III SA/Gl 368/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-06-29
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za podłączenie niedozwolonego urządzenia do tachografu oraz za przewóz odpadów bez wymaganego oznakowania może zostać zmniejszona lub uchylona na podstawie przepisów o braku wpływu przedsiębiorcy na powstanie naruszenia lub o działaniu osób trzecich, mimo że kierowca nie zgłosił tych okoliczności podczas kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo nałożyły kary pieniężne na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia związane z tachografem i oznakowaniem przewozu odpadów. Stwierdzono, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną za działania osób trzecich, jeśli nie udowodnił, że podjął wszelkie niezbędne środki zapobiegawcze i że naruszenie nastąpiło z przyczyn, których nie mógł przewidzieć. Brak zgłoszenia przez kierowcę nieprawidłowości podczas kontroli, w tym odpadnięcia tablicy "ODPADY" i przyłożenia magnesu do tachografu, podważał argumentację o braku wpływu przedsiębiorcy na powstanie naruszenia.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że pojazdem wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy z podłączonym do tachografu niedozwolonym urządzeniem (magnes) oraz przewożono odpady bez wymaganego oznakowania środka transportu. W związku z tym nałożono na przedsiębiorcę kary pieniężne. Przedsiębiorca odwołał się, twierdząc, że naruszenia powstały w wyniku działań osób trzecich, a tablica "ODPADY" odpadła. Organy administracji utrzymały kary, ograniczając ich sumę do 12.000 zł. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Konstytucji RP, w tym brak przesłuchania kierowcy i strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ) decyzją z [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. K. (dalej: strona) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy) z [...] r. nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej: K.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b, art. 92c ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, ze zm., dalej: u.t.d.), Ip. 4.8, Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (t.j. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm., dalej rozporządzenie nr 165/2014), art. 24 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j.: Dz. U. 2019 r. poz.701).
Z akt administracyjnych wynika, że w trakcie kontroli pojazdu marki [...] nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] nr rej. [...], przeprowadzonej [...] r. w S., stwierdzono, że pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz J. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A J. K.. Pojazdem kierował A. K. Ze sporządzonego protokołu kontroli wynika, że do tachografu podłączono niedozwolone urządzenie lub przedmiot wykonany lub przeznaczony do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf. Stwierdzono też wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ pierwszoinstancyjny decyzją [...] r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Organ wyjaśnił, że treść Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d., karą pieniężną w wysokości 10.000 zł sankcjonuje podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
Z kolei treść Ip. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach karą pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Organ wskazał też, że z uwagi na brzmienie art. 92a ust. 3 u.t.d., który stanowi, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł - kwota kary pieniężnej została stronie ograniczona do [...] zł.
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i zarzuciła naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80, art. 107 K.p.a. oraz art. 92c u.t.d. Zdaniem strony tablica "ODPADY" była zamontowana prawidłowo, jednakże została w trasie usunięta przez osoby trzecie, co zauważył kierowca w trakcie obchodu pojazdu. Osoby trzecie zamontowały również magnez na tachografie. Tego jednakże kierowca nie zauważył, gdyż tachograf nie sygnalizował żadnych nieprawidłowości, a jego uszkodzenie nie było widoczne na pierwszy rzut oka. Skarżąca podniosła, że w firmie zorganizowano właściwy nadzór nad realizowanymi przewozami. Kierowcy są szkoleni w zakresie przestrzegania przepisów, przedsiębiorca nie zezwala na praktyki łamania prawa. W tej sytuacji koniecznym było ponowne przesłuchanie kierowcy na okoliczność stwierdzonych nieprawidłowości. Organ powinien uwzględnić, że stwierdzone naruszenia powstały podczas odbierania przez kierowcę prawidłowego odpoczynku nocnego i skarżąca nie była w stanie im zapobiec. Zatem w sprawie należało rozważyć zastosowanie art. 92c) u.t.d.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść zastosowanych przepisów prawa i wyjaśnił, że stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12.000 zł.
Wyjaśnił też, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Następnie organ przywołał treść art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014, który stanowi, że zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężna w wysokości 10.000 zł sankcjonuje podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
Odnosząc treść tych przepisów do stanu faktycznego sprawy organ wskazał, że podczas zatrzymania pojazdu do kontroli stwierdzono na wydruku z karty kierowcy, danych zawartych na karcie kierowcy i tachografu, iż kierowca podczas prowadzenia pojazdu rejestrował na karcie kierowcy i tachografie odpoczynek. W dniu [...] r. w godz. [...] przeprowadzono próbę rejestracji danych na tachografie podczas poruszania się pojazdu po drodze. Próba drogowa ujawniła, że podczas jazdy pojazdu, tachograf zarejestrował odpoczynek. W wyniku kontroli stwierdzono, że do impulsatora na skrzyni biegów jest przyłożony magnes (dokumentacja fotograficzna). Ponowna próba w godz. [...] jazdy pojazdu po zdjęciu magnesu ujawniła, iż jazda pojazdu została zarejestrowana na karcie kierowcy i w pamięci tachografu.
Te okoliczności zdaniem organu wskazują, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie określone w Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, organ przywołał treść § 9 i § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1742, ze zm.), zgodnie z którymi oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni.
Konsekwencją tego jest treść Ip. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, karą pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Odnosząc treść tych przepisów do stanu faktycznego sprawy organ wskazał, że podczas kontroli stwierdzono, iż zespół pojazdów przeznaczony do transportu odpadów nie został oznaczony zgodnie z wymogami przewidzianymi przez przepisy prawa. Oznakowanie tablicą z napisem "ODPADY" zostało umieszczone wewnątrz pojazdu, czego dowodzi sporządzona dokumentacja fotograficzna. Kontrolujący stwierdzili, iż kontrolowany pojazd nie był prawidłowo oznakowany, zatem zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenie.
Organ odwoławczy zauważył też, że z uwagi na treść art. 92a ust. 3 u.t.d. prawidłowo kara pieniężna została ograniczona do [...] zł.
Zdaniem organu odwoławczego zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W przedmiotowej sprawie nie znajdzie też zastosowania art. 92b ust. 1 u.t.d., bowiem ustawodawca daje możliwości zastosowania tego zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca.
Zdaniem organu brak jest również podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Organ odwoławczy wskazał, że kontrolowany kierowca, świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, zeznał, że tablica "ODPADY" odpadła. W związku z powyższym jest to okoliczność, na którą strona miała wpływ. Zdaniem organu, gdyby rzeczywiście doszło do działań osób trzecich kontrolowany kierowca wskazałby tę okoliczność podczas przesłuchania. Organ podkreślił, że nie widzi powodu, dla którego ktoś miałby odkręcić stronie tablicę, a dodatkowo jeszcze podpiąć magnes. Ponadto założenie magnesu nie jest czynnością, którą można wykonać szybko i niezauważenie, w szczególności na parkingu, na którym znajdują się również inni kierowcy.
Organ podkreślił, że przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania art. 92c) u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Tymczasem skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności.
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając, naruszenie:
1. art. 7 Konstytucji RP;
2. art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80 K.p.a.,
3. art. 78 K.p.a. poprzez oddalenie wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy pojazdu, na okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
4. art. 107 K.p.a. poprzez niezrozumiałe i niepoparte stosownymi dowodami uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji;
5. art. 92c) u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że organy niewłaściwie ustaliły stan faktyczny w czasie przeprowadzonej kontroli oraz dopuściły się naruszenia podstawowych zasad wynikających z K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania strony postępowania oraz kierowcy kontrolowanego pojazdu. Powyższe dowody w ocenie strony stanowiłyby podstawę zastosowania w sprawie art. 92c) u.t.d. Przedstawiony w załączniku do protokołu kontroli opis naruszeń był nieprecyzyjny i niejednoznaczny. W celu obiektywnego rozpoznania udziału strony oraz jej wpływu na wystąpienie naruszeń, koniecznym było przesłuchanie osób zaangażowanych w realizowane zadanie transportowe w dniu kontroli drogowej, na potwierdzenie właściwie zaplanowanych tras dla kontrolowanego kierowcy, a także właściwego zamocowania wymaganych tablic. Strona podkreśliła, że organy nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny kwestii stanu faktycznego w dniu kontroli oraz nie udowodniły winy stronie. Tymczasem ze zgromadzonej dokumentacji jednoznacznie wynika, że do naruszenia przepisów doszło tylko i wyłącznie w wyniku indywidualnych działań osób trzecich "być może z konkurencyjnych firm", w związku z walką o kurczący się rynek, co nie było możliwe do przewidzenia przez stronę. Świadczy o tym protokół przesłuchania sporządzony pod rygorem odpowiedzialności karnej, czyje działanie spowodowało odkręcenie tablicy "ODPADY" od kabiny oraz czyje działanie spowodowało "przyczepienie magnesu" do impulsatora znajdującego się przy skrzyni biegów.
Strona dodała, że zarówno ona jak i zarządzający transportem A. K. oraz kierowca A. K. byli przesłuchiwani przez Policję oraz Prokuraturę na okoliczność kontroli drogowej z [...] r. Organy nie zapoznały się z treścią złożonych zeznań.
Ponadto nie rozpoznano sprawy pod względem wpływu strony na stwierdzone nieprawidłowości. Przedwcześnie zakończono postępowanie nie wyjaśniając wszelkich niezbędnych okoliczności związanych ze stwierdzonymi naruszeniami.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organy nie odniosły się do wniosku strony o przesłuchanie, nie przedstawiły dowodów świadczących o wpływie strony na powstanie naruszeń.
Te okoliczności świadczą o naruszeniu przepisów prawa procesowego oraz art. 7 Konstytucji RP.
Tymczasem strona przeszkoliła kierowcę z zakresu obowiązujących w czasie wykonywania przewozu drogowego przepisów prawa. Dokumenty zgromadzone w firmie wskazują na nadzór nad przestrzeganiem przez kierowców obowiązujących przepisów, poprzez kontrolę zapisów cyfrowych zarówno na kartach cyfrowych kierowców jak i tachografów cyfrowych. W związku z czym, zasadnym jest zastosowanie art. 92 lit. c) u.t.d.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, z powodu stwierdzonych w trakcie przewozu naruszeń obowiązków lub warunku przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d., określonych w załączniku nr 3 do ustawy pod pozycjami: lp. 6.1.3 (podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu) oraz Ip. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach).
Dokonując oceny stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji w zakresie ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnej dotyczących poszczególnych naruszeń, Sąd w pełni podzielił wnioski i argumentację organu.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Wykaz tych naruszeń oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa lp. 1-9 załącznika nr 3, o czym stanowi art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. Z kolei obowiązki lub warunki przewozu drogowego, za których naruszenie nakładana jest kara pieniężna, precyzuje art. 4 pkt 22 u.t.d., definiujący je jako obowiązki lub warunki wynikające z przepisów u.t.d. oraz z innych, wymienionych tam aktów prawa krajowego i unijnego, w tym rozporządzenia 561/2006 i rozporządzenia 165/2014 (vide: art. 4 pkt 22 lit. b) i lit. h) u.t.d.).
Zgodnie z art. 32 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Fałszowanie danych przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu jest zabronione, podobnie jak każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się również żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (o czym stanowi art. 32 ust. 3 rozporządzenia165/2014).
Tymczasem przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, wszczęte w wyniku kontroli drogowej wyżej opisanego pojazdu przeprowadzonej [...] r., wykazało, że w momencie zatrzymania pojazdu o godzinie [...], na karcie kierowcy oraz w tachografie cyfrowym zamontowanym w pojeździe, rejestrował się odpoczynek kierowcy (tzw. pauza). Tego samego dnia w godz. [...] przeprowadzono próbę rejestracji danych na tachografie podczas poruszania się pojazdu po drodze. Próba drogowa ujawniła, iż podczas jazdy pojazdu, tachograf zarejestrował odpoczynek. W wyniku kontroli stwierdzono, że do impulsatora na skrzyni biegów jest przyłożony magnes. Ponowna próba w godz. [...] jazdy pojazdu po zdjęciu magnesu ujawniła, że jazda pojazdu została zarejestrowana na karcie kierowcy i w pamięci tachografu.
Okoliczność ta skutkowała stwierdzeniem przez osoby przeprowadzające kontrolę, że do tachografu cyfrowego zamontowanego w pojeździe, zostało podłączone niedozwolone urządzenie wpływające na niewłaściwe jego funkcjonowanie, a tym samym fałszujące zapisy tachografu. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone protokołem kontroli podpisanym przez kierowcę, a ponadto nie są kwestionowane przez skarżącego. Słusznie zatem naruszenie to zostało zakwalifikowane wedle lp. 6.1.3. załącznika nr 3 jako podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu, za co prawidłowo wymierzono karę w wysokości [...] zł.
Słusznie też wskazał organ, że zgodnie z art 24 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy o odpadach, transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Środki transportu odpadów są oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7, tj.: rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. W § 9 i § 10 tego rozporządzenia określono wymiary i szatę graficzną tablicy z napisem "ODPADY" oraz postanowiono, że oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach karą pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Podczas kontroli [...] r. stwierdzono, że oznakowanie tablicą z napisem "ODPADY" zostało umieszczone wewnątrz pojazdu, co wynika z protokołu kontroli, dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej i potwierdzone zostało przez kierowcę w trakcie przesłuchania [...] r. W związku z powyższym zasadnie organ wymierzył karę pieniężną w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenie.
