I GSK 970/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-03

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Piotr Pietrasz, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy informacja o negatywnej ocenie projektu, do której załączono niepodpisaną Kartę Oceny Formalno-Merytorycznej, może stanowić podstawę do oddalenia skargi wnioskodawcy, a tym samym czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił spełnienie wymogów formalnych w postępowaniu o dofinansowanie projektu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo ocenił spełnienie wymogów formalnych, akceptując przekazanie skarżącej niepodpisanej Karty Oceny Formalno-Merytorycznej. Brak podpisów uniemożliwiał weryfikację spełnienia przesłanek do wyłączenia oceniających, co narusza zasadę przejrzystości, rzetelności i bezstronności postępowania o dofinansowanie. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami". Wniosek został oceniony negatywnie z powodu niezgodności z kryterium równości szans i niedyskryminacji, gdyż projekt zakładał wsparcie wyłącznie w formie zdalnej, co zdaniem oceniających ograniczało dostępność dla osób z niepełnosprawnościami chcących nabyć umiejętności praktyczne. Protest spółki został odrzucony. WSA oddalił skargę spółki. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że kontrola spełnienia przesłanek formalnych oceny projektu była niewystarczająca z uwagi na niepodpisanie Karty Oceny.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 375/21 w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w R. na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie; 2. zasądza od Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie na rzecz A sp. z o.o. z siedzibą w R. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 375/21, oddalił skargę A sp. z o.o. z siedzibą w R. na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 11 grudnia 2020 r. A sp. z o.o. w R. złożyła do organu wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy" złożonego w ramach konkursu nr [...] na lata 2014-2020 Działanie nr 7.1. W wyniku oceny formalno-merytorycznej wniosek został oceniony negatywnie, gdyż zdaniem Instytucji Pośredniczącej nie spełnił kryterium ogólnego merytorycznego horyzontalnego nr 1: Projekt jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi (w tym: zasadą równości szans kobiet i mężczyzn - w oparciu o standard minimum, zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zasadą zrównoważonego rozwoju) oraz prawodawstwem unijnym, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z [...] marca 2021 r.. Według oceny projektu zawartej w Karcie Oceny Projektu, projekt zakłada objęcie wsparciem wyłącznie osoby niepełnosprawne, ale wszystkie zaplanowane w projekcie zadania/działania (mentoring/coaching, szkolenia, staże zawodowe) mają odbywać się w formie zdalnej, co jest niezgodne z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Zdaniem oceniających uczestnicy projektu będą kierowani na szkolenia/staże zgodnie z opracowanymi Indywidualnymi Planami Działania, a nie można na etapie planowania wniosku, założyć, iż wszyscy uczestnicy będą mieli predyspozycje do wykonywania zawodów umysłowych, bo tylko do takich zawodów można przygotować się zdalnie. Wskazali, że pracy zdalnej nie można wykonywać w każdym zawodzie, jest ona zarezerwowana dla zawodów typowo umysłowych takich jak np. programista, księgowy, grafik itp., co ogranicza udział w projekcie tych niepełnoprawnych, którzy będą mieli predyspozycje do innych zawodów np. fryzjer, cukiernik ochroniarz, sprzedawca, osoba sprzątająca. Oceniający zauważyli, że wnioskodawca sam wskazał, że wśród OzN zamieszkujących woj. [...] przeważają osoby posiadające wykształcenie nieprzekraczające poziomu ISCED 3 (72%)", wobec powyższego trudno uznać, iż projekt będzie dostępny dla wszystkich osób niepełnosprawnych i nie będzie pogłębiał istniejących już nierówności. Ponadto podnieśli, że w pkt. 3.2 Wnioskodawca wśród wymienionych problemów/barier wymienia m.in. problemy tych osób w kontaktach interpersonalnych, izolację społeczną czy problemy w komunikacji z innymi, a dalsze zamknięcie takich osób w domach nie zniweluje tych problemów, a wręcz odwrotnie może je pogłębić. Od w/w oceny negatywnej Spółka wniosła protest, w którym nie zgodziła się z argumentacją dotyczącą oceny wniosku sporządzoną przez Komisję Oceny Projektów. Skarżąca wskazała, że projekt zgłoszony do dofinansowania jest zgodny z zasadą równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, gdyż formuła pracy zdalnej ma na celu zwiększenie dostępności działań projektowych dla osób z niepełnosprawnościami, a nie jej ograniczenie. W tym zakresie Spółka przedstawiła szeroką argumentację ukierunkowaną na wyjaśnienie idei dyskryminacji w kontekście celów Projektu objętego Wnioskiem o dofinansowanie. Pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała Spółkę, że protest dotyczący oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie, nie został uwzględniony. W ramach uzasadnienia do zajętego stanowiska, Instytucja Pośrednicząca do pisma dołączyła Kartę rozstrzygnięcia protestu. W uzasadnieniu przychylono się do oceniających w ramach pierwotnej oceny wniosku, wskazując, że założenie wsparcia w formie zdalnej jest dyskryminujące osoby niepełnosprawne, które chciałyby nabyć umiejętności praktyczne w zawodzie, takim jak np. kasjer, sprzedawca. Według organu, przedstawione szkolenia on-line nie zapewniają nabycia umiejętności praktycznych podczas odbywania stażu, który również założony jest w formie zdalnej, co w konsekwencji ogranicza wybór zawodu. Wskazano także, że deklaracja skarżącej co do tego, że praca zdalna jest dominującą ale nie jedyną formą wsparcia nie znajduje poparcia w treści wniosku. Zawarto w nim bowiem m.in. stwierdzenie, że "wsparcie będzie realizowane w formie pracy zdalnej, uwzględniając indywidualne predyspozycje i możliwości OzN." Z treści wniosku nie wynika jednoznacznie, forma zdalna jest jedną z opcji, brak opisu jak miałyby wyglądać szkolenia i staż w innej formie niż zdalna, świadczy zdaniem organu o tym, iż wnioskodawca na etapie sporządzania wniosku o dofinansowanie nie brał pod uwagę innej formy niż zdalna pod uwagę. Wnioskodawca powinien jednoznacznie i dokładnie wskazać na spełnianie kryterium tak, aby oceniający nie mieli co do tego wątpliwości. Stosowanie ogólnych sformułowań lub zapewnienia, że poszczególne zadania będą wykonywane z uwzględnieniem zasady równości szans i niedyskryminacji są niewystarczające aby potwierdzić spełnienie kryterium. Uzasadniając oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że przedmiotem sporu jest przede wszystkim ocena spornego ogólnego kryterium merytorycznego horyzontalnego nr 1 - Projekt jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi oraz prawodawstwem unijnym. Na wstępie WSA wskazał, że stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 t.j. (Dz.U. z 2020, poz. 818, dalej: "ustawa wdrożeniowa"), właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). W świetle wymienionych w ww. przepisie zasad, kontrola sądowoadministracyjna powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja instytucji zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, tj. mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentami systemu realizacji programu operacyjnego i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny i nie budzący wątpliwości prezentując przesłanki wyboru dokonanej oceny, przyznanej punktacji, odnosząc się do ram prawnych danego naboru oraz dokumentacji konkursowej. Tym samym również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą winno zawierać szczegółową, jednoznaczną i rzetelną analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu, z rozważeniem zarzutów i uwag przedstawionych w ocenie pierwotnej, jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Przy formułowaniu oceny zachowana winna być swoboda - nie powinna ona jednak być dowolna i nacechowana arbitralnością. Dowolna będzie ona wówczas, gdy będzie sprzeczna z obowiązującymi unormowaniami, logiką, wiedzą, doświadczeniem życiowym, pozbawiona spójnego wywodu, gdy niewyjaśnione będą zrozumiale przesłanki oceny. