II FSK 61/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (spr.) Sędzia WSA del. Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 70/21 w sprawie ze skargi I. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2022 r. I SA/Wr 70/21 oddalający skargę I. S.A. we W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 grudnia oraz 10 listopada 2020 r. odmawiające wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: 1. art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", polegające na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przesłanek prawnych rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej spółki uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odwołuje się do treści art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 poz. 1325 ze zm.), dalej "O.p." jako przepisu, który w sposób wyłączny określa przypadki, gdy organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku wspólnego o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewyjaśnienie dlaczego zdaniem Sądu zasadnie wywodzi organ podatkowy, że skutek podatkowy może być oceniany wyłącznie wówczas, gdy dotyczy czynności mających umocowanie w prawie, skutecznych i dopuszczalnych umów oraz że "Ocena, słuszności stanowiska Skarżącej wyrażonego we wniosku o udzielnie interpretacji indywidualnej wymaga zatem ustalenia, czy zawarcie takiej umowy na gruncie prawa cywilnego, czy też prawa handlowego, jest dopuszczalne (...) i wymaga analizy takiej umowy oraz okoliczności jej zawarcia oraz tychże przepisów prawa", podczas gdy organ podatkowy wydający interpretację indywidualną nie może ingerować w stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, przedstawione przez wnioskodawcę, ani dokonywać własnych ustaleń co do tego stanu lub zdarzenia, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie zastosowanej normy prawnej i konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego; 3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 14b § 1 i 3 i 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14r § 1 O.p. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy w przedmiotowej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia, gdyż zostały spełnione wszystkie przesłanki do wszczęcia postępowania interpretacyjnego, a ponadto organ podatkowy wydający interpretację indywidualną nie może ingerować w stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę, jak również rozstrzygać o skuteczności umowy zbycia pożytków związanych z uczestnictwem w spółce komandytowej, co w konsekwencji - w wyniku odmowy wszczęcia postępowania w sprawie - pozbawiło Skarżącą uzyskania interpretacji przepisów podatkowych stanowiących dla niej trudność interpretacyjną, tj. art. 7b ust. i w związku z art. 5 ust. 1-2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1406 ze zm.), dalej: u.p.d.o.p.; 4. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 165a § 1 w zw. z art. 121 i art. 120 w zw. z art. 14h O.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, gdyż zainteresowani występując ze wspólnym wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji, spełniającym wszystkie warunki formalne, mieli prawo oczekiwać, że zostanie on rozpoznany merytorycznie i uzyskają informację w zakresie kwalifikacji przychodu rozpoznanego ze zbycia pożytków związanych z uczestnictwem w spółce komandytowej w charakterze wspólnika. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a także o zasądzenie od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 165a § 1 zd. pierwsze O.p. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na mocy art. 14h O.p. przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu interpretacyjnym. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3) u.p.d.o.p. przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Ze stanu faktycznego wniosku o interpretację wynika, że wątpliwości skarżącej dotyczą skutków podatkowych opisanej we wniosku umowy przeniesienia pożytków z tytułu uczestnictwa w spółce komandytowej, w szczególności art. 7b u.p.d.o.p. Strona oceniła ją jako ważną. Z kolei organ powziął wątpliwości, co do dopuszczalności zawarcia takiej umowy. Uznał, że dopiero przeprowadzenie postępowania podatkowego mogłoby usunąć wątpliwości, co do prawnej skuteczności zawartej umowy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej, że zapewnienie o dopuszczalności zawarcia takiej umowy stanowi element stanu faktycznego sprawy. Jest nim bowiem jej treść, a w sytuacji, gdy wątpliwym staje się dopuszczalność zawarcia takiej umowy, jej analiza staje się konieczna. Podatki dochodowe są co do zasady konsekwencją czynności cywilnoprawnych. Jeżeli jednak istnieją obiektywnie poważne wątpliwości co do prawnej skuteczności umowy cywilnoprawnej wywołującej skutki w zakresie prawa podatkowego – wykluczone jest prowadzenie postępowania mającego za cel – interpretację przepisu podatkowego określającego te skutki. Musi ono bowiem być poprzedzone postępowaniem, które te wątpliwości usunie, a nie jest to możliwe w postępowaniu interpretacyjnym. W sytuacji, gdy istnieje przyczyna powodująca, że postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie przyczyną tą jest konieczność ustalenia, czy zawarta przez skarżącą umowa jest prawnie skuteczna. Tylko taka bowiem podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wymagałoby to natomiast przeprowadzenia postępowania podatkowego, a nie interpretacyjnego. Z powyższych względów zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. W szczególności uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż zawiera wszystkie elementy w nim wskazane. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w trybie art. 165a § 1 O.p. Przepisu tego nie naruszono, w związku z tym zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami wymienionymi w skardze kasacyjnej również nie są zasadne. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.