Zasadnie też mając na względzie art. 92a ust. 3 u.t.d. karę pieniężną ograniczył do kwoty [...] zł.
Zarzuty skargi koncentrują się wokół naruszenia przepisów prawa procesowego. Użyta do ich uzasadnienia argumentacja sprowadza się w istocie do wykazania działania osób trzecich, co w konsekwencji powoduje zdaniem skarżącej, brak okoliczności wskazujących na odpowiedzialność przewoźnika.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień w postępowaniu dowodowym. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, uwzględniając założenia zasady prawdy obiektywnej (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 i art. 77 § 1 K.p.a.). Dowody te zostały ocenione zgodnie z art. 80 K.p.a., natomiast stan faktyczny i prawny został obszernie przedstawiony w uzasadnieniach wydanych decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.
Stan faktyczny sprawy wynika z protokołu kontroli oraz zeznań kierowcy złożonych [...] r. Kierowca zeznał, że nie wie jak doszło do zainstalowania magnezu na impulsatorze, gdyż nie on go zamontował. Tablicę z napisem "ODPADY" umieścił wewnątrz pojazdu, gdyż odpadła. Słusznie zatem uznał organ, że kierowca, świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, gdyby rzeczywiście doszło do działań osób trzecich, wskazałby tę okoliczność podczas przesłuchania. Jego zeznania natomiast świadczą o tym, iż tablica została nieprawidłowo zamontowana skoro odpadła. Słusznie też zauważył organ, że nie ma powodu, dla którego ktoś miałby odkręcić stronie tablicę, a dodatkowo jeszcze podpiąć magnes. Tym bardziej, że założenie magnesu nie jest czynnością, którą można wykonać szybko i niezauważenie dla kierowcy pojazdu. W tym stanie rzeczy istotne okoliczności stanu faktycznego, tj.: zamontowanie magnesu i umieszczenie tablicy w za przednią szybą pojazdu zostały stwierdzone zebranymi materiałami w sprawie. Kolejne przesłuchanie kierowcy oraz przesłuchanie strony na okoliczność działania osób trzecich jest zbędne. Tym bardziej, że strona mogła uczestniczyć w toku postępowania administracyjnego oraz składać oświadczenia i wyjaśnienia. Na żadnym etapie postępowania strona nie uprawdopodobniła nawet, że do powstałych naruszeń doszło na skutek działań osób trzecich. Także złożone przez stronę dokumenty w postaci: rozwiązania umowy zlecenia z kierowcą, zakresu obowiązków i odpowiedzialności kierowcy, oświadczenia kierowcy o przeszkoleniu i przestrzeganiu norm o czasie pracy kierowców i zakazie instalowania, montażu oraz używania urządzeń, nie wyłączają stwierdzonej odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Odpowiedzialność ta jak już wyżej wskazano wynika z treści art. 92a ust. 1 u.t.d., który określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, opartą na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność. Na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco.
Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia 561/2006;
b) rozporządzenia 165/2014;
c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
d) ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.
Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Podkreślił w nim, że regulacje zawarte w u.t.d. (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby odbywała się ona bezpiecznie, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie umów i przyjęcie organizacyjnych rozwiązań dyscyplinujących osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W art. 92b i art. 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów i dyscyplinowania do ich przestrzegania. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób z nim współpracujących, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d.
Przepisy u.t.d. przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.
Organy trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Przedstawione przez stronę dokumenty w postaci: umowy zlecenia, zakresu obowiązków i odpowiedzialności kierowcy, oświadczenia kierowcy o przeszkoleniu, rozwiązania umowy zlecenia w trybie natychmiastowym, nie zwalniają strony skarżącej od odpowiedzialności, z uwagi na obowiązek właściwego doboru osób współpracujących z przedsiębiorcą. Ponadto zastosowane rozwiązania okazały się nieskuteczne.
Nie naruszono zatem wskazanych w skardze przepisów postępowania. Podjęto wszelkie konieczne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dano im stosowny wyraz w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji.
Nie doszło w szczególności do naruszenia art. 7 Konstytucji, gdyż organy działały na podstawie i w granicach prawa. Wydały decyzję na podstawie obowiązujących przepisów u.t.d., a postepowanie administracyjne prowadziły w oparciu o obowiązujące przepisy K.p.a.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło