II GSK 2528/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-12
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Cezary Pryca, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy wymiarze kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, oprócz przesłanek wskazanych w art. 140n ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, organ powinien brać pod uwagę również dyrektywy z działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym możliwość odstąpienia od wymierzenia kary?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przy wymiarze kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, organ administracji ma obowiązek uwzględnić nie tylko przesłanki wskazane w art. 140n ust. 4 Prawa o ruchu drogowym (zakres naruszenia, powtarzalność, korzyści finansowe), ale również dyrektywy z działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 189d k.p.a. (waga i okoliczności naruszenia, częstotliwość naruszeń, uprzednie ukaranie, stopień przyczynienia, działania dobrowolne, osiągnięte korzyści, warunki osobiste strony). Odesłanie do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w art. 140n ust. 6 P.r.d. nie wyłącza stosowania przepisów działu IVa k.p.a. w zakresie odstąpienia od nałożenia kary i pouczenia. Niewzięcie pod uwagę tych dyrektyw przez organy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na K. J. kary pieniężnej w wysokości 600 zł za niezawiadomienie w ustawowym terminie 30 dni o nabyciu pojazdu. Organ I instancji (Prezydent Miasta) i organ II instancji (SKO) uznały, że skarżąca przekroczyła termin o 178 dni i kara jest adekwatna, nie uwzględniając indywidualnych okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały prawo, nie biorąc pod uwagę przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących miarkowania kary i możliwości odstąpienia od jej wymierzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną SKO od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 293/21 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 19 sierpnia 2021r., sygn. akt II SA/Go 293/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę K. J. (dalej też: "strona","skarżąca") i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim (dalej też: "organ", "SKO", "Kolegium") z [...] stycznia 2021r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z 5 października 2020r., nr WKM-V.5410.17.444.2020.MM w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej (pkt 1) oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego (pkt 2).
Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
K. J. zakupiła w dniu [...] lutego 2020r. samochód marki Peugeot 307, nr rej. [...], nr identyfikacyjny [...].
Decyzją z [...] października 2020r., nr [...] Prezydent Miasta Gorzowa Wielkopolskiego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 600,00 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140mb ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 110, dalej: "p.r.d".). Wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W myśl art 140mb ust. 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1.000 zł. Podkreślił, że skarżąca zgłoszenia pojazdu dokonała dopiero [...] września 2020r., po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu sprawy, przekraczając termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. o 178 dni. Organ I instancji przyjął, że dla przekroczonej liczby dni na dokonanie zgłoszenia nabycia pojazdu (od 91 dni do 180 dni) adekwatna jest kara w wysokości 600,00 zł. Organ stwierdził też, że w sprawie nie miała miejsca powtarzalność tego typu naruszeń oraz, że strona z tytułu nie wykonania obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w ustawowym terminie nie odniosła korzyści majątkowych, co w jego ocenie nie zwiększyło wysokości orzeczonej kary.
Decyzją z [...] stycznia 2021r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego. SKO w pełnym zakresie podzieliło stanowisko organu I instancji co do ustaleń, kwalifikacji prawnej oraz adekwatności nałożonej kary administracyjnej. Zdaniem Kolegium organ I instancji w zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający wyjaśnił przyjęte kryteria wyznaczania wysokości nałożonej kary, wynikające z art 140n ust 4 p.r.d. stanowiącego, że ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Wskazał też, że w przypadku nałożenia w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 140mb p.r.d., istnieje możliwość wystąpienia do organu I instancji o zastosowanie ulg w spłacie wynikającej z takiej decyzji należności, w postaci np. umorzenia, rozłożenia na raty czy odroczenia terminu płatności.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
Uwzględniając skargę na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z 19 sierpnia 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w pierwszej kolejności stwierdził, że SKO trafnie wskazało, iż wydłużenie terminu, o którym mowa w ust. 1 art. 31 ustawy o COVID dotyczyć może tylko pojazdów sprowadzonych lub zarejestrowanych nabytych lub zbytych nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie nowelizacji (art. 30i ust. 2 pkt 1 i 2). Zgodnie z art. 101 nowelizacji ustawa w tym zakresie weszła w życie z dniem ogłoszenia czyli 31 marca 2020r., zatem najdalszy czasowy zakres zastosowania tej prolongaty to data 1 marca 2020r., co w przypadku skarżącej wyklucza zastosowanie dyspozycji art. 31i ustawy o COVID.
WSA za błędne natomiast uznał stanowisko organu, że indywidulane okoliczności związane z sytuacją pandemiczną, (której czasu nie można mierzyć tylko formalnymi okresami) oraz stan zdrowia i sytuacja życiowa skarżącej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu I instancji oprócz bowiem przesłanek, które wprost reguluje art. 140mb ust. 4 p.r.d. do kar administracyjnych wymierzanych na podstawie tego przepisu znajdują zastosowanie również regulacje przewidziane działem IVa kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności przepisy art. 189a § 1 i § 2 oraz art. 189f § 1 k.p.a. W ocenie WSA odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej, zawartego w art. 140n ust. 6 p.r.d. nie wyłącza zastosowania przepisów działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego. Według Sądu I instancji Dział III Ordynacji podatkowej nie reguluje bowiem odstąpienia od nałożenia zobowiązania podatkowego (lub odpowiednio administracyjnej kary pieniężnej) oraz udzielenia pouczenia. Dział ten reguluje natomiast ulgi w spłacie zobowiązań, terminy przedawnienia zobowiązań i odsetki. Oznacza to w ocenie WSA, że w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i pouczenia, mają zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a., natomiast w odniesieniu do terminów przedawnienia, nakładania i egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej oraz udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, odpowiednio stosowane będą przepisy Ordynacji podatkowej. W opinii WSA stosując karę, w ramach przedziału określonego w przepisie art. 140mb p.r.d (od 200 do 1.000 zł), organy powinny brać pod uwagę również dyrektywy wynikające z art. 187d k.p.a. Z tych samych racji do kary administracyjnej regulowanej art. 140 mb i art. 140n ust. 4 p.r.d. znajduje zastosowanie instytucja odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 187f k.p.a. Według Sądu I Instancji z powodu błędnego, zbyt formalistycznego i niedającego się pogodzić z aksjologią konstytucyjną wykładania i stosowania prawa materialnego w sprawie - art. 140mb i art. 140n p.r.d. organy nie prowadziły ustaleń dotyczących innych, niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n p.r.d. okoliczności przemawiających za dalej idącym miarkowaniem kary w oparciu o dyrektywy zawarte w art. 187d k.p.a., albo nawet zastosowaniem instytucji odstąpienia od jej wymierzenia (art.187f k.p.a.), co skutkowało naruszeniem przepisów art. 7, art 77 § 1 i art 80 k.p.a. mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Takie ustalenia są jednak konieczne, co wiąże się z ich wyjaśnieniem i rozważeniem w dalszym toku sprawy.
W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim zaskarżyło powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Organ oświadczył też, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w związku z naruszeniem art. 1, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135 oraz 151 p.p.s.a. a mianowicie:
1. art. 140mb i art. 140n ust. 4 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021r., poz. 450, z późn. zm., dalej: "p.r.d."), w zw. z art. 189d k.p.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na uznaniu, że dyrektywy zawarte w pkt od 1 do 7 art. 189d k.p.a. znajdują również zastosowanie w przypadku kary administracyjnej określonej w art. 140mb p.r.d., podczas gdy w ocenie skarżącego kasacyjnie to art. 140n ust. 4 p.r.d. w sposób autonomiczny i wyczerpujący w powyższym zakresie reguluje dyrektywę wymiaru kary administracyjnej;
2. naruszenie 189d pkt 1-7 w zw. z art. 189a § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i błędną wykładnię, polegające na uznaniu, że przepisy te mają zastosowanie w sprawie i na ich podstawie można w niniejszym przypadku dokonać jej miarkowania, łub odstąpić od wymierzenia kary w związku z podnoszonymi przez stronę okolicznościami dotyczącymi stanu zdrowia oraz sytuacji życiowej i majątkowej, w sytuacji, gdy przepisy te nie mają zastosowania z uwagi na regulację art. 140n ust. 4 p.r.d., stanowiącego lex specialis wobec przepisów działu IVA K.p.a.
II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe wykonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż w okolicznościach analizowanej sprawy organy administracji dokonały właściwej subsumcji przepisów relewantnych z punktu widzenia załatwienia przedmiotowej sprawy, wyjaśniając najpierw stan faktyczny sprawy, a następnie wnikliwie rozpatrując zebrany materiał dowodowy, i dokonując jego prawidłowej oceny; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, które skutkowało nieuzasadnionym wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji;
3. art 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie normy art. 151 p.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga K. J. na zaskarżoną decyzję Kolegium z [...] stycznia 2021r., nr [...] jako nieuzasadniona, powinna zostać oddalona.
Skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a strona nie wniosła o jej przeprowadzenie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skutkuje koniecznością łącznego ich rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał w pierwszej kolejności przypomnieć, iż w świetle art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu, a zgodnie art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1.000 zł. W omawianym przypadku przy skonkretyzowaniu wysokości nałożonej kary organ administracji ma tzw. luz decyzyjny, a ustawodawca posługuje się tu konstrukcją uznania administracyjnego. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego jest rzeczą oczywistą, że kary administracyjnej nie można określić z matematyczną dokładnością, gdyż stopień naruszenia prawa stanowi wielkość ocenną (wyrok NSA z 8 września 1999r., III SA 7707/98). W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podkreśla się, iż w sprawach rozstrzyganych w ramach uznania administracyjnego Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ wybór rozstrzygnięcia jest słuszny. Sąd nie jest zatem uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) podjętej decyzji (wyroki NSA z 22 stycznia 2021r:,sygn. akt I OSK 2546/20 oraz I OSK 2463/20; wyrok NSA z 1 września 2015r., sygn. akt I FSK 43/14). Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego podlega natomiast nieskrępowanemu badaniu przez Sąd administracyjny w zakresie jej zgodności z przepisami proceduralnymi, w tym w szczególności prawidłowości rozważenia w okolicznościach konkretnej sprawy interesu społecznego i słusznego interesu strony, o których mowa w art. 7 k.p.a. (wyrok NSA z 23 kwietnia 1998r., sygn. akt I SA/Kr 1227/97, wyrok NSA z 8 lutego 2021r., sygn. akt I OSK 2463/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że jeżeli miarą efektywności przyjmowanych w omawianym zakresie rozwiązań, gdy chodzi o skuteczność danej sankcji administracyjnej (wyrażającej się w nałożeniu kary pieniężnej) oraz jej funkcji, jest stopień jej oddziaływania wobec zobowiązanego podmiotu, to tym samym nie można tracić z pola widzenia tego aspektu zagadnienia, który nakazuje uwzględniać znaczenie czynników, które w wymiarze odnoszącym się do stopnia dolegliwości sankcji oraz jej współmierności w relacji do rodzaju naruszenia prawa w tym wysokości administracyjnej kary pieniężnej miałyby w dostatecznym stopniu motywować adresata normy prawnej do zachowania zgodnego z jej dyspozycją (I.Niżnik-Dobosz, Aksjologia sankcji w prawie administracyjnym, w: Sankcje administracyjne, red. M. Stahl, R. Lewicka, M. Lewicki, Warszawa 2011, s. 143). Czynniki te, zwłaszcza sposób akcentowania przez ustawodawcę znaczenia poszczególnych spośród nich, nie pozostają bez wpływu na charakter i rodzaj funkcji, które (którą) należałoby wiązać z daną sankcją administracyjną. Wśród nich niezależnie od funkcji represyjnej podkreślić należy znaczenie funkcji motywacyjnej, pozostającej w związku z prewencyjnym oddziaływaniem sankcji administracyjnej w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym, co odnosi się do wpływu na zachowanie podmiotu, wobec którego jest (może być) stosowana, i w odniesieniu do którego ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym, a zwłaszcza co w kontekście dotychczas już przedstawionych argumentów odnoszących się do motywów działania ustawodawcy należy podnieść funkcji ochronnej polegającej na ochronie wartości realizowanych przez normy prawa administracyjnego oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzonej stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości (P. Przybysz, Funkcje sankcji administracyjnych, w: Sankcje administracyjne ..., s. 170 - 171; M. Kobak, R. Sawuła, Problematyka stosowania sankcji administracyjnych, w: Sankcje administracyjne ..., s. 523 - 524; M. Wincenciak, Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania, Warszawa 2008, s. 258 - 260.). W świetle powyższego, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że to wzgląd na potrzebę zapewnienia efektywnej ochrony wartości oraz dóbr, o których mowa powyżej, decyduje o ustaleniu wysokości kary pieniężnej za brak zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Wymierzając karę pieniężną, o której mowa w art. 140mb pkt 2 p.r.d., organ administracji nie jest z woli ustawodawcy pozbawiony możliwości operowania w przedziałach określonych tym przepisem, uwzględniając dyrektywy wymiaru kary, o których stanowi art. 140n § 4 p.r.d., a zatem zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy, ale również zobowiązany jest zastosować regulacje przewidziane działem IVa kodeksu postępowania administracyjnego. Odesłanie bowiem do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej, zawarte w art. 140n ust. 6 p.r.d. nie wyłącza zastosowania przepisów działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego.
Dział III Ordynacji podatkowej nie reguluje bowiem odstąpienia od nałożenia zobowiązania podatkowego lub odpowiednio administracyjnej kary pieniężnej. Dział ten reguluje natomiast ulgi w spłacie zobowiązań, terminy przedawnienia zobowiązań i odsetki. Oznacza to, że w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i pouczenia, mają zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a., natomiast w odniesieniu do terminów przedawnienia, nakładania i egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej oraz udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, odpowiednio stosowane będą przepisy Ordynacji podatkowej. Przyjęcie poglądu, że przepis art. 140n ust. 4 p.r.d. w sposób autonomiczny i wyczerpujący reguluje dyrektywę wymiaru kary administracyjnej w sprawie naruszałoby fundamenty normatywne i aksjologiczne regulacji ogólnej dotyczącej administracyjnych kar pieniężnych przewidzianej działem IVa kodeksu postępowania administracyjnego prowadząc do naruszenia chronionych konstytucyjnie zasad równości i proporcjonalności.
Zgodnie zatem z treścią art. 189d. k.p.a. wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.
Sąd I Instancji prawidłowo zatem uznał, że organy nie prowadziły ustaleń dotyczących innych, niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n p.r.d. okoliczności przemawiających za dalej idącym miarkowaniem kary, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i powoduje konieczność ich rozważenia w dalszym toku sprawy.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło