III FSK 4903/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Protokolant Izabela Dalkowska-Jóźwiak, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H.K. i J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 266/21 w sprawie ze skargi H.K. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 30 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązanie pieniężnego za 2019 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 266/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę H.K., J.K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej: SKO) z dnia 30 listopada 2020 r., w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. Skargę kasacyjną wywiedli skarżący. Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe ich zastosowanie, tj. art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.), art. 1, art. 4 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 1256 ze zm., dalej: u.p.r.), art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 888 ze zm., dalej: u.p.l.) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący winni od przedmiotu opodatkowania (nieruchomości) wskazanego w pkt. 1 (tabela) uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zapłacić tylko podatek od nieruchomości w kwocie aż 166.579 zł, a nie podatek rolny lub leśny, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonego wyroku; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c P.p.s.a. w zw. z art. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: O.p.) poprzez nie zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji środka przewidzianego ustawą, chociaż dokonując kontroli działania administracji publicznej winien stwierdzić w sprawie podczas postępowania przed organem pierwszej jak i drugiej instancji naruszenie zasady praworządności, nie wyjaśnienie zaistniałego stanu faktycznego sprawy, pozbawienie skarżących możliwości dowodzenia swoich racji oraz naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a nadto poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na dowolnie dokonanej ocenie niekompletnego materiału dowodowego, nie przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji itp., a nadto poprzez nieprawidłowe doręczanie korespondencji w sprawie, w tym zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonego wyroku. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, uwzględnienie skargi w całości oraz o zasądzenie od SKO na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), ze względu na konieczność rozpoznania jej bez zbędnej zwłoki oraz na ograniczenia związane z sytuacją pandemiczną. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim podnieść należy, że wbrew wymogom art. 174 w związku z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.s.a. we wniesionej w rozpoznanej sprawie skardze kasacyjnej nie uzasadniono postawionych w jej petitum zarzutów. Przypomnieć więc trzeba, że z art. 176 P.p.s.a. wynika, iż wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek nie tylko przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej, ale też szczegółowo je uzasadnić. Autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do powołania przepisów prawa, które w jego ocenie zostały naruszone, lecz ma obowiązek uzasadnić w czym upatruje uchybienie tym przepisom. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego konieczne jest wskazanie na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Natomiast w przypadku wniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania konieczne jest wykazanie, że zarzucane naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić trzeba, że obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich, rozpoznając skargę kasacyjną. Argumenty uzasadnienia powinny także pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Jest to o tyle istotne, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów. Nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, iż zakres kontroli wyznacza autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Ponieważ skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Uzasadnienie niniejszej skargi kasacyjnej pozostaje w zupełnym oderwaniu od zarzutów zamieszczonych w jej petitum. O wskazanych tam przepisach nawet nie wspomniano. Tym samym ani wykazano wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, ani w czym skarżący upatrują niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Ograniczono się do forsowania tezy, iż skarżący nie powinni płacić podatku od nieruchomości w kwocie tak wysokiej jak ustalona w zaskarżonej decyzji. Wadliwość skargi powoduje, że uchyla się ona spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Co najwyżej zauważyć można, że o wyniku niniejszej sprawy zdecydowała regulacja zawarta w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż organy podatkowe powołując się na postanowienia tego przepisu, uwzględniły dane z ewidencji gruntów i budynków, a Sąd pierwszej instancji to zaakceptował. Dlatego dla obalenia dokonanej kwalifikacji gruntu konieczne było postawienie zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a taki zarzut nie został postawiony. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. sędzia J. Sokołowska sędzia J. Pruszyński sędzia B. Dauter