I GZ 109/22
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-21
Skład orzekający: sędzia NSA Piotr Pietrasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma osobie prawnej w jej siedzibie przez pracownika, który nie posiada formalnego upoważnienia, jest skuteczne, jeśli odbioru dokonywał wielokrotnie i nie kwestionowano wcześniej skuteczności takich doręczeń?Ratio decidendi
Doręczenie pisma osobie prawnej w jej siedzibie przez pracownika rodzi domniemanie jego umocowania do odbioru korespondencji. Domniemanie to może być wzruszone, jednakże strona kwestionująca skuteczność doręczenia musi wykazać brak uprawnienia pracownika. W sytuacji, gdy ta sama osoba wielokrotnie odbierała korespondencję kierowaną do spółki, a skuteczność tych doręczeń nie była kwestionowana, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił doręczenie jako skuteczne, co uzasadnia odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku z powodu uchybienia terminu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił spółce [A.] Sp. z o.o. sporządzenia uzasadnienia wyroku, ponieważ wniosek o jego sporządzenie został złożony po upływie ustawowego terminu. Spółka złożyła zażalenie, twierdząc, że sentencja wyroku została jej doręczona później niż wskazał sąd, a odbiór nastąpił przez osobę nieupoważnioną. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2332/20 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2332/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [A.] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 28 czerwca 2021 r. w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na podstawie art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Zgodnie zaś z § 3 ww. artykułu odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym
W niniejszej sprawie siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którego odpis sentencji doręczono skarżącej 1 lipca 2021 r. upływał z dniem 8 lipca 2021 r., zaś wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nadano do Sądu 9 lipca 2021 r. Skoro zatem strona złożyła wniosek z przekroczeniem siedmiodniowego terminu, to należało odmówić skarżącej sporządzenia uzasadnienia i doręczenia wyroku z uzasadnieniem.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [A.] sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 141 § 3 w zw. z art. 141 § 2 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i błędną odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2332/20, podczas gdy wniosek o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku został przez [A.] sp. z o.o. wniesiony w terminie.
Uwzględniając powyższe, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Z uwagi na zasadność niniejszego zażalenia, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. wniosła o uchylenie przez WSA w Warszawie zaskarżonego postanowienia, a następnie o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2332/20 i doręczenie powołanego uzasadnienia wyroku na adres Skarżącego.
W uzasadnieniu wskazała, że w tym samym lokalu co siedziba Skarżącego (ulica [...]), siedzibę ma kilka podmiotów, w tym spółka [B.] sp. z 0.0. (nr KRS:[...]). Jeżeli istotnie wyrok WSA został doręczony na adres Skarżącego 1 lipca 2021 roku, to odbioru korespondencji musiała dokonać inna osoba, niż upoważniony do tego pracownik Skarżącej spółki - najprawdopodobniej osoba wykonująca pracę dla [B.] sp. z o.o.
Spółka wskazała, że cała korespondencja kierowana do Spółki [A.] sp. z o.o. została odebrana dopiero po powrocie osoby upoważnionej do odbioru korespondencji z urlopu, i została przekazana kierownictwu Spółki 6 lipca 2021 roku. Wraz z tą korespondencją został przekazany wyrok tutejszego Sądu, stąd też Spółka pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, że wyrok tutejszego Sądu został doręczony właśnie 6 lipca 2021 roku - wobec czego Spółka już 9 lipca, 3 dni po terminie doręczenia wyroku, wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którego odpis sentencji doręczono skarżącej 1 lipca 2021 r. upływał z dniem 8 lipca 2021 r., zaś wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nadano do Sądu 9 lipca 2021 r.
Tymczasem strona w zażaleniu kwestionuje, że sentencję wyroku z dnia 28 czerwca 2021 r. doręczono Spółce w dniu 1 lipca 2021 r. twierdząc, że przesyłka została odebrana dopiero po powrocie osoby upoważnionej do odbioru korespondencji z urlopu i została przekazana kierownictwu Spółki 6 lipca 2021 r. Natomiast odbioru korespondencji musiała dokonać inna osoba, niż upoważniony do tego pracownik Skarżącej spółki - najprawdopodobniej osoba wykonująca pracę dla [B.] sp. z o.o.
Należy przypomnieć, że w myśl art. 67 § 2 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Stosownie do art. 67 § 3 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. W sprawie, Spółka w nagłówku wniesionej skargi jako adres podała: [A.] sp. z o.o. z siedzibą w W., ul. [...]. Ten sam adres widnieje w Krajowym Rejestrze Sądowym Spółki którego wydruk został dołączony do skargi. Zgodnie z nagłówkiem, intencją wnoszącej skargę Spółki było otrzymywanie korespondencji kierowanej przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym na ww. adres Spółki.
W niniejszej sprawie odpis sentencji wyroku z dnia 28 czerwca 2021 r. WSA w Warszawie został wysłany Spółce [A.] Sp. z o.o. na adres Spółki wskazany w KRS oraz w nagłówku złożonej skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę zawierającą przedmiotową sentencję wyroku odebrała w dniu 1 lipca 2021 r. - P. F. (k.41 akt sądowych), która odbiór pokwitowała własnoręcznym podpisem, zaś doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazał, że przesyłkę wydał upoważnionemu pracownikowi.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że upoważnienie pracownika osoby prawnej (jak i jednostki organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej) do odbioru korespondencji sądowej adresowanej do tej osoby/jednostki może być udzielone również w sposób dorozumiany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 1999 r., sygn. akt II CKN 509/99, OSNC 2000/2, poz. 42; postanowienie NSA z 9 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 1456/08), bowiem upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, takich jak np. wcześniejsze lub późniejsze wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych wypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odebranie pisma przez pracownika osoby prawnej (Spółki) w jej siedzibie, rodzi domniemanie w zakresie umocowania do odbioru pism adresowanych do zatrudniającej go jednostki. Odebranie korespondencji przez osobę nieuprawnioną jest oczywiście prawnie bezskuteczne. Oznacza to, że domniemanie, iż pracownik osoby prawnej upoważniony jest do odbioru korespondencji w miejscu jej siedziby może być wzruszone. Okoliczność braku uprawnienia pracownika do odbioru korespondencji winna być jednakże przynajmniej uprawdopodobniona. Tymczasem strona skarżąca kwestionując w zażaleniu upoważnienie do odbioru korespondencji, nie powołała się na jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby potwierdzić jej stanowisko. Analiza akt sprawy, a zwłaszcza adnotacje pracownika poczty umieszczone na potwierdzeniach odbioru korespondencji kierowanej przez WSA w Warszawie jak również kierowanej przez organ do skarżącej Spółki, nie dają podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska jak uczynił to Sąd I instancji w kwestii domniemania dokonania doręczenia skarżącej. Należy zauważyć, że w sprawie wszelką korespondencję kierowaną do Spółki odbierała ta sama osoba, w tym również m.in. odpis postanowienia z dnia 28 lipca 2021 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia. Niezrozumiałym zatem wydaje się, iż strona kwestionuje wyłącznie skuteczność doręczenia jej odpisu sentencji wyroku z 28 czerwca 2021 r., skoro wszelka korespondencja kierowana do niej odbierana była przez tę samą osobę. Wskazać również wypada, że zaskarżoną decyzję również odebrał ten sam pracownik, co wynika z akt administracyjnych sprawy. Wysłanie zatem do spółki korespondencji na adres jej siedziby i odbiór przez pracownika w opisany wyżej sposób, prawidłowo Sąd I instancji ocenił za prawnie skuteczne.
Zatem w niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie wskazał, że skarżący uchybił terminowi wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zachodziła zatem podstawa do odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło