Konsekwencją procesową faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osadzonej jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami (patrz: Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX 2011, teza 1 i 2 do art. 171). Granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku są wyznaczone przez zakres rozstrzygnięcia zawarty w tym wyroku (patrz: Tadeusz Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2005, s. 521). Zakres rozstrzygnięcia jest zaś uwarunkowany regulacjami art. 134 § 1 oraz art. 135 P.p.s.a. Granice sprawy sądowej, o których mowa w art. 134 § 1 P.p.s.a., określa rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, a w warunkach umożliwiających stosowanie przepisu art. 135 P.p.s.a., także pozostałe akty wydane w postępowaniach w tej samej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1019/05, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przedmiotem rozstrzygania w zaskarżonym wyroku była decyzja Wojewody Podlaskiego z dnia 27 lipca 2011 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie budowy budynku. Zaskarżony wyrok nie był poprzedzony prawomocnym wyrokiem odnoszącym się do tej decyzji. Zarzut naruszenia art. 171 P.p.s.a. jest więc bezpodstawny. Podkreślenia wymaga, że z uwagi na treść art. 183 § 2 P.p.s.a., w tym treść art. 183 § 2 pkt 3, a także z powodu dyspozycji art. 183 § 1 P.p.s.a. oraz treść zarzutów zawartych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, w niniejszej sprawie nie podlega weryfikacji ocena Sądu pierwszej instancji, według której zaskarżona decyzja nie została wydana w warunkach res iudicata. Przedstawiając związanie oceną zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 708/04, Sąd pierwszej instancji powołał się na przepis art. 170 P.p.s.a. Nie nawiązał nawet do związania wynikającego z art. 171 P.p.s.a. Również zatem w tym aspekcie nie można podzielić tezy skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 171 P.p.s.a. Zaskarżonemu wyrokowi nie można zarzucić naruszenia art. 170 P.p.s.a. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być badana. Zachodzi tu więc ograniczenie dowodzenia faktów, objętych prejudycjalnym orzeczeniem (por. Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX 2011, teza 4, 5 i 7 do art. 170; J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001/4/63; wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 74492). Skoro w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 708/04, przyjęto, że wniosek E. Sz. o wznowienie postępowania z dnia 28 maja 2004 r. jest spóźniony i powinna nastąpić odmowa wznowienia postępowania, to tym bardziej spóźniony jest wniosek złożony 31stycznia 2011 r. Ustalenie to jest wiążące, mimo że Sąd nie zakwestionował wówczas decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego. Niezależnie od tego, z przesłuchania wnioskodawcy złożonego w trakcie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Podlaskiego z dnia [...] września 2004 r., wynika, że skarżący wiedział wówczas o pozwoleniu na budowę obiektów wybudowanych na sąsiedniej działce. Stwierdził wówczas, tj. 16 lipca 2004 r.: "z dokumentów pozostałych po mojej matce wynika, że nie brała udziału w postępowaniu dotycz. wydania pozwolenia na budowę wszystkich obiektów na działce nr [...] ". W rezultacie stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 148 § 2 K.p.a. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez "nie wyjście Sądu orzekającego poza granice skargi oraz rozpatrzenie sprawy tylko w ramach wyznaczonych przez organ". Powołany art. 134 § 1 P.p.s.a. ustanawia przecież nakaz rozstrzygania w granicach danej sprawy. Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Granice sprawy sądowej określa rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji i zarzut nie może wkraczać w nową materię. Granice te określają więc wydane w sprawie akty i to one wyznaczają zakres sądowej kontroli administracji (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1019/05, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Nadto, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd pierwszej instancji przyjął pogląd o związaniu zarzutami i wnioskami skargi. Rozważania Sądu wskazują na rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, a więc Sąd nie ograniczył się do zarzutów i wniosków skargi. W konsekwencji, nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 7, 8, 77 i 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. Wbrew zarzutowi, materiał dowodowy, co do okoliczności istotnej, został wyczerpująco zebrany i prawidłowo oceniony. Nie ma podstaw do przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego zagadnienia prawnego w trybie art. 187 § 1 P.p.s.a. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie rozumienie przesłanki "dowiedzenia się o treści decyzji", zawartej w art. 148 § 2 K.p.a., nie stanowi zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. Wbrew wnoszącemu kasację, w orzecznictwie sądowym, mimo różnych sformułowań odnoszących się do wykładni tej przesłanki, zgodnie przyjmuje się, że dowiedzenie się nie oznacza precyzyjnego określenia decyzji. Wystarcza wiedza o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej E.owi Sz.emu w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1333/08, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło