III FZ 429/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 399/20 którym odrzucono skargę J. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 399/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. B. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2020 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2020 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 listopada 2020 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie prawa pomocy. Postanowienie zostało pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w trybie tzw. doręczenia zastępczego z dniem 1 grudnia 2020 r. Wobec powyższego pismem z dnia 11 stycznia 2021 r. Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została wysłana za pośrednictwem platformy e-PUAP na adres elektroniczny skarżącej i doręczona jej w dniu 25 stycznia 2021 r. W zakreślonym terminie wpis nie został uiszczony. Wskazywanym na wstępie postanowieniem Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że elektroniczna przesyłka, zawierająca wezwanie o wpis, została wysłana za pośrednictwem platformy e-PUAP na adres elektroniczny skarżącej i doręczona jej w dniu 25 stycznia 2021 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął zatem w dniu 1 lutego 2021 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, pomimo prawidłowego wezwania, nie uiściła należnego wpisu sądowego od skargi. Złożyła natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący rozłożenie na raty kwoty wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że o ile za pierwszym razem wniosek taki, w razie złożenia go w terminie do uiszczenia wpisu, przerywa bieg tego terminu, o tyle odmowa prawa pomocy rodzi obowiązek wykonania wcześniejszego wezwania. Oznacza to, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia, odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków prawomocnego rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Co więcej, złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Zważając na powyższe, wobec nieuiszczenia należnego wpisu sądowego od skargi, Sąd na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej P.p.s.a.) orzekł o odrzuceniu skargi. Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, skarżąca złożyła zażalenie. Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia i wyrażenie zgody na rozłożenie kwoty wpisu na dwie raty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3 i § 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwanie. Stosownie zaś do art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie zaktualizował się skutek procesowy, o którym mowa w art. 220 § 3 P.p.s.a. Skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 10 sierpnia 2020 r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie wysłano za pośrednictwem platformy e-PUAP na adres elektroniczny skarżącej. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 25 stycznia 2021 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upływał zatem w dniu 1 lutego 2021 r. Ponieważ skarżąca nie opłaciła wpisu w zakreślonym terminie, Sąd pierwszej instancji zobowiązany był skargę odrzucić, co też uczynił, stosownie do treści art. 220 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bez wpływu na zasadność ocenianego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że skarżąca złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty złożenia wniosku. Nie działa ono z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe. Wobec powyższego nawet przyznanie skarżącej prawa pomocy w terminie otwartym do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które skarżąca miała obowiązek uiścić przed złożeniem wniosku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.