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że uczyniono zadość wskazanym regułom, a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie nosi znamion arbitralności, czy dowolności. Konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu konkursu, w którym w pkt 4.3.24, Lp. 1 przewidziane zostało sporne kryterium ogólne merytoryczne horyzontalne nr 1 - Projekt jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi (w tym: zasadą równości szans kobiet i mężczyzn - w oparciu o standard minimum, zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zasadą zrównoważonego rozwoju) oraz prawodawstwem unijnym. Zgodnie z zapisami Regulaminu, ocenie podlega zgodność projektu z właściwymi politykami i zasadami unijnymi, w tym w szczególności z: - Zasadą równości szans kobiet i mężczyzn, - Zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, - Zasadą zrównoważonego rozwoju. Nawiązując do powyższych zasad oceny spornego kryterium, jego negatywna ocena (brak spełnienia przez Spółkę) w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu I instancji. Zgodził się bowiem ze zgodnym stanowiskiem pierwszej pary eksperckiej oraz stanowiskiem wyrażonym w ponownej ocenie spornego kryterium przy rozpatrywaniu protestu, że objęte projektem wsparcie kierowane do osób z niepełnosprawnościami, ze względu zaproponowanie go wyłącznie w formie zdalnej, pogłębi tylko te bariery, które wnioskodawca sam rozpoznał w tej populacji. O tym, że wbrew stanowisku skarżącej proponowane we wniosku wsparcie (szkolenie) ogranicza się tylko do formy zdalnej świadczą jednoznacznie, bez cienia wątpliwości, zapisy wniosku, które celnie przytacza zresztą organ w odpowiedzi na skargę. I tak przykładowo w pkt 3.1.2 Wniosku o dofinansowanie jest mowa o realizacji Projektu w formule pracy zdalnej, podobnie w pkt 3.2 wniosku. W pkt 3.3.i 4.1 wniosku jest mowa o korzyściach płynących z takiej właśnie formy wsparcia. W żadnym miejscu wniosku i dołączonej doń dokumentacji nie wskazano wprost, że przewidziana jest inna jeszcze forma realizacji poza zdalną. Skarżąca powołując się na wyrwane z kontekstu sformułowania usiłuje dowieść, że Projekt przewiduje także inną niż zdalna formę wsparcia, ale jest to zabieg bezskuteczny. Na to jaka jest przyjęta we wniosku forma wsparcia, wskazuje już choćby tytuł projektu: "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy". Nieuprawnione jest, w ocenie Sądu I instancji, twierdzenie skarżącej, jakoby z zapisu zamieszczonego we wniosku, że zamierza udostępniać członkom zespołu projektowego środek komunikacji (samochód) umożliwiający dojazd do miejsca zamieszkania uczestników projektu, ma wynikać, że skarżąca dopuszcza możliwość realizacji Projektu stacjonarnie, w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej. Udostępnienie samochodu członkom zespołu w żadnym razie nie przesądza o formie organizacyjnej przeprowadzonych szkoleń, lecz tylko świadczy o pewnej mobilności, możliwości skontaktowania się z uczestnikiem projektu choćby w celu rozwiązania możliwych problemów technicznych. Zważywszy na przewidywaną, zdalną formę szkolenia wymagającą urządzeń i aplikacji do łączenia się na odległość oraz osoby uczestniczące w szkoleniu to jest osoby niepełnosprawne taka pomoc może być nieodzowna, a tym samym bezpośrednie kontakty w miejscu zamieszkania uczestnika szkolenia wręcz konieczne, ale to nie oznacza, że szkolenie jest prowadzone także w innej formie. To, że realizacja wsparcia następuje w miejscu zamieszkania uczestnika jest konsekwencją przyjętej we wniosku formuły pracy zdalnej, a nie świadczy zaś o tym, że jest ono realizowane bezpośrednio w miejscu zamieszkania przez członków zespołu. Wbrew poglądowi skarżącej, z treści stanowiska organu jasno wynika jaka jest cecha dyskryminacyjna i w jaki sposób będzie przejawiać się w realizacji założeń Projektu. Zrozumiałe jest, że choć wsparcie dedykowane jest wobec osób niepełnosprawnych, to jednak wyklucza, poprzez założoną formę realizacji, te osoby spośród wskazanej wyżej populacji, które chciałyby nabyć umiejętności praktyczne niezbędne do wykonywania wielu zawodów. Zdaniem WSA, zaprezentowana w niniejszej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą ocena wniosku o dofinansowanie pod kątem spełnienia spornego kryterium nie jest dowolna i opiera się na analizie całokształtu okoliczności danej sprawy, to jest zakreślonych treścią wniosku o dofinansowanie i dołączonej doń dokumentacji. W ocenie Sądu osoby oceniające wniosek na obu etapach konkursu dokładnie przeanalizowały treść zapisów wniosku o dofinansowanie, które zawierały podstawowe informacje co do charakteru i formy organizacyjnej szkoleń (wsparcia) objętych Projektem. Jeżeli chodzi o zarzuty natury formalnej a dotyczących kompletności, a tym samym prawidłowości kart oceny formalno - merytorycznej wniosku o dofinansowanie to rację Sąd przyznał skarżącej o tyle, że w § 8 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów powołanej do oceny wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, przewidziano, że członkowie Komisji są zobowiązane do podpisania Deklaracji poufności oraz Oświadczenie o bezstronności, które są immamentną częścią Karty oceny formalno - merytorycznej (KOFM) wniosku o dofinansowanie. Skarżący podnosząc braki w tym zakresie, odwołuje się jednak do otrzymanej informacji o negatywnej ocenie wniosku, a nie do samej Karty oceny formalno - merytorycznej. W § 11 ust. 23 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów wskazano, że w przypadku negatywnej oceny Wnioskodawcy przekazywana jest niezwłocznie pisemna informacja o zakończeniu oceny jego projektu i o niespełnieniu kryterium/ów wyboru projektów oraz treść/kopia Karty oceny formalno – merytorycznej. Jest to więc niejako część informacji, zastępująca rozwinięcie/uzasadnienie stanowiska organu. To, że w Karcie dołączonej do tej informacji nie ma zapisów świadczących o złożeniu przez oceniających niezbędnych oświadczeń i nie świadczy bynajmniej, że nie zostały one złożone. Sama informacja, jako emanacja skarżonego rozstrzygnięcia nie rodzi kontrowersji co do tego, że została podpisana i to przez uprawnioną osobę. Ze stopki w/w pisma wynika, że jej załącznikiem jest treść Karty oceny formalno-merytorycznej, która zawiera pełną argumentacje stanowiska organu. Sąd zauważył, że skarżąca tego rodzaju zarzutów nie formułowała na etapie składania protestu ani też, że nie wykazała, że występowała o udzielenie jej wglądu w dokumentację konkursową, w celu ustalenia czy spełnione zostały warunki formalne tych dokumentów, które związane były z oceną jej wniosku. Powołując się na pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 1051/13, (że informacja o negatywnej ocenie projektu nie jest decyzją administracyjną i nieuprawniony byłby wniosek, iż uzasadnienie takiej informacji powinno odpowiadać wymogom przewidzianym dla decyzji administracyjnej) Sąd wskazał, że w orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, że elementem takiego uzasadnienia mogą być załączone do rozstrzygnięcia wypełnione karty oceny merytorycznej. W tej sytuacji za bezzasadny uznano zarzut strony skarżącej dotyczący braku podpisu karty oceny formalno-merytorycznej załączonej do udzielonej jej pisemnej, skarżonej informacji o wynikach oceny wniosku o dofinansowanie czy nie dołączenia doń określonych oświadczeń (deklaracji) oceniających. Obowiązek taki nie wynika bowiem wprost z ustawy wdrożeniowej. Co więcej z pkt 4 rozdziału 4 Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 wydanych przez Ministra Inwestycji i Rozwoju, wynika, że właściwa instytucja zapewnia wnioskodawcy dostęp do dokumentów dotyczących oceny jego projektu przy zachowaniu zasady anonimowości osób dokonujących oceny, chyba, że w procedurze wyboru projektów przewidziano odstąpienie od tej zasady. Skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej oraz art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez uznanie, że dopuszczalnym było przekazanie Skarżącej Karty Oceny nie zawierającej podpisów osób ją sporządzających, która uniemożliwiała weryfikację czy nie zaszły podstawy do wyłączenia osób rozpoznających protest w oparciu o art. 60 ustawy wdrożeniowej - i w konsekwencji oddalenie skargi - podczas gdy zgodnie z zasadą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, będącej składową zasady demokratycznego państwa prawnego, obowiązkiem Instytucji Pośredniczącej było zapewnienie wnioskodawcom dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów, zaś niepodpisanie najistotniejszego dokumentu przesądzającego o dokonaniu oceny projektu powoduje niemożliwość ustalenia czy w istocie ocena projektu została dokonana, tym bardziej, że w ramach odpowiedzi na skargę, nie podniesiono argumentów wskazujących by było inaczej i nie przedłożono podpisanej Karty Oceny, które to uchybienie (nieuwzględnione przez Sąd I instancji) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 64 Ustawy Wdrożeniowej oraz art. 61 ust. 8 pkt 2 Ustawy Wdrożeniowej, poprzez zaaprobowanie oceny dokonanej przez Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie (Instytucja Pośredniczącej), dotyczącej wniosku o dofinansowanie projektu pt. Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy złożonego w ramach konkursu nr [...] na lata 2014-2020 Działanie nr 7.1 Poprawa sytuacji osób bezrobotnych na rynku pracy, Nr [...] - i w konsekwencji oddalenie skargi - w sytuacji, w której właściwe byłoby uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1 Ustawy Wdrożeniowej, a to w związku z tym, że ocena projektu uznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie za prawidłową dokonana została bez podstawy prawnej, bowiem z żadnego przepisu prawa nie wynika, by projekty realizowane w ramach środków unijnych mogły przybrać wyłącznie formę stacjonarną, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na oddaleniu Skargi; c) art. 106 § 5, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 64 Ustawy Wdrożeniowej oraz art. 61 ust. 8 pkt 2 Ustawy Wdrożeniowej poprzez całkowite pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie argumentów skarżącej zmierzających do wykazania, że forma pracy zdalnej jest formą aprobowaną społecznie oraz promowaną przez organy unijne na gruncie perspektywy finansowej projektowanej na lata 2021 - 2027, i w konsekwencji oddalenie skargi, w sytuacji gdy na mocy art. 106 § 5, odsyłającego do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, rzeczą sądu orzekającego w sprawie było dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego na podstawie wszechstronnego jego rozważenia, czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaniechał uczynić; d) 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 64 Ustawy Wdrożeniowej oraz art. 61 ust. 8 pkt 2 Ustawy Wdrożeniowej poprzez niedopełnienie przez Sąd pierwszej instancji wymogów w zakresie wskazania w uzasadnieniu wyroku podstaw prawnych rozstrzygnięcia oraz jej faktycznego wyjaśnienia, w szczególności poprzez brak wyrażenia przez Sąd jakiegokolwiek stanowiska wobec zarzutów skargi dotyczących braku podstawy prawnej pozwalającej na uznanie, że formuła pracy zdalnej w ramach realizacji projektów ze środków unijnych jest niedopuszczalna i ma charakter dyskryminujący. 2) na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 Ustawy Wdrożeniowej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj.: a) art. 37 ust. 1 Ustawy Wdrożeniowej w zw. z art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie przez Sąd I instancji, że : - Instytucja Pośrednicząca prawidłowo uznała, że wniosek Skarżącej nie spełnił kryterium ogólnego merytorycznego horyzontalnego : "Projekt Jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi (w tym zasadą równości szans kobiet i mężczyzn - w oparciu o standard minimum, zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zasadą zrównoważonego rozwoju) oraz prawodawstwem unijnym", podczas gdy przeprowadzenie rzetelnej oceny, uwzględniającej prawidłową wykładnię pojęcia "dyskryminacji" winno prowadzić do uznania, że Wniosek o dofinansowanie spełniał wskazane powyżej kryterium i zapewniał równy dostęp do udziału w Projekcie tej kategorii osób do których Projekt jest dedykowany, bez względu na ich cechy szczególne; - Skarżąca nie wskazała we Wniosku o dofinansowanie aspektów, które wskazywałyby na to, że dopuszcza inne niż zdalna formy wsparcia dla uczestników Projektu, podczas gdy w treści Wniosku o dofinansowanie, w części dotyczącej spełnienia kryterium "Projekt Jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi (w tym zasadą równości szans kobiet i mężczyzn - w oparciu o standard minimum, zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zasadą zrównoważonego rozwoju) oraz prawodawstwem unijnym", Skarżąca wyraźnie wskazała, że w ramach Projektu, zamierza udostępniać członkom zespołu projektowego środek komunikacji (samochód) umożliwiający dojazd do miejsca zamieszkania uczestników projektu, co wyraźnie wskazuje na to, że w przypadkach kiedy będzie to uzasadnione charakterem udzielanej formy wsparcia, Skarżąca dopuszcza możliwość realizacji Projektu stacjonarnie, w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej; b) art. 44 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 37 ust. 1 Ustawy Wdrożeniowej oraz w zw. z § 11 ust. 18 i § 8 ust. 1 i 4 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów powołanej do oceny wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, stanowiącego Załącznik do Zarządzenia nr 77/19 Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2019 r. (dalej jako: "Regulamin KOP") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że doręczenie Skarżącej informacji o dokonanej ocenie Projektu, której załącznik stanowiła niepodpisana Karta Oceny, było prawidłowe, w sytuacji gdy działanie takie było sprzeczne z wymogami, uniemożliwiało kontrolę, o której mowa w art. 60 Ustawy Wdrożeniowej, a w konsekwencji naruszało zasadę przejrzystości, rzetelności, zaś w szczególności zasadę bezstronności, c) pkt 4.3.24 Regulaminu Konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 OŚ PRIORYTETOWA REGIONALNY RYNEK PRACY DZIAŁANIE 7.1 POPRAWA SYTUACJI OSÓB BEZROBOTNYCH NA RYNKU PRACY - PROJEKTY KONKURSOWE z dnia 27 października 2020 r. (dalej jako; "Regulamin Konkursu") - poprzez uznanie, w ślad za stanowiskiem prezentowanym przez Instytucję Pośredniczą, że Projekt Skarżącej jest dyskryminujący, bez jednoczesnego wskazania ze względu na jaką cechę szczególną Sąd I instancji ową dyskryminację przyjmuje i jakie w konsekwencji będą różnice w dostępie do projektu dla poszczególnych uczestników, podczas gdy z powołanego punktu regulaminu wynika, że: "(...) przedmiotem sprawdzenia Jest, czy umożliwiono wszystkim osobom - bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, wyznawaną religię lub światopogląd, orientację seksualną - sprawiedliwe, pełne uczestnictwo w projekcie na Jednakowych zasadach". W uzasadnieniu podano argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie są trafne. Za usprawiedliwiony i w efekcie prowadzący do uchylenia zaskarżonego wyroku należy uznać zarzut sformułowany w punkcie 1 a) petitium skargi kasacyjnej naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej oraz art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez uznanie, że dopuszczalnym było przekazanie Skarżącej Karty Oceny nie zawierającej podpisów osób ją sporządzających, która uniemożliwiała weryfikację czy nie zaszły podstawy do wyłączenia osób rozpoznających protest w oparciu o art. 60 ustawy wdrożeniowej - i w konsekwencji oddalenie skargi - podczas gdy zgodnie z zasadą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, będącej składową zasady demokratycznego państwa prawnego, obowiązkiem Instytucji Pośredniczącej było zapewnienie wnioskodawcom dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów, zaś niepodpisanie najistotniejszego dokumentu przesądzającego o dokonaniu oceny projektu powoduje niemożliwość ustalenia czy w istocie ocena projektu została dokonana, tym bardziej, że w ramach odpowiedzi na skargę, nie podniesiono argumentów wskazujących by było inaczej i nie przedłożono podpisanej Karty Oceny. Jak wynika bowiem z akt sprawy już na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca spółka domagała się w pierwszej kolejności kontroli spełnienia przesłanek formalnych odnośnie do osób, które oceniały sporny projekt wskazując na obowiązek złożenia przez te osoby deklaracji poufności a także oświadczeń o bezstronności. Żądanie to było usprawiedliwione ponieważ wnioskodawca ma zapewniony dostęp do dokumentów dotyczących oceny jego projektu przy zachowaniu anonimowości osób dokonujących oceny, która to zasada nie została przełamana na gruncie procedury przyjętej w przedmiotowym postępowaniu. W § 8 ust. 1 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów wskazano "Osoby zaangażowane w prace Komisji są zobowiązane do podpisania Deklaracji Poufności". Dodatkowo każdy oceniający podpisuje Oświadczenie o bezstronności. Z kolei w Rozdziale 4 pkt 1 c) Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 zdefiniowano bezstronność jako: "zakaz indywidualnych preferencji w ramach grup czy typów wnioskodawców dopuszczonych do ubiegania się o dofinansowanie. Zasada ta jest realizowana poprzez przygotowanie kryteriów w taki sposób, aby ich stosowanie podczas wyboru projektów uniemożliwiało zastosowanie indywidualnych preferencji o charakterze podmiotowym. Stosowanie innych preferencji, dotyczących np. typów wybieranych projektów oraz grupowe preferencje o charakterze podmiotowym nie są zabronione, o ile mają umocowanie w kryteriach. Dodatkowo zasada bezstronności odnosi się do stosowania mechanizmów gwarantujących bezstronność osób uczestniczących w wyborze projektów. W stosunku do pracowników właściwych instytucji lub pracowników tymczasowych załączanych do oceny projektów wymagane jest co najmniej wprowadzenie obowiązku podpisywania przez nich oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia pracowników organu, o których mowa w przepisach KPA odnoszących się do wyłączenia pracowników organu (art. 24 § 1 i 2 KPA). W sytuacji, w której dochodzi do wyłączenia pracownika właściwej instytucji lub pracownika tymczasowego nie może on dokonywać oceny danego projektu oraz oceny żadnego z projektów ocenianych w ramach konkursu albo rundy konkursu, jeżeli konkurs został podzielony na rundy (...). Z powyższego wynika, że każdy z członków Komisji Oceny Projektów ma obowiązek zapoznać się z listą wnioskodawców, aby zgłosić ewentualne wykluczenie swojej osoby z procesu oceny przed jej rozpoczęciem. Tym samym, w procesie oceny projektu biorą udział wyłącznie osoby, które są w stanie podpisać Oświadczenie o bezstronności oraz Deklarację poufności. Mechanizm wykluczenia z grona oceniających, osób które nie spełniają powyższych warunków ma na celu zapewnienie wymogu o jakim mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej mianowicie wyboru projektu do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Tym niemniej, co potwierdził organ w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zasada zapewnienia dostępu do dokumentów dotyczących oceny jego projektu przy zachowaniu anonimowości osób dokonujących oceny nie dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym. Tymczasem na gruncie rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji w istocie uchylił się od skontrolowania tego aspektu który jest, jak już powiedziano, ściśle związany z przestrzeganiem art. 37 ustawy wdrożeniowej. WSA wskazał bowiem, że "fakt , iż w Karcie dołączonej do informacji nie ma zapisów świadczących o złożeniu przez oceniających niezbędnych oświadczeń nie świadczy bynajmniej, że nie zostały one złożone". To stanowisko Sądu Instancji nie poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż w nadesłanych aktach sprawy brak jest dokumentów źródłowych pozwalających na potwierdzenie zasadności tego poglądu. Jak trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej, również do odpowiedzi na skargę skierowanej do Sądu I instancji organ nie dołączył stosownej dokumentacji pozwalającej na wykazanie, że Karta Oceny odnosząca się do projektu skarżącej spółki została w tym zakresie sporządzona w sposób poprawny formalnie. Z kolei Sąd I instancji odnosząc się do wzmiankowanego zarzutu poprzestał jedynie na powieleniu gołosłownego stanowiska organu. W orzecznictwie podkreślono, że uregulowanie postępowania związanego z oceną i wyborem projektów w ramach swoistych źródeł prawa administracyjnego (regulaminy konkursów, regulaminy KOP) nakłada na sądy administracyjne obowiązek szczególnej analizy działań instytucji, dokonujących oceny z punktu widzenia konstytucyjnie gwarantowanej zasady bezstronności organów w rozstrzyganiu spraw indywidualnych (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie II GSK 1287/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na szczególny charakter prawa do bezstronnego zbadania sprawy przez organ administracyjny zwrócił uwagę również TK (zob. wyrok TK z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie P 57/07, Dz.U. z 2008 r. nr 229, poz. 1539). W szczególności należy zauważyć, iż zgodnie z art. 50 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Z przedmiotową regulacją koreluje art. 49 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, który stanowi, iż do eksperta stosuje się odpowiednio przepisy art. 24 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Skoro wybór projektów do dofinansowania jest przeprowadzany w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny ocena Sądu administracyjnego nie może być w tym zakresie iluzoryczna. Sąd I instancji rozpatrując tego rodzaju zarzut powinien rozważyć, czy przedłożone przez organ dokumenty pozwalają na odparcie zarzutu strony, która z oczywistych powodów nie ma do nich pełnego dostępu. Temu zadaniu nie sprostał WSA w Rzeszowie, co czyni zasadnym uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. W zaistniałej sytuacji, pozostałe zarzuty kasacyjne, zmierzające do podważenia prawidłowości oceny merytorycznej należy uznać za przedwczesne na tym etapie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 560 zł, na które składały się: wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej kasacyjnie spółki (360 zł), orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło